جواد جاویدنیا، سرپرست سابق معاونت فضای مجازی دادستانی کل کشور و قاضی دادگستری در گفتگو با «جوان» با اشاره به کاستیهای قانونی در فضای مجازی به خصوص در واکنش به فعالیت اینفلوئنسرها و بلاگرها میگوید: ما باید در بستر فضای مجازی به گونهای عمل کرده باشیم که امکان اعمال قانون به وجود آید.
وی بیان میکند: در برخی زمینهها نواقصی وجود دارد و مجازاتهایی اعمال میشود که بازدارنده نیست و برای اعمال محدودیت افراد در فضای مجازی دستمان باز نیست چراکه با معضلی به نام «احراز هویت» مواجه هستیم.
وی میگوید: عدم احراز هویت دنیای بیقانونی را فراهم میکند، در حالی که اکثر کشورهای دنیا برای احراز هویت هر شخص یک نام کاربری و کد ورود تعریف میکنند.
این قاضی دادگستری استفاده از فیلترشکن را معضل دیگر دنیای مجازی میداند و در ادامه بیان میکند: در حال حاضر به راحتی خرید و فروش فیلترشکن انجام میشود، اما ساماندهی برای آن وجود ندارد، همچنان که زمینه عدم اعمال حاکمیت و ولنگاری فراهم شده است.
جاویدنیا در پاسخ به سؤالی مبنی بر اثرات منفی فقدان قانون مشخص و چارچوب دقیق برای فعالان فضای مجازی در جامعه میگوید: در قوه قضائیه با پروندههای مختلفی در این باره مواجه هستیم و در واقع میتوان گفت ما جایی هستیم که مسائل اجتماعی شبیه دمل چرکی شده است که لطمات جدی به افراد و خانواده میزند.
وی با بیان این مطلب که در بستر فضای مجازی هیچ گونه نظارتی انجام نمیشود و قانونی وجود ندارد، ادامه میدهد: از بلاگر زیر هشت سال تا بلاگر در سنین بالاتر پایبندی به قانون ندارند و بیقانونی در خط گسترده صورت میگیرد و فضای بیقانونی باعث میشود پر و بال بیشتری بگیرند، گویی هنجارشکنی بیشتر و بیقانونی بیشتر مساوی با فالوئر و درآمد بیشتر است.
به اعتقاد این قاضی دادگستری، فضای بیقانونی سبب خواهد شد افراد برای دیده شدن و کسب درآمد از هر خلأیی سوءاستفاده کنند و رفته رفته قانون جنگل فراهم میشود که اثر از بین رفتن حد و مرزهای اجتماعی، فرهنگی و دینی روزبهروز آسیبهای اجتماعی را بیشتر میکند.
وی توضیح میدهد: بسیاری از افراد در همین اغتشاشات سالهای اخیر تربیت شده همین فضای مجازی هستند، لذا ما به مرور زمان به سمتی میرویم که نیازمند توجه بیشتر به ابزارهای اعمال قانون در بحثهای تربیت فرهنگی و اخلاقی هستیم، در غیر این صورت با نسلی مواجه میشویم که پایبندیهای خود را در ابعاد مختلف از دست میدهند.
جاویدنیا ضمن انتقاد از وضعیت موجود میگوید: عمدتاً در حال حاضر استفاده بزرگسالان از اینترنت کمتر شده است، اما کسانی که قلب اجتماع هستند و پویندگی جامعه را تأمین میکنند، دسترسیهای بیشتری دارند و آزادیهای یواشکی بیشتری پیدا کردهاند که در واقع میتوان گفت به ظاهر فیلترینگ انجام شده در حالی که نتیحه معکوس است.
این قاضی دادگستری بستر آماده فضای مجازی را مناسب برای سوءاستفاده از بیقانونی میداند و میگوید: همه کشورهای دنیا برای اینفلوئنسرها جرایم سنگین قرار دادهاند، در حالی که ما قائل به موضوعات اخلاقی هستیم، اما آن را رها کردهایم و کار به جایی رسیده که بمبارانهای تبلیغاتی در فضای مجازی توسط افراد حتی اراده قانونگذاری را سلب کرده است.
