روز سهشنبه، موضوعی که با شعلهور شدن آتش جنگ اوکراین نگاهها را به خود معطوف کرده بود، یعنی پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو وارد مرحله جدیدی شد. طی روزهای گذشته مانع الحاق فنلاند با اقدام پارلمان ترکیه در راستای موافقت با لایحه تصویب پروتکل پیوستن فنلاند به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برداشته شد. البته چراغ سبز رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در ماه مارس و اقدام همراستای کمیسیون روابط خارجی پارلمان ترکیه، عملاً زمینه را برای باز شدن درهای ناتو به روی فنلاند هموار کرد و همانطور که ینس استولتنبرگ یک روز قبل طی یک کنفرانس مطبوعاتی در بروکسل وعده داده بود، روند الحاق فنلاند به ناتو روز سه شنبه کامل شد. به این ترتیب، پرچم فنلاند روز سه شنبه بهعنوان سیویکمین عضو پیمان آتلانتیک شمالی طی تشریفاتی در مقر ناتو در بروکسل به اهتزاز درآمد. دبیرکل ناتو این اقدام را گامی در راستای امنیت هر چه بیشتر اعضای ناتو و البته هلسینکی دانست و با اعلام اینکه عضویت فنلاند برای منطقه بالتیک و شمال ناتو بسیار اهمیت دارد، خاطرنشان کرد: «باب پیوستن به ناتو برای هر کشور دموکراتیکی که تمایل به عضویت دارد، باز است. فنلاند به تمام تضمینهای امنیتی لازم به عنوان یک عضو ناتو دست خواهد یافت.»دبیرکل ناتو تصریح کرد: «فنلاند از امروز به ناتو میپیوندد و در تمام وظایف آن شرکت میکند. فنلاند تضمینهای امنیتی کاملی را که ائتلاف ارائه میدهد، دریافت خواهد کرد. عضویت فنلاند برای ائتلاف و برای منطقه بالتیک بسیار مهم است. هیچ هیئت نظامی ناتو بدون مشورت با فنلاند، در آن مستقر نمیشود. درهای ناتو به روی هر کشوری که بخواهد عضو شود باز است.» استولتنبرگ گفت: «من با رئیسجمهور ترکیه صحبت و با او توافق کردم پرونده الحاق سوئد به ائتلاف را مجدداً پیش ببرد. پوتین فقط اوکراین را تهدید نکرد، بلکه هر کشور اروپایی را که میخواهد تصمیم مستقلی برای پیوستن به ناتو بگیرد، تهدید کرد. لفاظیهای اتمی پوتین خطرناک است، اما تغییری در موقعیت تسلیحات اتمی روسیه مشاهده نکردهایم.»همچنین، دیروز ماتئوس موراویسکی، نخستوزیر لهستان در توئیتی ضمن تبریک الحاق فنلاند به ناتو نوشت: «فنلاند اکنون در ناتو است! تبریک میگویم! از امروز، اتحاد (ناتو) از ۳۱ کشور تشکیل شده است. شرکای قوی تضمینی برای امنیت لهستان، منطقه ما و کل جهان است.» آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا هم از الحاق کشوری که مرزی به درازای ۸۳۰ مایل با روسیه دارد، ابراز خرسندی کرد و گفت: «ناتو در یک لحظه تاریخی به سر میبرد، از عضویت فنلاند در این پیمان استقبال میکنیم. بار دیگر بر حمایت خود از اوکراین و تلاش برای افزایش توانمندی ناتو تأکید میکنیم.»جو بایدن رئیسجمهور امریکا در بیانیهای اعلام کرد: «امروز، من این افتخار را دارم که از فنلاند به عنوان سی و یکمین متحد ناتو استقبال میکنم. فنلاند و سوئد در ماه می۲۰۲۲ برای عضویت در ناتو درخواست دادند. هر دو کشور دارای دموکراسی قوی با ارتشهای بسیار توانمند هستند و ارزشها و دیدگاههای ما و این دو کشور برای جهان مشترک است. کمتر از یک سال بعد از درخواست، ما از فنلاند به عنوان عضو ناتو استقبال میکنیم. این سریعترین روند تصویب عضویت ناتو در تاریخ مدرن است.»وی تصریح کرد: «من مشتاقانه منتظر استقبال هرچه زودتر از سوئد به عنوان عضو ناتو هستم و ترکیه و مجارستان را تشویق میکنم که روند تصویب عضویت این کشور در ناتو را بدون تأخیر به پایان برسانند.»
