محمدرضا عشوری طی یادداشتی نوشت: آنان که تحولات الجزایر را دنبال میکنند به خوبی میدانند که روی کار آمدن «عبدالمجید تبون» به عنوان رئیسجمهور، یک نقطه عطف در تاریخ این کشور محسوب میشود. تبون در نخستین سخنانش پس از پیروزی در انتخابات گفت: «من خود را همزهِ وصل دو نسل سابق و کنونی الجزایر میدانم تا مشعل را به دست جوانان بسپارم». اما منظور وى از این دو نسل چیست؟
واقعیت آن است که تبون از نسلی متفاوت از دیگر رهبران پیشین الجزایر برآمده است. تبون نخستین رئیسجمهور الجزایر است که از نسل رهبران انقلاب آزادیبخش نیست و در آن مشارکتی نداشته است. نگاهی به سابقه هفت رئیسجمهور پیشین الجزایر حاکی از آن است که همگی کسانی بودند که در جریان انقلاب دهه ۵۰ الجزایر ضد استعمار فرانسه نقشی محوری داشته یا در آن شرکت داشته اند. این «سابقه انقلابی» طی نیم قرن گذشته همواره معیار و شاخص محوری و خدشه ناپذیر در عیارسنجی رهبران الجزایر به شمار میرفته است. از «احمد بن بلا» و «هواری بومدین» تا «یامین زروال» و اخیراً «عبدالعزیز بوتفلیقه» و حتی عبدالقادر بن صالح رئیسجمهور موقت، همگی کسانی بوده اند که به نوعی نسل جبهه آزادیبخش و انقلابی الجزایرِ پیش از استقلال به شمار میرفته و در مبارزات استقلال طلبانه مردم این کشور سهیم بودند.
این معیار البته آنقدر جدی است که حتی ماده ٨٧ قانون اساسی الجزایر بر این نکته تأکید دارد «کسی که برای ریاست جمهوری انتخاب میشود اگر متولد پیش از ١٩٤٢ باشد باید مشارکتش در انقلاب نوامبر ١٩٥٤ ثابت شود و اگر متولد پس از این سال باشد باید ثابت شود که والدینش سابقهای در ضدیت با انقلاب آزادیبخش نداشته اند.» این ماده قانونی به عنوان یک شرط سرنوشت ساز همواره در قانون اساسی الجزایر ثابت مانده و شاهد آن بودیم که سران و رهبران کشور طی سالیان متمادی عمدتاً از «مجاهدان» انقلاب آزادیبخش بوده اند و به همین جهت از این مرحله با عنوان دوره «مشروعیت انقلابی» در الجزایر یاد شده است.
طی سالهای گذشته البته همواره گفتمان غالب سران الجزایر تأکید بر این نکته بود که کشور در حال گذار از مرحله «مشروعیت انقلابی» و ورود به دوره «پسا استقلال» است و به زودی امور به نسل جدید الجزایر سپرده خواهد شد. نسلی که طبق آمارهای رسمی، دستکم دو سوم جمعیت کشور یعنی بیش از ٤٣ میلیون نفر را شامل میشود.
اکنون تبونِ ٧٤ ساله اولین رئیس الجزایر بعد از استقلال (١٩٦٢) است که برخلاف همتایان پیشینش کسی از وی با عنوان «مجاهد» یاد نمیکند. او در آغاز انقلاب الجزایر کودک بود و در روز استقلال هم ١٧ سال بیشتر نداشت. عبدالمجید تبون البته در شرایطی عادی قدرت را به دست نگرفت. او وقتی پیروز انتخابات شد که جنبش اعتراضی ۱۰ ماهه مردم، تغییراتی ریشهای در نظام حاکم را دنبال میکرد. جنبشى که حتى پس از اعلام نتایج انتخابات نیز پایان نیافت. تبون، اما اعلام کرد که رویکردی تعأملی در پیش گرفته و «دستش را برای گفتگو به سوی جنبش دراز میکند و اصلاحاتی عمیق در قانون اساسی ایجاد خواهد کرد.»
وى حتى تحصیلات دانشگاهی اش هم اقتصادى است و نخستین رئیسجمهورى است که هویتی سیاسى و نظامى ندارد. تبون در هر حال از «نسل اول انقلاب» الجزایر نیست. او البته از «نسل استقلال» هم نیست. او شاید همانطور که خودش هم تأکید دارد تنها یک نقطه اتصال است برای نسلی که به آینده امید دارد. تبون در میان مخالفتهای گسترده نسلى که او را متعلق به گذشته میداند کار سادهای پیشرو ندارد. باید دید که آیا وی خواهد توانست در این تلاطم سهمگین تاریخ ساز باشد یا خیر!
