هجدهم تیرماه ۱۳۹۶ بود که ۱۱۰هکتار از بافت تاریخی یزد در یونسکو ثبت جهانی شد و این اتفاق بزرگترین شهر خشتی جهان را در معرض جهشی چشمگیر در حوزه گردشگری قرار داد.
از همان زمان برنامههای بسیاری برای حوزه گردشگری این شهر تدارک دیده شد، اما نقص زیرساختها بخش عمدهای از این برنامهها را متوقف کرد.
یکی از مهمترین اتفاقاتی که پس از ثبت جهانی بافت تاریخی در یزد اتفاق افتاد، توسعه بومگردیها بود و گمان میرفت این خانهها میتوانند کمبود تختهای اقامتی یزد را پر کنند، اما واقعیت این است که این واحدها برای گذران چند ساعتی در این روز مناسب بودند و برای اقامت شبانه مورد استقبال گردشگران اعم از داخلی و خارجی قرار نگرفتند.
دور باطل بومگردها
انگار مسئولان برای جهانیکردن یزد هیچ برنامهای ندارند و بیشترین کاری که تاکنون به وقوع پیوسته، تبدیل خانههای بافت به کافه، رستوران و سفرهخانه و در بهترین حالت ممکن بومگردی است. گرچه ایجاد آنها به جذابیت بافت تاریخی افزود، اما نتوانست نقایص زیرساختی این صنعت در یزد جهانی را بپوشاند.
کسانی که به یزد رفتهاند، خوب میدانند مهمترین چالش صنعت گردشگری این منطقه در حال حاضر، کمبود تختهای اقامتی است، گرچه در طول چند سال گذشته سه یا چهار هتل در یزد افتتاح شده، اما هنوز هم تا رسیدن به استانداردها، فاصله بسیاری وجود دارد.
مسئولان میراث فرهنگی یزد در گذشته از بومگردیها به عنوان کمککار هتلها یاد میکردند، اما واقعیت این است که بومگردها تعریف ویژه خود را دارند و تاکنون هم نتوانستهاند کار چشمگیری در زمینه اقامت شبانه انجام دهند.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری یزد، بومگردها تعریف متفاوتی از هتل و مهمانپذیر دارند. بومگردی فضایی سنتی است که گردشگر میتواند در کنار صاحبخانه چند روزی را به طور موقت زندگی و از غذایی که او میخورد استفاده کند و از سبک زندگی او را در این چند روز دنبال کند.
احمد آخوندی میگوید: «از آنجا که از ابتدا تعریف درستی از بومگردی در کشور و استان یزد ارائه نشد، از بومگردیها به عنوان واحدهای اقامتی ناقص یاد شده و کارکرد این واحدها اکنون اقامت چند ساعته خانوادهها و استفاده از فضای سنتی آنهاست.»
هتلها نیمهکاره میمانند
در حال حاضر در بیشتر مناطق کشور در ایامی همانند تعطیلات نوروز از مدارس، حسینیهها و حتی پارکها برای اقامت مهمانان و گردشگران استفاده میشود و در شهری مثل یزد در دیگر ایام سال این امکان فراهم نیست و در صورت مراجعه گردشگران، با کمبود مواجه است.
در همین راستا، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یزد یکی از نیازهای سرمایهگذاری در صنعت گردشگری این استان را ساخت هتل عنوان کرده و میگوید: «گرچه سرمایهگذارانی در این حوزه ورود کردهاند و چند هتل نیز احداث شده، اما استقبال برای سرمایهگذاری در این بخش آنگونه که باید و شاید نبوده است.»
اغلب هتلهایی که در سالهای اخیر در یزد احداث شده، از سوی سرمایهگذارانی ساخته شده که سابقه سرمایهگذاری در چند هتل دیگر را نیز دارند که البته برخی از آنها نیز در نیمه راه کار را رها کردهاند.
