نشست معرفی، نقد و بررسی مستند «داستان امر و نهی» به کارگردانی محمدهادی نعمت روز گذشته در ساختمان شهدای رسانه با حضور عوامل آن برگزار شد. مستندی گفتوگومحور که در آن گروهی از فعالان سینمایی در دهههای اخیر مشکلاتی را که در سینمای دهه ۶۰ و ۷۰ از طرف برخی افراطیون در زمینه توقیف آثار مختلف سینمایی به وجود آمده بود، بررسی و تحلیل کردند. اشتباهات مهلک و رفتار متحجرانه مدیران سینمای ایران در دهه ۶۰ که از حمایت مستقیم نخستوزیری برخوردار بودند باعث هزینهآفرینی برای انقلاب اسلامی، عرصه فرهنگ و هنر و فعالان آن شد.
محمدتقی فهیم، منتقد سینما در رابطه با مستند «داستان امر و نهی» گفت: آنچه امروز با عنوان سینمای اخته و بیخاصیت با آن مواجه هستیم، حاصل اتفاقاتی است که در سالهای ابتدایی پس از انقلاب رخ داد؛ حقخوریها، مظلومکشیها و حذف افرادی در بدنه سینما که میتوانستند کمککننده به انقلاب باشند. نکته تأسفبارتری که در ادامه این رفتاهاری متحجرانه و دگم اتفاق افتاد، این بود که همین افراد هرگز جایگزین مناسبی برای این حذفیات در سینما نداشتند.
فهیم به سینمای فاقد قصه، قهرمان و قواعد درست جهانی اشاره کرد و گفت: اگر فیلمی نتواند مخاطب را سرگرم کند فقط به درد محافل خصوصی میخورد. در واقع اگر فیلم قلابی برای گرفتن مخاطب نداشته باشد و نتواند توده مخاطب و مردم را جذب کند، آن سینما، سینمایی اخته است. امام (ره) هم به عنوان مثال و رویه حکومتگرایی در مورد سینما صحبت میکند و آن را نجات میدهد، اما بعدها کسانی مثل آقایان بهشتی و انوار مدیریت این حوزه را برعهده گرفتند. مثلاً همین آقای بهشتی که مسئولیت حوزه سینما را در وزارت ارشاد برعهده داشت در اظهارنظری پیرامون سینما گفته بود ما نیازی به مخاطب تخمهشکن در سینما نداریم! این جمله یعنی حذف مردم از سینما و نتیجه این تفکرات هم اتفاقات عجیب و غریب و بلاهایی بود که در دهه ۶۰ بر سر سینما آوردند.
این منتقد سینما با تأکید بر اینکه سینمای امروز الگو گرفته از سینمای اروپای شرقی و کپی شده از آن است، افزود: بنیانگذاران سینمای نوین ایران از همین روند در رویه استفاده میکنند و همان جملات مشهور اروپاییها را به کار میگیرند. سینما برای مردم عادی است؛ قصه، رؤیا و قهرمان میخواهند تا با اینها ارتباط بگیرند. به گفته آیزنشتاین دیگر در سینما قهرمان فردی نداریم؛ لذا بنیانگذاران سینمای نوین ایران هم از این روند استفاده میکنند و جملات مشهور اروپای شرقی را به کار میبرند. اینکه در آن دوران گفته شد ما دیگر نیاز به مخاطب تخمهشکن در سینما نداریم و سینما باید پاک و برای نخگبان و روشنفکران باشد، این به معنای حذف مردم از سینما بود.
این منتقد سینما افزود: محسن مخملباف همانطور که امروز به عنوان یک سرباز برای اسرائیل کار میکند، آن زمان هم یک آنارشیست بود که نمیتوان او را از بدنه انقلاب دانست. او کارهایی کرد که امروز ما شاهد حذف عنصر سرگرمی از سینما هستیم. سینما برای مردم عادی است؛ مردم عادی قصه، قهرمان و رؤیا میخواهند تا پای فیلم بنشینند و با آن ارتباط بگیرند. در آن زمان با حذف عناصر دراماتیک و مخاطبپسند، احزاب را جایگزین سینما کردند!
