سهم فوتبالیها
با کوچکترین خطا و اولین سوتی که داور میزند، همه داد و بیداد راه میاندازند. چه آنها که در زمین هستند و چه آها که بیرون زمینند. هر یک از طرفین خود را محق میدانند و منتظر هستند تا رأی به سود آنها صادر شود، اما بالاخره یک طرف ماجرا جریمه میشود. بازیکنش کارت میگیرد یا پنالتی علیهاش اعلام میشود. باز هم فرقی نمیکند کدام تیم است و بازی با چه نتیجهای دنبال میشود؛ تحت هر شرایطی جنجال به راه میافتد و بعد از جر و بحث بازیکنان با داور، کادر فنی و نیمکتنشینان وارد گود میشوند. از آنجا که همه یک پا کارشناس هستند، پس نمیتوان انتظار داشت تصمیم داور را بپذیرند. در نتیجه هر کاری میکنند تا رأی را برگردانند. درگیری با داوران، ناظر بازی و نیمکت حریف نتایج دخالت در کار داوری است.
کافی است یکی از تیمهای مدعی نتیجه مطلوب نگیرد، در آن صورت داوری اصلیترین مقصر معرفی و پس از آن هم حرف از دستهای پشت پرده و اجرای دستورات از بالا زده میشود. آن وقت است که مربیان تمام ناکامیهایشان را گردن این و آن میاندازند. کار وقتی بالا میگیرد که مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره باشگاهها نیز قاطی ماجرا شده و از هر تریبونی برای اعتراضکردن استفاده میکنند.
سهم سوتها و نبود VAR
همیشه سر اینکه قضاوت اشتباه داوران چقدر میتواند روی تغییر نتیجه و سرنوشت تیمها تأثیر بگذارد، بحث شده است. باید پذیرفت که هر سوت اشتباه قاضی میدان در عملکرد تیمها و نتیجه نهایی تأثیرگذار است. منتها بحث اصلی بر سر سهوی یا عمدی بودن تصمیمات است. اینکه اشتباه داوری جزیی از فوتبال است درست، اما با ورود VAR به مستطیل سبز بخش اعظم اشتباهات سهوی کاسته میشود. با این وجود عدم تجهیز ورزشگاههای ما به این سیستم مشکلات را چند برابر کرده است. افزایش تعداد سوتهای اشتباه باعث شده تا حرف و حدیثها درخصوص عمدی بودن آنها شدت پیدا کند و بازیکنان، مربیان و مدیران عملاً ناکامیهایشان را به گردن داور بیندازند.
جای خالی نظارت
رئیس کمیته داوران معمولاً از داوران حمایت میکند، حتی اگر اشتباهاتشان محرز بوده باشد. البته خداداد افشاریان اخیراً پذیرفت که داور مسابقه پرسپولیس – آلومینیوم، یک پنالتی به نفع قرمزها نگرفته و این اشتباه او منجر به پایین آمدن پرسپولیس از صدرجدول شد. این تنها یک مورد از مواردی است که تاکنون داوران در تغییر نتایج مسابقات نقش داشتهاند. با در نظر گرفتن این شرایط، این سؤال مطرح میشود چه برخوردی با داوران پر اشتباه صورت میگیرد و جریمه در نظر گرفته شده چه تأثیری در حل معضل داوری دارد؟ از طرفی سازمان لیگ و فدراسیون نیز به وظایف خود به درستی عمل نمیکنند. سازمان لیگ مسئول اصلی برگزاری مسابقات است و این سازمان یکی از زیرمجموعههای فدراسیون محسوب میشود. سازمان لیگ در واقع هیچ برشی ندارد و هیچ یک از اعضای تیمها از این سازمان حساب نمیبرند. در واقع به هر شکلی اعتراض کنند، جنجال به راه بیندازند یا با یکدیگر درگیر شوند، نهایتاً اندکی جریمه مالی پرداخت میکنند و یک جلسه هم محروم میشوند، در حالیکه سازمان لیگهای مطرح جهان آنقدر قوی و مقتدر هستند که با کوچکترین حاشیهسازی برخوردی عبرتآموز میکنند.
اتهام، بیانیه و شکایت
در هیچ کجای دنیا باشگاهها اینگونه علیه هم موضعگیری نمیکنند و در روز روشن به یکدیگر اتهام نمیزنند. اگر هم اتهامی زده میشود، خیلی زود و جدی مقامهای مسئول آن را بررسی کرده و نتیجه را به اطلاع عموم میرسانند. حالا در فوتبال ما هفتهای نیست که اهالی این رشته به یکدیگر نتازند و با الفاظ زشت و به دور از شأن ورزش کشور به هم تهمت نزنند، ولی مسئله اینجاست که هیچ وقت معلوم نمیشود، این اتهامات واقعی بوده یا نه. علاوه بر این باشگاهها بعد از هر مسابقه مدعی میشوند از داور بازی، مربی و تیم حریف شکایت کنند. شاید قانوناً آنها حق شکایت داشته باشند، اما هواداران و مخاطبان نیز این حق را دارند تا از نتایج این شکایات متعدد باخبر شوند. نمیشود هرکس با کوچکترین مشکل و ناراحتی به این و آن اتهام بزند و کسی نیز در مقابل این اتهامات حرفی نزد. هر چند طرف دیگر ماجرا نیز خیلی زود بیانیه میدهد متقابلاً طرح شکایت میکند، اما در اصل این وظیفه کمیته انضباطی، کمیته اخلاق و در نهایت فدراسیون است که صراحتاً اعلام کند حق با چه شخص یا باشگاهی بوده است.
فکر چاره باشید
با ادامه این روند سنگ روی سنگ بند نخواهد شد. البته تا همینجا نیز به اندازه کافی بحران و جنجال پشتسر گذاشتهایم، ولی فرصتهای زیادی از دست رفته و هیاهو و هوچیگری جزیی از فوتبال ما شده است. تا چه زمانی قرار است اوضاع به همین منوال پیش برود و با هر حرکت و سوتی انگشتنمای دنیا شویم؟ در بزرگترین رقابتهای فوتبال نیز نمیبینیم سرمربی یک تیم با نیروهای انتظامی درگیر یا یکی در میان از روی نیمکت اخراج شود؟ آن هم سرمربی یکی از دو قطب فوتبال کشور. باید فکر چاره بود. شاید اگر زودتر تدبیری برای خرید تجهیزات VAR اندیشیده میشد اوضاع بهتر از الان میبود. منتها فراموش نکنیم که قانوناً استفاده از کمک داور ویدئویی تنها در صحنههای حساس و تأثیرگذار امکانپذیر خواهد بود و قرار نیست با هر سوتی که زده میشود تیمها انتظار بازبینی فیلم را داشته باشند.
