جوان آنلاین: همزمان با شدت گرفتن آشوب اغتشاشگران، اینترنت بینالمللی قطع شد و کار سختی را پیش روی خبرنگاران و اهالی رسانه قرار داد. قطعی اینترنت تصمیمی برای آرام کردن فضا و جلوگیری از اغتشاش و آسیب بیشتر بود، اما از طرف دیگر، کار رسانهای و خبررسانی را سخت کرده است، آن هم در شرایطی که رسانههای داخلی باید دست برتر را در اطلاعرسانی، آگاهسازی و خبررسانی داشته باشند.
نداشتن دسترسی به اینترنت بینالمللی از لازمههای خبر رسانهای و مطبوعاتی است. رسانهها در دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری به اینترنت و ارتباطات نیاز دارند و قطع شدن ارتباطشان کار رسانهایشان را با اختلال روبهرو میکند. در شرایط فعلی، هیچ پلن و برنامهای برای رسانهها در نظر گرفته نشده و روزنامهها و خبرگزاریهای داخلی امکان دسترسی به منابع خبری و مخابره درست و کامل اخبار را ندارند.
رسانههای داخلی دنبال منافع ملی هستند
چنین شرایطی به هیچ عنوان مطلوب رسانهها نیست. مدیران آنها معتقدند باید در چنین شرایطی فکر و ایدهای برای رسانهها داشت تا خللی در جریان کار رسانهای آنها ایجاد نشود. بیژن مقدم، مدیرمسئول پایگاه خبری الف، در گفتوگو با ایسنا، ضمن بیان اینکه متولیان باید فکری به حال رسانهها در مواقع بحران کنند، گفت: رسانهها عمدتاً به دنبال منافع ملی هستند و در اتفاقات اخیر هم چیزی جز این نبود و قالب رسانههای اصلی و شناسنامهدار مؤثر دنبال این بودند که بتوانند برای کشور و منافع ملی کار کنند، دیدگاههایشان روشن است و بیان هم میکنند، اما متأسفانه شرایط خواسته یا ناخواسته به سمتی پیش رفت که رسانهها را خلع سلاح کردند. در حالیکه که ابزار کار رسانه اینترنت است. این اتفاقی بود که برای رسانههای ما افتاد و از شبکههای اجتماعی حذف شدیم؛ در شرایطی که رسانههای آن طرف یکطرفه به کار خود ادامه دادند و روایت ساختند.
مقدم با تأکید بر اینکه اینترنت باید در اختیار رسانهها قرار میگرفت، بیان کرد: رسانه باید فعالیت کند و باید بتواند پیام خودش را بدهد؛ یعنی شرایطی برایش فراهم شود که هم ببیند، هم بنویسد و هم بجنگد. وقتی این امکان سلب میشود، حجم زیادی از پتانسیل جامعه یا هرز یا حبس میشود. این اتفاقی بود که در این چند روز افتاد و همچنان هم در شبکههای اجتماعی این شرایط برای ما ادامه دارد.
او با اشاره به فعالیت رسانهها در هر شرایطی گفت: برای اینکه این انرژی و خدمت را به اختیار منافع ملی در بیاورید، نیاز به ابزار آن هم هست. باید فکری به حال رسانهها در مواقع بحرانی کرد. باید برای فعالیت رسانهها در بحرانهایی که ممکن است پیش رو باشد، از بحرانهای طبیعی گرفته تا موارد دیگر فکری کرد. رسانه کارش اطلاعرسانی است. در آن مواقع اگر ابزار کارش را هم بگیری، هیچ کاری نمیتواند بکند. اما اگر اجازه ورود خبرنگار به داخل شهر را بدهی، اجازه گزارش میدانی بدهی، اجازه عکاسی در همان چارچوب منافع ملی را بدهی، شرایط خیلی فرق میکند و ما میتوانیم از این ظرفیتها استفاده کنیم.
بیبرنامگی مسئولان برای رسانهها
مجید رفیعی، سردبیر تابناک نیز اعتقاد دارد باید فضایی برای رسانههای رسمی کشور، رسانههای شناسنامهدار و رسانههای ثبتشده پیشبینی میشد تا بتوانند فضای روایت را به دست بگیرند. رفیعی در گفتوگو با مهر ادامه داد: متأسفانه این روزها روایت حوادث به دست رسانههای معاند افتاده، در حالی که میتوانستند یکسری تسهیلات و امکاناتی برای رسانههای رسمی کشور قائل شوند. به هر حال ما شرایط امنیتی و فضای جنگی کشور را درک میکنیم و هر نقطهای از این کشور، نقطه خاص است، اما با تمام این تفاسیر هیچ برنامهای توسط مسئولان برای رسانهها را شاهد نبودیم. حتی روزهایی را پیشبینی نکردیم که اگر داخل بحران قرار بگیریم، رسانهها چگونه باید به اطلاعرسانی بپردازند.
وی خاطرنشان کرد: هماکنون ارتباط ما قطع شده و تعداد بازدیدکنندگانمان نسبت به قبل یک سوم شده است. همه اینها نشان میدهد که مسئولان کشور در شرایط کنونی برنامه و ایدهای برای رسانهها ندارند و نمیدانند که چگونه باید رسانهها و فضای رسانهای کشور را مدیریت کنند. همیشه سادهترین راهها انتخاب میشود و آن هم قطعی اینترنت است.
وی افزود: کاملاً شرایط را درک میکنم و میدانم که نمیتوان دسترسی همه رسانهها را باز کرد، اما بهنظر میرسد میتوان یک اینترنت کنترل شدهای را در اختیار رسانههای رسمی قرار داد. پیشنهادم به مسئولان این است که در شرایط کنونی اینترنت کنترل شدهای در اختیار رسانهها قرار دهند.
نباید روایت را از دست داد
رفیعی گفت: اگر رسانهها به اینترنت دسترسی داشتند و حتی میتوانستند در توئیتر فعالیت کنند، امروز روایت را به دست میگرفتند تا امروز روایتها به دست رسانههای معاند نیفتد. این اتفاق بدی بوده و ما همیشه در رسانه میبازیم. البته منظور از ما، رسانهها نیستند، بلکه مسئولان هستند که فضایی را برایمان طراحی میکنند که باخت و انفعال است. در حالی که اهالی رسانه بسیار توانمند هستند و بارها توانمندیشان را نشان دادهاند.
این کارشناس رسانه خاطرنشان کرد: در این مدت آیا مقر و قرارگاهی تشکیل شد؟ آیا از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با ما مدیران رسانهای تماس گرفتند تا دور هم جمع شویم و هماهنگی لازم را انجام دهیم؟ متأسفانه هیچ یک از این اتفاقات رخ نداد. احساس میکنم مسئولان مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فضا را رها کردند. آنها نه پیگیر هستند و نه از رسانهها مطالبهای دارند و حتی هیچ ایدهای از آنها نمیبینیم.
در روزهای اخیر، مدیران رسانههای مختلف صحبتهای مختلفی را درباره لزوم دسترسی به اینترنت بیان کردند. مجموع و ماحصل صحبتها نشان میدهد باید در مواقع بحرانی و سخت فرصت و موقعیتی را برای رسانهها ایجاد کرد تا فضای روایتگری را از دست ندهند. در شرایط بحرانی، دست بالا را کسی دارد که روایت اول را مطرح کند؛ پس از آن هر روایت دیگری با شک و شبهه روبهرو خواهد شد.
