بیماری تعطیلیبردار نیست، اما ایام تعطیلات نوروزی بسیاری از پزشکان طبابت را تعطیل میکنند و به یک مرخصی طولانی میروند. مرخصیهایی که به این زودیها هم تمام نمیشود و خیلی وقتها پزشکانی که در طول سال از درآمدهای مکفی برخوردارند، تعطیلات آغاز سال نو را از نیمههای اسفند ماه آغاز و تا اوایل اردیبهشت ماه در کشورهای اروپایی استخوانی سبک میکنند! این شیوه گذران تعطیلات نوروزی در میان پزشکان متخصص و فوقتخصص معمولتر و صد البته طولانیتر است. تعطیلات طولانیمدت پزشکان متخصص و فوقتخصص موجبشده بیماران در میان بیمارستانها و مراکز درمانی سرگردان شوند و حتی جان و سلامتی برخی از بیماران نیازمند اقدامات اورژانسی به دلیل فقدان حضور پزشک متخصص و فوقتخصص در بیمارستانها و مراکز درمانی به خطر بیفتد. این ماجرای تراژیک هر ساله در ایام تعطیلات نوروزی تکرار میشود. امسال هم نتایج نظرسنجی از ۱۹۰ نماینده مجلس نشان میدهد؛ ۵۵ درصد از آنها شکایتهایی از کمبود پزشک در ایام نوروز دریافت کردهاند.
با گزارشی میدانی در سطح شهر و رصد مطبهای خصوصی، قفلهایی که بر نردههای آهنین در مطبها دیده میشد، از رفتن پزشک مذکور به تعطیلاتی طولانیمدت حکایت داشت! اما ماجرا فقط به مطبهای خصوصی منتهی نمیشود و اگر به بیمارستانها و مراکز درمانی هم سری میزدید با بیمارانی مواجه میشدید که در پی یافتن پزشک میان مراکز درمانی مختلف در سطح شهر سرگردان بودند و در نهایت هم بسیاری از آنها دست خالی به خانه باز میگشتند. این در حالی است که در ایام نوروز با افزایش حوادث و به خصوص حوادث ترافیکی مواجه هستیم و نبود پزشک متخصص مقیم در بیمارستانها و اورژانسها میتواند جان بیماران را به خطر بیندازد. در چنین شرایطی وزیر بهداشت از فعالیت ۴۷ هزار پزشک متخصص و ۴ هزار و ۵۰۰ فوقتخصص در ایام تعطیلات نوروزی خبر دادهاست! اما این ادعای وزارت بهداشت برای مردم ملموس نیست. علاوه بر این بررسی آمار نسخههای الکترونیک هم از کاهش معنادار نسخههای پیچیده شده در ایام تعطیلات نوروزی خبر میدهد؛ موضوعی که خود نشاندهنده نبود پزشک و انجامنشدن ویزیت است.
تراژدی تعطیلات طولانی پزشکان
خالی بودن مراکز درمانی از پزشک به ویژه پزشکان متخصص و فوقتخصص، موضوعی است که همه ساله تکرار میشود و وزارت بهداشت با بخشنامههایی مراکز درمانی و دانشگاهها را موظف میکند تا درصدی از پزشکان خود را در ایام نوروز در مراکز درمانی نگه دارند، اما تجربه ثابت کرده پزشکان اغلب زیر بار اینگونه بخشنامهها نمیروند و از قانون خودشان تبعیت میکنند. این شیوه رفتاری برای بیماران گران تمام میشود و تعدد شکایات مردمی از نبود پزشک به ویژه پزشکان متخصص در بیمارستانها، صدای نمایندگان مجلس را هم در آوردهاست. این در حالی است که وزارت بهداشت مدعی افزایش ۵۹ درصدی خدمات درمانی در ایام نوروز امسال است و از فعالیت ۴۷ هزار پزشک متخصص و آمادهباش، ۴ هزارو ۵۰۰ فوقتخصص و آمادهباش و هزار و ۶۶ بیمارستان خبر میدهد، اما آمار نسخ الکترونیک نشان میدهد تعداد پزشکانی که نسخ الکترونیک برای بیماران تجویز کردهاند در ۲۰ اسفند ماه سال گذشته بیش از ۲۹ هزار نفر بوده که این تعداد در پنج روزه نخست امسال به ۵ تا ۶ هزار نفر کاهش یافتهاست که نشان میدهد گروه کثیری از پزشکان در تعطیلات نوروزی بودهاند و اصلاً نسخهای پیچیده نشدهاست.
