مسئله پراکندگی امکانات فرهنگی و هنری در کشور بدون آمایش سرزمینی و نیازسنجی یکی از مصادیق فقر فرهنگی و نمونه عینی و ملموسی از نبود عدالت فرهنگی در بین استانهای کشورمان است. موضوع تأسفانگیزی که در لابهلای گزارش سالانه مدیرعامل مؤسسه «سینما شهر» که به عنوان بازوی فنی در حوزههای مرتبط با سینما فعالیت میکند، وجود داشت نبود عدالت فرهنگی و نداشتن نگاه توسعهمحور به همه استانهای کشور در کنار کسالت ذهنی و عملکردی برخی مدیران در تحقق قوانین فرهنگی بود. در کنار بیانگیزگی مدیران، بیتوجهی آنها به هشدارهای متخصصان در این زمینه که به درستی آنها را از جمله دلایل مؤثر مهاجرت برخی هموطنان از استانها و شهرهای کوچکتر و کمبرخوردارتر به شهرهای بزرگتر با امکانات رفاهی و فرهنگی بیشتر میدانند، نمودار تعجبآور و بسامدی سینوسی را رقم زده است. اگرچه آمار فروش مقطعی برخی از سینماهای کشور نسبت به رکود دو ساله سینماها در دوران کرونا رشد قابلتوجهی داشته، اما گران شدن بلیت سالنها در کنار افت شدید کیفیت آثار سینمایی باعث شده سهم سینما از سبد خانوادهها کمتر از قبل شود.
عبور از ۱۳ میلیون مخاطب
هاشم میرزاخانی، مدیرعامل مؤسسه سینماشهر در نشست خبری تشریح عملکرد یکساله این مؤسسه که روز گذشته برگزار شد با اشاره به اینکه مؤسسه سینما شهر به عنوان بازوی ساختو ساز فنی و توسعه زیرساخت سینمای کشور کار میکند، گفت: امسال تا پایان بهمن، ۳۰۰ میلیارد و ۹۸۸ میلیون تومان کل فروش سینماهای کشور است که در حال حاضر از ۴۰۰ میلیارد گذشته است. ۱۲ میلیون نفر بیننده نیز تا پایان بهمنماه داشتیم که الان از ۱۳ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر رد شده است. در مجموع ۲۵۲ سینمای فعال در سال ۱۴۰۱ با ۶۳۵ سالن و ۱۲۲ هزار و ۳۳۹ صندلی وجود داشت و همچنین ۷۵ سینمای غیرفعال با ۱۰۰ سالن و ۲۸ هزار و ۳۳۱ صندلی از دایره اکران خارج بودند. سینماهای در حال بازسازی ۱۸ سینما با ۱۱۳ سالن و ۹ هزار و ۴۲۶ صندلی به ناوگان نمایش در حال اضافه شدن است که در حال حاضر ۷۸ سالن به بهرهبرداری رسیده و در بهار سال ۱۴۰۲ کل سالنهای مذکور به بهرهبرداری خواهد رسید.
او در رابطه با سینماهای پرفروش کشور اظهار داشت: پنج استان پرفروش تهران، خراسان رضوی، اصفهان، فارس و البرز هستند. تهران با ۵۰ درصد از فروش سینما در واقع بیش از نیمی از فروش کل سینمای کشور را برعهده دارد.
مدیر مؤسسه سینما شهر ادامه داد: کمترین میزان فروش هم متعلق به کهگیلویه و بویراحمد است. میانگین ضریب اشغال تا بهمنماه ۳۲/۶ بوده است، یعنی به ازای هر ۱۰۰ صندلی، شش نفر در سالن هستند و ۹۴ صندلی خالی هستند. با این حال فروردینماه خوبی به لحاظ فروش داشتیم و شهریورماه رکورد فروش را تجربه کردیم. مهرماه به دلیل مسائلی که پیش آمد افت فروش داشتیم. این ماجرا تا دیماه ادامه داشت، اما اسفندماه خوبی را سپری خواهیم کرد. فروش سینما در فروردین هر ساله بیشترین آمار را رقم میزند، اما امسال در شهریور هم فروش بالایی داشتیم و این نشان میدهد که فیلم خوب است که تأثیرگذار است. این در حالی است که در شهریورماه ما با ایام سوگواری مواجه بودیم.
