حادثه اخیر سفارت جمهوری آذربایجان در تهران گرچه از سوی برخی رسانهها تنشآمیز مطرح شد، اما تحلیل روند بلندمدت سیاسی و اقتصادی جمهوری آذربایجان و ایران، خبرهایی به شدت نگرانکنندهتر و اساسیتر نسبت به این حادثه با منشأ شخصی را متذکر میشود. روندهای بلندمدتی که مقامات جمهوری آذربایجان طی سالیان اخیر از جمله توسط لابیهای خود در امریکا و چین پی گرفتند و در واقع جانمایی اقتصاد و سیاست این کشور را در راستای یک مسیر اطلاعاتی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی با کشورهای متخاصم مثل ایران قرار دادهاند. مسلماً قدرتگیری و افزایش توان باکو مخاطرات جدی برای ما در داخل کشور خواهد داشت و توان رسانهای و اجتماعی باکو را برای ایجاد لابیهای مخفی یا تبلیغات سوء اجتماعی شارژ خواهد کرد. از سوی دیگر پس از جنگ اوکراین این نقش خیلی پررنگتر هم شد، به نحویکه جایگاه آذربایجان در تأمین انرژی اروپا افزایش یافت. توضیح آنکه با وجود کاهش خرید انرژی از روسیه از سوی اروپا گزینههای دیگر مطرح شدند که یکی از آنها جمهوری آذربایجان است. همچنین ابزارهای ژئوپلتیکی باکو که میتواند این کشور را در مسیر تأمین انرژی اروپا قرار دهد، مطرح است. یکی از این گزینهها خط انتقال انرژی تی سی پی ترنسکاسپین است که انرژی گاز را از ترکمنستان و قزاقستان از طریق دریای کاسپین به باکو و از آنجا به اروپا منتقل میکند. چنین مسیری جایگاه آذربایجان در تأمین انرژی اروپا را ارتقا خواهد داد. تقویت ارتباط با کشورهای همسایه مشکلی ندارد، اما زمانی که تقویت توان کشوری همگام با افزایش توان لابی کشورهای متخاصم باشد این خود عامل تهدید است. قدرتیابی یهودیان گنجه در حکمرانی جمهوری آذربایجان و روابط تنگاتنگ باکو با رژیم صهیونیستی که با تأسیس سفارت اوج گرفته است همه مصادیقی از این دست هستند. این تهدید در حوزههای مختلف امنیتی، اقتصادی و سیاسی عینیت پیدا میکند، به عنوان مثال با حضور وزیر کشاورزی رژیم صهیونیستی در مرزهای ایران در خاک آذربایجان و پیشنهاد احداث دهکدههای هوشمند و مجتمعهای کشت و صنعت توسط اسرائیل در مرزهای ایران این تاکتیک قدیمی و جنگ سردی را برای ما به یاد میآورد که در زمان جنگ سرد امریکاییها برای انجام اقدامات امنیتی، اطلاعاتی و امنیت علیه شوروی در دیواره مرزی با شوروی شروع به توسعه چنین زیرساختهایی کردند و این خود صرفاً کارکرد جاسوسی ندارد و میتواند کارکردهای مخرب دیگری هم داشته باشد؛ روندی که سران باکو در سالهای گذشته پیش گرفتند و برای خودشان نیز به شدت خطرناک است از این جهت که افزایش حضور نظامی ترکیه در این کشور و رژیم صهیونیستی این خطر را برای سران باکو ایجاد خواهد کرد که امکان کودتا یا انحلال نرم باکو در حوزه نفوذ ترکیه وجود خواهد داشت و این هشدار را میتوانیم برای آنها هم داشته باشیم که این مسیری که میروند اگر ناخودآگاهانه است که باید به این مسیر آگاه شوند، چراکه تاریخ، خیلی از درسها را برای ما دارد و اگر هم آگاهانه است باید بدانند وقتی در چنین مسیری قدم میگذارند مطمئناً تاریخ مصرف خواهد داشت. باکو باید بداند همیشه این همسایهها هستند که خواهند ماند، قطعاً مسیر همکاری و همگرایی منفعت بیشتری برای این کشور خواهد داشت. این را تاریخ به هر انسان آگاهی گوشزد میکند.