مرگ بیمار در نتیجه مرخصی پزشک
همایون سامه یح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس کمبود پزشک متخصص را معضل همیشگی ایام نوروز میداند و میگوید: «اغلب پزشکان متخصص مراکز دولتی ۱۳ روز تعطیلات نوروز را در مرخصی به سر میبرند و وضعیت کشیکها هم در پنج روز نخست سال نابسامان است، در حالی که این موضوع مشکلات زیادی را برای بیماران به همراه دارد و سلامت آنها را در معرض تهدید قرار میدهد.»
سامه یح میافزاید: «بیمارانی که وضعیت مالی نامناسبی دارند، مجبور هستند برای درمان به مراکز دولتی مراجعه کنند، در حالی که این مراکز حتی با کمبود پزشک عمومی هم مواجهاند و پزشکانی هم که در حال فعالیت هستند به دلیل مراجعه بالای بیماران امکان رسیدگی درست به آنها را ندارند.» به گفته این نماینده مجلس، متأسفانه در برخی موارد ممکن است کمبود پزشک متخصص و تجویز نامناسب توسط پزشک عمومی منجر به مرگ بیمار شود. از نگاه این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئول حفظ سلامت مردم است و باید با تشدید نظارتها در این رابطه سختگیری لازم را داشته باشد و پیش از فرارسیدن ایام نوروز و تعطیلات رسمی سال بررسیهای لازم را برای حضور پزشکان به میزان لازم در مراکز درمانی داشته باشد. وی تأکید میکند: «در این رابطه ما به تلاش و خدمات ارزنده پزشکان واقف هستیم، اما باید به قسم خود پایبند باشند و کار خود را مانند همیشه به نحو احسن انجام دهند.»
۳۰ جراحی توسط یک پزشک!
فاطمه محمدبیگی، دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم با اشاره به نارضایتی مردم در مورد عدمحضور برخی از متخصصان حوزه سلامت در ایام نوروز در مرکز درمانی میگوید: «طی بازدید نوروزی از مراکز درمانی در ایام تعطیلات، بنده یک تماس تلفنی در مورد حضور کمرنگ پزشک متخصص در مرکز درمانی داشتم و بر اساس پیگیریهای صورت گرفته مشخص شد که پزشک ارتوپد در بیمارستان شهید رجایی قزوین در یک روز ۳۰ عمل جراحی انجام دادهاست.» به گفته وی، بار بالای حوادث ترافیکی و کمبود پزشک متخصص باعث فرسودگی نیروهای مدافع سلامت و افزایش زمان انتظار مراجعان در برخی بیمارستانها میشود. در این میان عدم ارائه خدمت توسط برخی بیمارستانهای خصوصی در تعطیلات و نیز عدم انعقاد قرارداد مراکز خصوصی با بیمههای پایه باعث نارضایتی مردم شدهاست.
ضرورت آمادهباش پزشکان
به گفته بهرام عین اللهی، وزیر بهداشت، مأموریتهای اورژانس در تعطیلات نوروز ۱۴۰۲ بالغ بر ۵۸ درصد افزایش یافته و از آغاز سال تاکنون حدود ۱۴۴ هزار مأموریت اورژانسی و ۱۹ درصد افزایش در مأموریتهای ترافیکی وجود داشتهاست. این مسئله خود نشاندهنده ضرورت آمادهباش پزشکان در ایام نوروز است؛ موضوعی که میتواند از مرگ و تبعات سنگین جانی و مالی برای مردم جلوگیری کند، اما آنطور که باید جدی گرفته نمیشود.
