اجلاس وزرای خارجه بریکس به میزبانی نالدی پاندور، وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی در کیپتاون برگزار شد. در این نشست موضوعاتی، چون مسائل منطقهای و جهانی، حفاظت از چندجانبهگرایی، توسعه پایدار و تاثیرات اقتصادی تحریمهای بینالمللی یکجانبه مورد بررسی اعضا قرار گرفت. استفاده از واحد پول مشترک بین کشورهای بریکس و پذیرش اعضای جدید از دیگر موضوعات مورد توجه این نشست بود. در این ارتباط جمعه ۱۲ خرداد ۱۴۰۲ نشست دوستان بریکس با حضور نمایندگان کشورهایی که خواهان عضویت در این گروه هستند از جمله وزیر خارجه کشورمان در کیپتاون آفریقای جنوبی برگزار شد.
اعلام آمادگی ۱۳ کشور برای همکاری همهجانبه با اعضای این نهاد نوظهور بینالمللی و تأکید بر ابتکار امنیت جهانی، از منظر تأثیرگذاری بر شکلگیری نظم آینده جهان و کنشهای مرتبط با آن از اهمیت فراوانی برخوردار است و در حوزه اقتصادی به طور خاص قادر است الگوهای موفقی از حکمرانی جمعی و شمولی و همکاریهای نوین جنوب -جنوب و ائتلافهای اقتصاد نوظهور را ارائه دهد.
بریکس به مجموعهای ازقدرتهای نوظهور اطلاق میشود که از به هم پیوستن حروف اول نام انگلیسی کشورهای برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی تشکیل شده است. بر اساس برآورد آماری سال ۲۰۱۹ اعضای بریکس بیش از ۴۰درصد جمعیت جهان، ۲۵ درصد از سرزمینهای جهان و ۳۳ درصد از حجم تولید ناخالص جهانی را در اختیار دارند.
روندی که چین از سال ۲۰۱۷ آن را دنبال میکند، گسترش اعضای بریکس بوده که عضویت کشورهایی نظیر جمهوری اسلامی ایران، اندونزی، پاکستان، کره، نیجریه و آرژانتین در قالب بریکسپلاس در آن مطرح میشود. در صورتی که چنین اتحادیه جدیدی تکمیل شود، مناطق مختلف جهان از امریکای لاتین، آسیا، آفریقا و اوراسیا را پوشش داده و مشارکت سازمانهایی نظیر سازمان همکاری شانگهای را نیز در بر خواهد گرفت.
روند تحولات بینالمللی نشان میدهد نظم آینده جهان، نظمی چندقطبی با ویژگیهای متفاوت از گذشته خواهد بود. معروفترین شاخص آن خیزش قدرتهای نوظهور است که در عرصه سیاسی امنیتی مخالف یکجانبهگرایی امریکا هستند و از تقسیم قدرت در نهادهای تجاری اقتصادی بینالمللی هم رضایت ندارند و به صورت انفرادی و گروهی ابتکارات خود را در عرصه بینالمللی عرضه میکنند و امکان و مطلوبیت نظم تکقطبی امریکایی را زیر سؤال میبرند.
چنین نظمی دستیابی به نقشهای نوین را برای قدرتهای نوظهور منطقهای از جمله ایران بیش از پیش تسهیل میکند. با توجه به منطق ضد نظام سلطه انقلاب اسلامی و تلاش در جهت نقد و به چالش کشیدن نظم تکقطبی امریکا محور، همگرایی مشهودی میان اهداف گروه بریکس و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد. همسویی بریکس با جمهوری اسلامی ایران در تلاش برای موازنهسازی در قبال ایالات متحده میتواند نقشی اساسی در نگاه جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای سطح همکاری با اعضای بریکس داشته باشد. جمهوری اسلامی ایران به جهت برخورداری از ژئوپلیتیک دسترسی بسیار باارزش و ممتاز در سطح سیستم، میتواند دستورکارهای نوینی در گستره سیاست خارجی برای افزایش قدرت و منزلت خود در مسیر قدرتیابی در فضای جدید بینالمللی پیریزی و تدارک نماید و از طریق تعمیق روابط همسایگی و ایجاد شبکههای ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک در منطقه بر محور منافع و شبکه ژئوکالچر بر محور هنجارها و هویتهای مشترک قدرتیابی خود را تکامل ببخشد.
عضویت جمهوری اسلامی ایران در پیمانها و نهادهای منطقهای در کنار قدرتهای بزرگی مثل چین و روسیه برای ایجاد موازنه در برابر غرب ارزش افزوده جدیدی در مسیر قدرتیابی ایران ایجاد میکند. عضویت ایران در سازمانهایی نظیر شانگهای و بریکس به عنوان یک پلتفرم کلیدی برای همکاریهای منطقهای و جهانی و مرکز ابتکارات شبکه ژئواکونومیک آسیایی، ظرفیت ممتازی برای هویتیابی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت بزرگ ایجاد میکند. استقبال اعضای بریکس از عضویت کشورهای متقاضی از جمله ایران در این سازمان و حضور دکتر امیرعبداللهیان در اجلاس دوستان بریکس در کیپتاون، ناظر به جایگاه و نقش کانونی جمهوری اسلامی ایران در چرخش قدرت از آتلانتیک به آسیاپاسیفیک و ایجاد یک بلوک قدرتمند و موازنهسازی در برابر غرب قابل ارزیابی است.
