بارانهای چند هفته اخیر موجب بروز سیلابهای ویرانگری شد که در استانهای مختلف خسارات و تلفات زیادی برجای گذاشت، اما آنچه مهم است بسیاری از سیلها نه به خاطر باران که حاصل بیتدبیری، کمکاری و ندانمکاریهایی به وقوع پیوست که حتی میتواند تعدادی از مسئولان را به پای میز محاکمه بکشاند. درست مثل شهرستان کوهبنان واقع در شمالیترین نقطه استان کرمان که سیل اخیر خسارات سنگینی به بخشهای مختلف راه و ساختمان و معادن زغالسنگ این شهرستان وارد کرد و خانه و زندگی ساکنان شهرکهای امام رضا (ع) و شهید سلیمانی را دچار صدمات زیادی کرد. سیلی که نه به خاطر بارش باران، بلکه به خاطر تصمیمات نادرست مسئولان این شهرستان به وقوع پیوست و زندگی خانوادههایی که در طبقه ضعیف و کمبرخوردار قرار دارند را ویران کرد و حالا شهروندان منتظر بازخواست و پاسخگویی این افراد هستند.
از همان روزهای اولی که شهرکهای امامرضا (ع) و شهیدسلیمانی در جنوب شرق شهر کوهبنان جانمایی شد، گروهی اعلام کردند این کار و جایی که انتخاب شده اشتباه است.
جانمایی نامناسب این شهرکها و گچیبودن خاک این منطقه باعث شده تا همه از سیلبندی حرف بزنند که باید در بالادست ایجاد شود تا مبادا بارش یک باران بتواند خانه و کاشانه پاییندستیها را بشوید و از بین ببرد.
شهردار باید پاسخ دهد
به گفته ساکنان شهرکهای امامرضا (ع) و شهید سلیمانی تا چندی پیش یک سیل بند در سطح شیبدار و بالای این شهرکها وجود داشت که مسئولان برای ساخت خانههای جدید در آن منطقه، سیلبند را از بین برده و سطح آن را صاف کردند. با اینکه بارها اعلام شد این کار اشتباه است و میتواند فجایعی را به همراه داشته باشد، اما باز هم مثل همیشه هیچ مسئولی به حرفها گوش نداد و هر کسی کار خودش را کرد تا بارانی بارید و سیل زندگی بسیاری را از بین برد. حالا و در شرایطی که ساکنان خانههای آسیب دیده بر اثر سیل در شهرکهای امام رضا (ع) و شهید سلیمانی شهر کوهبنان از مسئولان شورا و شهردار این شهر بابت تخریب سیلبند و عدم احداث سیلبند جدید انتقاد داشته و خواستار جبران خسارات هستند، اما احمد محمدی شهردار کوهبنان در کمال آرامش مدعی است که «با توجه به قرارداشتن این شهرکها در دامنه کوه و شیب زیاد آن، آبگرفتگی خانهها، خسارتی طبیعی بوده است!»
البته این مسئول توپ را به زمین دیگری انداخته و گفته است که زمینهای این شهرک از سوی اداره راه و شهرسازی واگذار شده و اگر سودی از واگذاری این زمینها حاصل شده متعلق به اداره راه وشهرسازی است و آنها زمانی که میخواستند زمینها را واگذار کنند باید مطالعات توپولوژی سیلابی زمین شهرک را توسط کارشناسان انجام میدادند.
تخریب معدن زغالسنگ و بیکاری معدنچیان
وقوع سیلاب در کوهبنان به معدن زغالسنگ هشونی این شهرستان خسارت فراوانی وارد کرد و علاوه بر بردن ۴ هزار تن زغالسنگ استخراجی این معدن باعث تعطیلی دو هفتهای این معدن و بیکار شدن ۹۰۰ نفر از کارگران معدن شد.
به گفته رئیس معدن زغالسنگ هشونی حجم تخریب سیل متأسفانه بسیار وسیع و زیاد بود و ساختمانهای اداری و کارگری معدن هشونی غربی، ۴۰ تا ۱۰۰ درصد تخریب و تمامی تولیدات یک ماه این معدن نیز نابود شد.