میرزاخانی گفت: فروش امسال تا شهریور خوب بود و در این ماه با ۵۳ میلیارد تومان بهترین فروش را داشتیم. یک میلیون و ۸۰۶ هزار نفر نیز مخاطب داشتیم که بعد از این به خاطر ناآرامیها فروش سینما خیلی کم شد. تعداد مخاطبین سینما در سال قبل از مهرماه به بعد آرامآرام خوب شد، چون سینما باز شد و فعالیت سینما ادامه پیدا کرد. امسال تا شهریور مخاطب سینما خوب بود، ولی بعد از اتفاقات اخیر کم شد و دوباره رو به بهبودی گذاشت.
سینما ارزانترین تفریح
وی درباره قیمت بلیتها گفت: ۱۰ سال پیش بلیت سینما ۳ هزار تومان بود، اما حال و به مرور زمان قیمت بلیت سینما افزایش چشمگیری داشته است. سال ۹۸ از نظر فروش بیشترین فروش را داشتیم، ولی در سال ۹۷ بیشترین مخاطب را با ۲۸ میلیون نفر داشتیم. اگر کرونا نبود فروش سینما در حال افزایش بود. از سال ۹۶ تا ۹۸ فروش سینما عالی بود، به طوری که مالهای تجاری به فرهنگی تغییر کاربری میدادند.
مدیر سینما شهر بیان کرد: هنوز سینما ارزانترین تفریح برای مردم کشور است و انتخاب عموم مردم در میان سینماهای فعال کشور همین مالهای تجاری است که رستوران و خانه بازی دارند. از میان آنها، کوروش با ۱۰ درصد سهم و ۴۰ میلیارد بیشترین فروش را دارد. ایرانمال، آزادی، هویزه مشهد مقدس و ملت نیز سینماهای بعدی پرفروش هستند. تا پایان بهمن ۱۳۱ سالن سینما ساخته و به کشور اضافه شدند که قبل از آن ۳۱ سینما بوده که توسعه پیدا کردهاند.
استانهای بدون سینما
این مدیر فرهنگی با اشاره به کمبود سینما در شهرهای گوناگون کشور گفت: تأثیر نبود سالن سینما در برخی استانها مانند زنجان و کردستان در فروش کشور روشن است که برخی مانند ایلام تنها یک سینما دارد.
وی با تأکید بر اینکه سینما و سینماداری الان از نظر اقتصادی با توجه به ملزوماتی که به ارز وابسته است کار سختی شده است، ادامه داد: در استانها با استانداران تفاهمنامه سینمایی داریم که نیمی از حمایتی را که ما از سینماهای استانها میکنیم آنها پرداخت کنند. این رویکرد باعث تحرک خود استانها میشود تا آنان نیز برای توسعه سینماها وارد عمل شوند. با توجه به اینکه تجهیزات سینمایی در ایران بازار کوچکی دارد، عمده تجهیزات سینمایی وارداتی است.
میرزاخانی در پایان با مقایسه فروش سینماها در سال ۱۴۰۰ با ۱۴۰۱ گفت: مهر امسال که این همه افول داشت، فروش آن نسبت به بازه مشابه سال گذشته سه برابر بوده و در بهمن هم یک جامپ خوب داشتیم. در حوزه مقایسه بیننده هم افزایش فروش را داریم. البته در سال ۱۴۰۰ تا شهریور درگیر مباحث کرونا بودیم و به سختی توانستیم سه، چهار فیلم را به اکران برسانیم، اما از مهرماه شیب خوبی داشتیم.
