رئیس گروه اکولوژی تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در دنیا معرفی گونههای مهاجم، حدود ۴۰درصد از گونههای در معرض تهدید را با خطر انقراض مواجه کرده است.
ریحانه پرهیزگار، رئیس گروه اکولوژی تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به انتشار فهرست گونههای گیاهی و جانوری غیربومی مهاجم در تالابها اظهار کرد: گونههای مهاجم دومین عامل تهدیدکننده تنوع زیستی بعد از تخریب زیستگاه محسوب میشوند.
وی افزود: در دنیا معرفی گونههای مهاجم، حدود ۴۰درصد از گونههای در معرض تهدید را با خطر انقراض مواجه کرده است.
رئیس گروه اکولوژی تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست درباره تبعات حضور گونههای مهاجم توضیح داد: معرفی گونهها به زیستگاههایی که به طور طبیعی به آن تعلق ندارند، به دلایل متعددی که ممکن است تصادفی یا آگاهانه و با اهداف مشخصی باشد، میتواند پیامدهای منفی بر ساختار زیستگاه، ترکیب جامعه و تغییرات ژنتیکی داشته باشد. گستره تأثیرات اکولوژیک گونههای غیربومی مهاجم بسیار وسیع است. تأثیرات اکولوژیک، شامل تغییرات در میزان بیان ژن و هیبریداسیون تا تغییر کامل شبکههای غذایی میشود. به گفته وی تأثیرات اکولوژیک گونههای غیربومی در پنج سطح از سازماندهی زیستی شامل ژنتیک، فرد، جمعیت، جامعه و اکوسیستم بروز میکند. گونههای غیربومی همچنین میتوانند از طریق تغییر در فاکتورهای محیطی، وضعیت اقتصادی و زمینههای اجتماعی بر انسان تأثیر بگذارند و اجزای اصلی زندگی وی را تحت تأثیر قرار دهند. پرهیزگار باتوجه به پیامدهای منفی ذکرشده گفت: جریان جهانی کنترل گونههای غیربومی به مرور زمان و طی فرایندهای مختلف به منظور پاسخگویی به نیازهای مختلف بهوجود آمده است. تعامل با گونههای غیربومی در قوانین بینالمللی نه همهجانبه و نه قاطعانه است.
رئیس گروه اکولوژی تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برخی قوانین و اسناد بینالمللی توضیح داد: برخی قوانین و اسناد بینالمللی توافقهای چندجانبه محیط زیستی هستند که در متن آنها گونههای غیربومی به عنوان تهدیدی برای گونههای بومی و اکوسیستمها آورده شده است. سایر توافقها اغلب از گونههای غیربومی به عنوان آفت و ناقل بیماری به انسان، گیاهان و جانوران یاد میکنند.
وی تأکید کرد: به دلیل کمبود توافقهای بینالمللی در این زمینه، معمولاً دستورالعمل و راهنمای کارآمدی برای مواجهه با گونههای غیربومی وجود ندارد. هر کشور با توجه به سیاستهای خود، مجموعه قوانینی را برای مقابله و مبارزه با گونههای غیربومی و مهاجم تدوین کرده است، با این حال قوانین موجود خلأهای بسیاری برای مبارزه با گونههای غیربومی دارند و کشور ما نیز از این امر مستثنی نیست.
پرهیزگار ادامه داد: با توجه به نبود قوانین شفاف و مشخص در این خصوص و بعضاً عدمهماهنگی بین دستگاههای مختلف، سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی حفظ تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی کشور، نسبت به تعریف ماده قانونی مرتبط با موضوع گونههای غیربومی مهاجم در سال۹۶ اقدام کرد.
وی با اشاره به قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابها گفت: بر اساس ماده۳ قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابهای کشور مصوب اردیبهشتماه سال ۹۶ وارد کردن گونههای گیاهی و جانوری غیربومی مضر به تالابها ممنوع است و فهرست این گونهها باید توسط سازمان تعیین و به طور رسمی منتشر شود. رئیس گروه اکولوژی تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به آییننامه این قانون اظهارکرد: در آییننامه قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابها، موسوم به آییننامه اجرایی جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالابها، نحوه محاسبه خسارات وارده به تالاب از طریق گونههای مهاجم مشخص شده است. پرهیزگار در پایان با اشاره به تکالیف سازمان حفاظت محیط زیست براساس قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابها اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست بر اساس تکلیف مندرج شده در ماده۳ قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابها، فهرست گونههای گیاهی و جانوری غیربومی مضر برای تالابها را با همکاری مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها و دفاتر تخصصی ذیربط بهروزرسانی و ۱۱ آبان ماه سال جاری در روزنامه رسمی به شماره ۲۲۶۰۹ منتشر کرد.
