گزارشهای بسیاری درباره چرایی وقوع سوانح رانندگی و سازوکارهای پیشگیری از آن مطرح شده است، از جمله اینکه براساس گزارشهای پلیس بیشترین میزان تصادفات ساعات ۱۶ الی ۲۴ رخ میدهد. حدود ۳۴ درصد سوانح هم در حالی در جادهها اتفاق میافتد که ۷۰ درصد از قربانیان در جادهها جانشان را از دست میدهند. این نشان میدهد بیشتر مردم به رانندگی درونشهری عادت دارند و در مسیرهای طولانی خصوصاً ۳۰ کیلومتری مقصد به دلیل شتاب دچار سانحه میشوند. براساس همین آمار در ۵۱ درصد تصادفات، مرگ فوری اتفاق میافتد. ۶ درصد هم هنگام انتقال به مراکز درمانی جان خود را از دست میدهند که باید نقش سازمانهای امدادی در این باره بررسی شود. آنگونه که سردار کمال هادیانفر، رئیس پلیس راهور کشور خبر داده است «در هفت ماهه سال ۱۴۰۱، تعداد فوتیها ۱۴ درصد افزایش یافته که در ۱۲ سال اخیر بیسابقه بوده است. مجروحین تصادفات نیز ۲۱ درصد افزایش یافتهاند که اگر با همین روند پیش برویم، پیشبینی ۲۰ هزار جانباخته تا پایان سال داریم.» رئیس پلیس راهور با انتقاد از بیتوجهی به گزارشهای پلیس برای رفع موانع پیشرو تأکید دارد: «هنوز ۶۰ درصد تصادفات در ۳۰ کیلومتری شهرها اتفاق میافتد. همچنین ۳۳ درصد تصادفات در جادهها، واژگونی است که مهمترین عامل آن خستگی و خوابآلودگی و عدم توجه به جلوست. همچنان ۲ هزار و ۸۵۲ نقطه حادثهخیز در جادههای کشور وجود دارد که برخی از آنها بسیار کشنده است. همچنین در شهرها هزار و ۹۳۸ نقطهحادثه خیز وجود دارد. تا این لحظه هیچ اتفاقی در زمینه ایمنسازی جادهها صورت نگرفته است.»
سفرهای خونین نوروز
سفرهای نوروزی و تابستانی از جمله زمانهای پرتلفات در کشور هستند. این روزها و همزمان با نزدیک شدن به تعطیلات نوروز، بسیاری در تدارک سفرهای نوروزی هستند، از همینرو از هماکنون زنگ آمادهباش برای انجام سفرها در کشور به صدا درآمده است. براساس گزارش سازمان پزشکی قانونی کشور در جریان سفرهای نوروزی سال ۱۴۰۱ که ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین را شامل میشد، هزار و ۱۴۶ نفر جانشان را از دست دادهاند که نسبت به مدت مشابه یک سال قبل از آن ۴/۱۱ درصد رشد داشته است. بیشترین آمار قربانیان هم روز جمعه پنجم فروردینماه با ثبت ۸۰ کشته و کمترین آن با ۲۵ کشته در روز ۱۴ فروردین ثبت شده است. گزارش پلیس در این باره نشان میدهد که ۸۰۰ نفر در محورهای برونشهری، ۲۳۱ نفر در مسیرهای درونشهری،۶۰ نفر در مسیرهای روستایی و بقیه در سایر مسیرها جان باختهاند و در این بین خودروهای مونتاژ داخل سهم ۸۶ درصدی در بروز سوانح داشتهاند. بیشترین علت فوت هم ضربه به سر بوده که اهمیت توجه به افزایش ایمنی اتومبیل نظیر افزایش کیفیت بدنه و بهبود عملکرد کیسه هوا را پررنگ میکند. سرعت غیرمجاز، سقبت غیرمجاز، عدم توجه به جلو، خستگی و خوابآلودگی و استفاده از تلفن همراه هم در صدر دلایل بروز سوانح قرار داشتند.