مجیدی به «جوان» میگوید: «متأسفانه سیل تمامی تولیدات زغال که دسترنج یک ماه کارگران بود را به همراه ۳۵۰ تن چوب خریداری شده برای استخراج زغال، یکجا باد برد.»
وی با اشاره به تخریب امکانات و تجهیزات این معدن زغالسنگ میافزاید: «۶۰ تا ۱۰۰ درصد تجهیزات، ماشینآلات، جرثقیل، بونکرهای زغال و لوازم اولیه تخریب شده است.»
اشتباه دیگری در راه است
بیتدبیرها چنان بیداد میکند که به راحتی میتوان در پس هر حادثهای ردپای یک مدیر ضعیف و کارنابلد را دید. با اینکه سیل اخیر بخشهایی از شهرکهای امامرضا (ع) و شهید سلیمانی را در کوهبنان ویران کرده و به زندگی ساکنان این منطقه که از قشر ضعیف جامعه هستند خسارات زیادی وارد کرده است، اما انگار قرار است شهرک جدید ۳۰۰ واحدی دیگری در کنار شهرک امامرضا (ع) ساخته شود. منطقهای که از الان کارشناسان فریاد برآوردهاند برای ساخت و ساز مناسب نبوده و اگر مطالعات کامل سیلابی در این منطقه انجام نشود، ممکن است در آینده باز هم خطرآفرین باشد.
وضعیت خاک در این نقطه از کرمان آنقدر خراب است که فرماندار کوهبنان نیز آن را مورد توجه قرار داده و گفته است: «کارشناسان پس از بررسی خاک این منطقه که گچی است، معتقدند اگر سیلبندی هرچند محکم هم احداث شود به دلیل ساختار گچیبودن خاک احتمالاً در آینده نشست میکند و با تخریب سیلبند فاجعه انسانی رخ میدهد.»
مجیدتوکلی ادامه میدهد: «چون زمین این منطقه آسیب پذیر است باید در مقطع کنونی طرح دریواسیون یا همان سیلبندهای کوچک و ایجاد کانالهای هدایت آب به خارج از شهرک اجرا شود تا طی دو ماه آینده با سفر هیئت کارشناسی از تهران راهکار دقیق و کارشناسی برای حل این مشکل اندیشیده شود.» هم اکنون و با دستور معاونت عمرانی استانداری کرمان قرار شده تا زمان تعیین تکلیف نکردن سیلبند جدید و هدایت آبهای سطحی هیچ پروانه ساختمانی برای این منطقه صادر نشود.
تشکیل پرونده کیفری برای مقصران
«متأسفانه براثر بارندگی و سیل اخیر شاهد آبگرفتگی تعدادی از منازل و وارد آمدن خسارت به ساکنان شهرکهای امام رضا (ع) و شهید سلیمانی بودیم و با توجه به ضعف زیرساختها، این شهرک نیازمند چارهجویی اساسی و همت مضاعف مسئولان است.»
اینها بخشی از حرفهای رئیس دادگستری شهرستان کوهبنان است که میگوید: «در شب وقوع سیلاب در جلسهای که در محل فرمانداری کوهبنان تشکیل شد به مسئولان مربوطه اعلام کردم با توجه به اینکه مردم خسارت دیده اکثراً از قشر کارگر هستند، باید در اسرع وقت خسارت وارده به مردم برآورد و پرداخت شود.»
محمدمهدی میرزایی با اشاره به لزوم انجام اقدامات اولیه جهت ممانعت از ورود آب به منازل و حتی برخی از محلههای سطح شهرکوهبنان، توابع آن و مسیلها پس از اعلام وضعیت قرمز و هشدار وقوع سیلاب احتمالی، بر ترک فعل مسئولان و دستگاههای متولی تأکید کرده و تصریح میکند: «در این سیل قطعاً هشدارهای لازم از قبل صادر شده و چنانچه این موضوع به اثبات برسد و طبق نظر کارشناسان مربوطه مسئولی کوتاهی کرده باشد، بدون اغماض برای آن مسئول، پرونده کیفری تشکیل خواهد شد.»
به گفته رئیس دادگستری کوهبنان، برخی مسئولان یا نسبت به وظایف خود اشراف ندارند یا اینکه بیتفاوت هستند تا چه زمانی مردم باید پس از بارش حداقلی باران شاهد خسارت به اموال خود باشند.