مسکو در موضع اقدام متقابل.
اما روسها نه تنها چنین نظری ندارند بلکه با تأکید بر مواضع قبلی، الحاق فنلاند را به نوعی اعلان جنگ علیه خود میدانند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در این مورد گفت: «عضویت فنلاند در ناتو «تازهترین مورد از تشدید و وخامت اوضاع است.» پسکوف گسترش ناتو را حمله به امنیت و منافع ملی روسیه ارزیابی کرد و گفت: «پیوستن فنلاند به ناتو، روسیه را مجبور به اتخاذ تدابیر متقابل برای حفاظت از امنیت خود خواهد کرد. روسیه از نزدیک اقدامات ناتو برای استقرار تسلیحات و زیرساختهای نظامی در فنلاند را زیر نظر خواهد داشت.»پسکوف اظهار داشت: «وضعیت پیوستن فنلاند به ناتو اساساً با مشکل اوکراین متفاوت است، زیرا این کشور هرگز لفاظی علیه روسیه نداشته است.» دبیر مطبوعاتی رئیسجمهور روسیه، دیگر مقام این کشور بود که از آنچه رخ داد، ابراز ناخرسندی کرد: «پیوستن فنلاند به ناتو وضعیت منطقه را به شدت تشدید میکند، گسترش ناتو تهدیدی برای امنیت روسیه و منافع ملی این کشور است و دقیقاً این وضعیت ما را مجبور میکند اقدامات متقابل تاکتیکی و استراتژیک انجام دهیم.»
وزارت خارجه روسیه هم واکنش تندی نشان داد: «همانطور که بارها هشدار دادهایم، فدراسیون روسیه مجبور خواهد شد اقدامات تقابلی هم از نظر ماهیت فنی-نظامی و هم برای توقف تهدیدها علیه امنیت ملی ما که در ارتباط با ورود فنلاند به ناتو ایجاد میشود، انجام دهد. به دلیل بیش از دو برابر شدن خط تماس مستقیم بین ناتو و مرزهای فدراسیون روسیه، تغییر اساسی در وضعیت منطقه شمال اروپا ایجاد شده که قبلاً یکی از باثباتترین مناطق در جهان بود.» پیشتر، الکساندر گروشکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه در گفتگو با خبرگزاری ریانووستی گفته بود: «مسکو قابلیتهای نظامی خود را در جهتهای غربی و شمال غربی تقویت خواهد کرد.»سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه هم هشدار داده پیوستن فنلاند به اتحاد نظامی ناتو و اقدام ناتو برای افزایش آمادگی رزمی خود خطر درگیری را افزایش میدهد. شویگو در نشستی با رهبری نیروهای مسلح روسیه گفت: «همزمان، ناتو مسیر ضد روسی خود را افزایش میدهد که منجر به تشدید درگیری میشود. امریکا و متحدان در حال افزایش کمکهای نظامی به اوکراین هستند و آماده تأمین بیش از ۲۰۰ تانک و بیش از ۴۰۰ خودروی جنگی زرهی مدرن هستند.»شویگو همچنین گفت: «تنها از ابتدای سال جاری، ۵۹ دستگاه هویتزر M۷۷۷، سیزده هویتزر خودکششی پالادین، ۱۴ سامانه موشکی پرتاب چندگانه و همچنین ۳۰ قبضه اسلحه خودکششی از لهستان، آلمان، فرانسه و جمهوری چک وارد اوکراین شده است.»وی همچنین عنوان داشت، امریکا در حال بررسی احتمال ارائه موشکهای تاکتیکی با برد ۱۹۰ مایل و جتهای اف ۱۶ به کییف است.
در این بین، استکهلم که با مانع مشابه مخالفت ترکیه به بهانه حمایت از گروه تروریستی پ. ک. ک مواجه بود، میکوشد همچنان خود را برای پیوستن به ناتو مصمم نشان دهد. پیش از اعلام رسمی عضویت فنلاند، توبیاس بیلستروم، وزیر امور خارجه سوئد گفت: «تا زمانی که سوئد به عضویت پیمان آتلانتیک شمالی در نیاید، عضویت فنلاند در ناتو کامل نخواهد شد.» سائولی نینیسته، رئیسجمهور فنلاند نیز در حمایت از این اظهارات گفته بود: «همه کشورهای ناتو عضویت ما در این ائتلاف را تأیید کردهاند و ما اکنون آماده پیوستن هستیم. ما مشتاقانه منتظر تکمیل عضویت سوئد در ناتو در اسرع وقت هستیم.»