یکی از هتلداران یزد با بیان اینکه در حال حاضر ریسک سرمایهگذاری برای ساخت هتل در یزد بالاست، زیرا استقبال گردشگران مقطعی است و خواب سرمایه در این بخش بالاست، میگوید: «برخی هتلداران فعلی به هوای اینکه یزد شهر جهانی شده و حضور گردشگران خارجی میتواند برای سرمایهگذاری آنها توجیه مناسبی باشد، به این بخش ورود کردند، اما ضربه اول توسط کرونا و ضربه بعدی به واسطه عدم حضور گردشگران خارجی در یزد به این صنعت وارد شد.»
گزارشها نشان میدهد، برخی سرمایهگذاران در ابتدای راه، ساخت هتل را رها و سرمایه خود را از این بخش خارج کردند.
مسئولان، دلایل و بهانههای مختلفی را برای عدم حضور گردشگران به ویژه گردشگران خارجی که میتوانند برای صنعت گردشگری یزد ارزآوری داشته باشند، مطرح میکنند. یکی کرونا، دیگری اغتشاشات ماههای اخیر و عدهای هم تحریمها را عامل عدم استقبال گردشگران خارجی مطرح میکنند.
واقعیت این است که یزد در مجامع جهانی آنگونه که باید معرفی نشده و این ضعف بزرگی است که افراد زیادی در آن نقش دارند؛ از فعالان گردشگری و وزارتخانه مربوطه گرفته تا وزارت امور خارجه.
نبود هتل و نبود گردشگر به چرخهای تبدیل شده که بر محور گردشگری یزد دور باطل میزند؛ گردشگر نیست، بنابراین ساخت هتل توجیه اقتصادی ندارد، هتل مناسب و تخت کافی نیست، بنابراین تورهای گردشگری، یزد را به عنوان مقصد اقامت خود انتخاب نمیکند.
علاوه بر این، یزد از کمبودهای دیگری نیز رنج میبرد. تا چندی پیش مشکل حمل و نقل و نبود خطوط پروازی مناسب یکی از مشکلات زیرساختی در صنعت گردشگری یزد بود و در بهمن سال گذشته، شرکت هواپیمایی ویژه یزد راهاندازی شد، اما ظاهراً این امر نیز نتوانست حداقل در کوتاهمدت، کمکی به توسعه گردشگری یزد کند، زیرا آمار گردشگران نوروزی یزد حتی به ۶۰۰ هزار نفر نیز نرسید.
حمایت از سرمایهگذار در حرف
یکی دیگر از چالشهای گردشگری یزد، نبود تفریحگاه یا تفرجگاه مناسب است و این امر سبب شده که همه راههای گردشگری یزد تقریباً به بافت تاریخی ختم شود و گردشگرانی که به یزد سفر میکنند، بعد از بافت تاریخی تقریباً دیگر مکانی را برای سیر و گشت نمیشناسند.
سرمایهگذاریهای بخش خصوصی در این زمینه نیز تاکنون به نتیجه مناسبی نرسیده است. به عنوان نمونه چند سال پیش در بالادست روستای «منشاد»، یک مجموعه بزرگ تفریحی در حال احداث بود، اما خبری از به پایان رسیدن آن در دست نیست و گویا سرمایهگذار کار خود را نیمهکاره رها کرده است.
همه اینها در شرایطی رقم میخورد که استاندار یزد میگوید، بارها اعلام کردهایم زیر پای سرمایهگذاران بخش گردشگری فرش قرمز پهن میکنیم و با تمام توان آماده حل مشکلات این بخش هستیم.
مهران فاطمی تأکید میکند: «به عنوان استاندار و رئیس شورای حل اختلاف دستگاههای دولتی استان یزد، مشکلات بین دستگاهی که برای سرمایهگذاران ایجاد مشکل کرده است را رفع خواهیم کرد.»
ما خودمون تو یزد یجای تفریحی مناسب نداریم. ۴ تا پارک تکه پاره .ولی اخبار یزد همه چی گل و بلبل هست وضعیت آسفالت که اسفناکه 
