جوان آنلاین: راهآهن اردبیل - میانه، پروژهای که بیش از دو دهه نامش با وعده، انتظار و مطالبه گره خورده بود، حالا در آستانه بهرهبرداری قرار گرفته و استان اردبیل را به اتصال واقعی با اقتصاد ملی نزدیک کرده است. استانی مرزی با ظرفیتهای کمنظیر کشاورزی، گردشگری و تجارت خارجی که سالها بهدلیل نبود زیرساخت ریلی، سهمی کمتر از توان واقعی خود از توسعه داشت. این خط آهن ۱۷۵ کیلومتری، فقط مسیر جابهجایی مسافر نیست؛ شریان حمل بار، کاهش هزینه تولید، تسهیل صادرات و حلقه اتصال اردبیل به شبکه سراسری ریلی کشور است. افتتاح این مسیر ریلی، بهمعنای کوتاهشدن فاصله تولید تا بازار، کاهش وابستگی به حملونقل جادهای پرهزینه و پرخطر و فراهمشدن بستر جذب سرمایهگذاری در منطقه آزاد و منطقه ویژه اقتصادی استان است. از محصولات کشاورزی دشت مغان گرفته تا صنایع تبدیلی و معدنی، همه چشمانتظار روزی هستند که بارشان بهجای جاده، روی ریل حرکت کند. همزمان با دهه فجر و در شرایطی که دولت چهاردهم توسعه زیرساخت را اولویت قرار داده است، راهآهن اردبیل - میانه میتواند نقطه عطفی در تاریخ توسعه این استان باشد؛ نقطهای که اردبیل را از حاشیه لجستیکی کشور به متن شبکه حملونقل ملی بازمیگرداند.
پروژه راهآهن اردبیل - میانه، یکی از شاخصترین طرحهای زیربنایی شمالغرب کشور است؛ پروژهای که از سالهای ابتدایی دهه ۸۰ وارد فاز اجرایی شد، اما بهدلیل محدودیتهای اعتباری، شرایط سخت توپوگرافی، تونلها و پلهای متعدد، بارها با وقفه مواجه شد و حالا و به گفته استاندار اردبیل، این پروژه در سال جاری به بهرهبرداری خواهد رسید. مسعود امامی یگانه در نشست شورای اداری استان که با حضور نماینده ولیفقیه در استان و امامجمعه اردبیل و همزمان با آغاز دهه مبارک فجر برگزار شد، اعلام کرد: «پروژه راهآهن اردبیل - میانه بهعنوان یکی از پروژههای شاخص و خاص ریلی کشور در سال جاری به بهرهبرداری خواهد رسید.» وی با اشاره به ابعاد اجرایی پروژه افزود: «این پروژه به طول ۱۷۵ کیلومتر است که طی یک سال گذشته، ۴۳ کیلومتر از عملیات ریلگذاری آن انجام و تاکنون بیش از ۳ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان برای اجرای آن هزینه شده است.»
پایان یک بنبست تاریخی
خط آهن اردبیل - میانه، استان اردبیل را از طریق ایستگاه میانه به شبکه سراسری راهآهن کشور متصل میکند؛ شبکهای که تهران، بنادر جنوبی، مرزهای غربی و شرقی و کریدورهای اصلی ترانزیتی کشور را به هم پیوند میدهد. این اتصال، گلوگاه تاریخی توسعه اردبیل را باز و این استان را از بنبست خارج میکند.
تا پیش از این تمام بار و مسافران اردبیل متکی به جاده بودند؛ موضوعی که هم هزینه حملونقل را بالا میبرد و هم ایمنی و رقابتپذیری تولید را کاهش میداد. با بهرهبرداری از این خط، زمان و هزینه حمل کالا به شکل معناداری کاهش مییابد و استان میتواند وارد زنجیره لجستیکی کشور شود.
اهمیت این پروژه، زمانی دوچندان میشود که موقعیت مرزی اردبیل در معادلات تجارت خارجی در نظر گرفته شود. نزدیکی به جمهوری آذربایجان و کشورهای قفقاز، این استان را به یکی از نقاط مستعد برای صادرات و ترانزیت تبدیل کرده است.