نقش پررنگ خودروهای داخل در سوانح
مهدی قمصریان، مدیرعامل صندوق تأمین خسارتهای بدنی، پیشتر خبر داده بود خودروی پراید از سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ با تشکیل بیش از ۷ هزار پرونده بیمه به تنهایی ۴۱ درصد پروندههای بیمه را به خود اختصاص داده و در صدر فهرست خسارتهای بیمهای قرار گرفته است. نکته جالب دیگر درباره آمار تصادفات پراید، افزایش نقش آن در حوادث رانندگی است، بهطوریکه تعداد پروندههایی که در سال ۱۴۰۰، خودروهای پراید در آنها مقصر حادثه بودهاند نسبت به سال ۱۳۹۵ بیش از ۱۹۳ درصد افزایش داشته است.
آمار تلفات جادهای مورد قبول نیست!
وزیر کشور روز گذشته در نشست با استانداران سراسر کشور با تأکید بر لزوم کاهش آمار تصادفات از ارائه تذکرات و پیشنهادهای لازم به استانداران خبر داد. احمد وحیدی توضیح داد: «در این نشست که با حضور وزیر راه و شهرسازی انجام شد، موضوع تصادفات مورد بحث بود. متأسفانه به دلایل مختلف آمار تلفات جادهای خوشایند و مورد قبول نیست و باید کاهش پیدا کند. بیتردید برای داشتن سفرهایی خوب این موضوع در کمیسیون ایمنی وزارت راه مورد بررسی قرار میگیرد و بهتبع آن امروز جلسه مشترکی با استانداران برگزار شد تا علاوه بر مرور آمارها و توجه به آنها، پیشنهادات لازم ارائه شود و اقداماتی که در حوزه پلیس راهور و همچنین ایجاد آمادگی در نیروهای هلال احمر و اورژانس نیاز است، فراهم شود. تذکرات اساسی و توجهات لازم در این حوزه داده شده است.»
وزیر کشور همچنین در جریان نشست هم با تأکید بر ضرورت حضور فعال و میدانی استانداران در مدیریت سفرهای نوروزی و کنترل ترافیک جادهای گفت: «استانداران درصد قابل توجهی را برای کاهش تصادفات و مرگ و میر جادهای هدفگذاری کنند. استانداران در ورودیها و خروجیهای شهر به مسافت ۳۰ کیلومتر امکان استراحتگاه برای رانندگان فراهم سازند که این امر به تجربه، اثر مؤثری بر کاهش تصادفات و تلفات ناشی از آن دارد.»
بیتوجهی آمارها به نگرانیها
براساس آماری که ارائه شد، وضعیت در حوزه سوانح رانندگی همچنان اسفبار است. نقاط حادثهخیز دست نخورده باقی مانده، وضعیت ایمنی خودروهای مونتاژ داخل همچنان وخیم است و بسیاری از رانندگان بدون توجه به آموزههایی که از آییننامه راهنمایی و رانندگی فرا گرفتهاند، رانندگی میکنند. اینکه همه سازوکارهای امداد و نجات برای برقرار ماندن سفرهای امن به کار گرفته شود امری مطلوب است، اما براساس آمار موجود درباره قربانیان این سوانح، هنوز اقدام عملی برای توجه به پیوستهایی که منجر به بروز این سوانح میشود، صورت نگرفته است.
آمار سوانح رانندگی که هر ساعت دو نفر را به کام مرگ میکشاند با ابراز نگرانی و یک درجه بالاتر از آنکه شیون است هم رفع نمیشود. سالهای زیادی است که مردم با ارابههایی که از کارخانههای مونتاژ داخل، آن هم با منت و قیمت کلان خارج میشود به سفر ابدی میروند و همین که مدام بر شمار قربانیان اضافه میشود، نشان میدهد ارادهای برای تغییر وضعیت موجود وجود ندارد.
