منابع غیر رسمی میگویند گزارش آتی دبیرکل سازمان ملل به شورای امنیت، برخلاف فشارهای امریکا و متحدان آن، ایران را به ارائه پهپادها به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین متهم نمیکند.
پایگاه اکسیوس مدعی است به گزارشی دست یافته که نشاندهنده موضع آنتونیو گوترش نسبت به ادعای دولتهای غربی درباره فروش پهپادهای ایرانی به روسیه است. گوترش تاکنون سرسختانه و به طور موفقیت آمیزی کوشیده با ایستادگی در برابر پافشاری غرب، سازمان ملل را از صدور مجور تحقیقات درباره ادعای ارائه این پهپادها از سوی ایران به روسیه منصرف کند. اظهارنظر او درباره این مسئله نیز، در گزارش آتی به شورای امنیت، به هیچ وجه قطعی نیست.
گوترش در گزارش به شورای امنیت، جزئیات نامههایی را که از نمایندگان امریکا، فرانسه، آلمان، انگلیس و اوکراین در این باره دریافت کرده، شرح خواهد داد، نامههایی که در آنها استدلال شده ایران «مغایر با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که سند قانونی توافق هستهای است»، به روسیه پهپاد داده است. گوترش همچنین در گزارش خود خواهد گفت که نامههایی هم از نمایندگان ایران و روسیه دریافت کرده که این اتهامات را رد کرده و تأکید میکند که حتی اگر ایران این پهپادها را به روسیه داده باشد، این اقدام ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت نیست.
اکسیوس مینویسد: «طبق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که سند قانونی توافق هستهای در سال ۲۰۱۵ است، کشورها مجاز نیستند موشکهای بالستیک و پهپادهایی را که بردی بیش از ۳۰۰کیلومتر و ظرفیت حملی بیش از ۵۰۰ کیلوگرم دارند، تا اکتبر ۲۰۲۳ به ایران انتقال دهند یا از آن دریافت کنند. امریکا و قدرتهای اروپایی استدلالشان این است که این ممنوعیت شامل پهپادهای ایرانی هم میشود، اما روسیه و ایران با این نظر مخالفند.»
طبق نامههایی که اکسیوس آنها را رؤیت کرده و طبق اظهارات منابع دیپلماتیک که مستقیماً در جریان بودهاند، گوترش فعلاً از ماه اکتبر میان استدلالهای دو طرف بر سر اینکه آیا باید کارشناسان سازمان ملل را برای تحقیق درباره این موضوع مأمور کند یا نه، سرگردان است. امریکا و قدرتهای اروپایی خواستار تحقیقات سازمان ملل هستند، اما روسیه میگوید که گوترش بدون تصمیمگیری شورای امنیت که روسیه احتمالاً آن را وتو خواهده کرد، اختیارات لازم را در زمینه صدور مجوز برای این اقدام ندارد. این در حالی است که طبق گفته دو دیپلمات کشورهای غربی عضو شورای امنیت، مشاور حقوقی سازمان ملل و معاون امور سیاسی آن هر دو تأیید کردهاند که گوترش اختیار اعزام کارشناسان را دارد و پیش از این نمونههای مشابهی در خاورمیانه وجود داشتهاند. دیپلماتهای غربی میگویند، روسیه گوترش و مشاوران او را تحت فشار قرار داده است تا دستور انجام شدن تحقیقات را ندهد و حتی تهدید کرده است که به همکاریاش در زمینه دیگر مسائل مرتبط با اوکراین، از جمله کریدور گندم پایان میدهد. در نتیجه، گوترش هنوز دستور انجام شدن این تحقیقات را صادر نکرده و در گزارش آتیاش هیچ نتیجهگیریای درباره موضوع پهپادها نمیکند. او در این گزارش گفته که «دبیرخانه سازمان ملل در حال بررسی اطلاعات موجود است. هرگونه اکتشافاتی به طور مقتضی و طبق روال به شورای امنیت گزارش خواهد شد.»