راهآهن اردبیل - میانه، امکان انتقال کالا از مراکز تولیدی استان به بنادر جنوبی و همچنین مرزهای شمالغربی را فراهم میکند؛ موضوعی که میتواند اردبیل را به حلقه مکمل کریدور شمال- جنوب تبدیل کند و برای محصولاتی مانند سیبزمینی، محصولات باغی، لبنیات و صنایع تبدیلی، حمل ریلی بهمعنای حفظ کیفیت، کاهش ضایعات و افزایش سودآوری است. در روستای حاشیه دشت مغان، علی رحیمی کشاورز و مالک یک واحد سردخانه محصولات کشاورزی سالهاست چشمانتظار افتتاح این مسیر است.
او میگوید: «ما هر سال هزاران تن محصول تولید میکنیم، اما هزینه حمل با کامیون، سود واقعی را میبلعد. اگر راهآهن راه بیفتد، محصولات تولیدی مستقیم و ارزانتر به تهران یا حتی برای صادرات میرود. این فقط به نفع ما نیست به نفع کل استان است.»
به گفته این باغدار، بسیاری از کشاورزان و فعالان اقتصادی، برنامه توسعه واحدهای خود را منوط به راهاندازی این خط کردهاند؛ خطی که میتواند سرمایههای راکد را به حرکت درآورد.
همافزایی با منطقه آزاد
استاندار اردبیل به دستاوردهای اقتصادی استان اشاره کرده و گفته است در پی برگزاری همایش بینالمللی سرمایهگذاری، ۵۸ طرح اقتصادی با سرمایهگذاری بیش از ۸۳ هزار میلیارد تومان در حوزههای صنعت، معدن، گردشگری و صنایع تبدیلی کشاورزی در مرحله نهاییسازی و آغاز عملیات اجرایی قرار دارد. امامی یگانه میگوید: «بخشی از این طرحها در منطقه آزاد و منطقه ویژه اقتصادی استان اردبیل اجرا میشود و یک سرمایهگذاری خارجی نیز در این مناطق پیشبینی شده است.» وی همچنین از نهاییشدن واردات خودرو در منطقه آزاد اردبیل خبر میدهد و تأکید میکند: «توسعه زیرساختها، شرط اصلی بهرهبرداری از این ظرفیتهاست؛ زیرساختی که راهآهن، ستون فقرات آن محسوب میشود.»
استاندار اردبیل با اشاره به توسعه همزمان زیرساختها، از درمان تا آب و انرژی، به سایر اولویتهای استان نیز گریزی میزند و تصریح میکند: «سرانه تختهای بیمارستانی استان اردبیل پایینتر از میانگین کشوری است و در سفر رئیسجمهور، اعتباری افزون بر ۳هزار و ۷۶۰ میلیارد تومان برای توسعه بیمارستانهای استان مصوب شد.» وی میافزاید: «بیمارستان نجفزاده اردبیل یکی از اولویتهای اصلی استان است که با تکمیل آن جایگزین بیمارستان فاطمی میشود.»
در حوزه آب شرب روستایی نیز امامی یگانه اعلام میکند: «در حال حاضر ۸۱۰ روستای استان با تنش آبی مواجه هستند که تاکنون مشکل حدود ۲۱۰ روستا با هزینهای بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان برطرف شده و ۱۱ مجتمع آبرسانی دیگر در دست اجراست.»
استاندار اردبیل همچنین به ناترازی انرژی اشاره میکند و میگوید: «عملیات اجرایی پروژههای تولید ۱۲۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر آغاز شده تا بخش عمده ناترازی انرژی استان تا تابستان سال آینده جبران شود.» راهآهن اردبیل - میانه، در کنار این مجموعه اقدامات، میتواند نقش «پیشران» توسعه استان را ایفا کند، پروژهای که نهتنها جغرافیای حملونقل اردبیل را تغییر میدهد، بلکه معادلات اقتصادی آن را نیز بازتعریف میکند. اگر بهرهبرداری این خط با برنامهریزی برای حمل بار، اتصال به مناطق صنعتی و استفاده از ظرفیتهای مرزی همراه شود، اردبیل میتواند پس از سالها، سهم واقعی خود را از اقتصاد ملی و تجارت منطقهای بهدست آورد.
