مشاور عالی رئیس کل سازمان امور مالیاتی با اشاره به اینکه بیش از ۹۰درصد بودجه عمومی دولت باید از مالیات تأمین شود، گفت: اولین انتظار من به عنوان یک شهروند، اصلاح مالیه بودجه است چراکه قبل از آن نمیتوانیم خیلی از اصلاحات دیگر را همچون نظام بانکی درست کنیم. بازوی اصلی وزارت اقتصاد در اصلاح مالیه بودجه، سازمان امور مالیاتی است.
محمد پاریزی، مشاور عالی رئیس کل سازمان امور مالیاتی در نشست «آسیبشناسی شاخصهای ارزیابی عملکرد نظام مالیاتی» ضمن اشاره به اهمیت تعریف شاخصهای مناسب در تحقق اهداف نظام مالیاتی کشور تصریح کرد: فرض ما نباید بر این باشد که در چارچوب فعلی شاخص تعریف کنیم. در سالهای اخیر سازمان امور مالیاتی گروگان دولتها و قانونگذاران بوده است ولی نباید در همین چارچوب صرفاً شاخص تعریف کرد. دولتها به سرعت رئیس سازمان را با اغراض سیاسی تغییر دادهاند و قانونگذاران نیز ثبات در قوانین نداشتهاند و به سرعت قوانین را تغییر میدهند. وی افزود: به عقیده من شاخصها دو دسته است؛ دسته اول شاخصهای هدف یا ملی هستند و دسته دوم شاخصهای فرآیندی است. در دسته اول چند شاخص کلیدی داریم؛ نسبت مالیات به تولید، نسبت مالیات به بودجه دولت و مسئله توزیع درآمد که البته اندازهگیری آن دشوار است. این شاخص نشان میدهد اگر مالیات گرفته نمیشد ضریب جینی چند بود و بعد از اعمال نظام مالیاتی ضریب جینی چقدر شده است. در حال حاضر امکان محاسبه این شاخص به طور دقیق وجود ندارد، ولی به عقیده من در ایران عملکرد نظام مالیاتی در ضریب جینی معکوس است و بیشتر از اقشار کمدرآمد مالیات اخذ میشود.
بودجه عمومی دولت باید از مالیات تأمین شود
پاریزی در ادامه مهمترین شاخص در تعیین اهداف کلان مالیاتی را افزایش نسبت درآمدهای مالیاتی به بودجه دولت دانست و افزود: در حال حاضر وضعیت بسیار نامطلوبی در اداره دولت با درآمدهای مالیاتی داریم و عملاً هیچ راه دیگری نیز برای تأمین بودجه دولت وجود ندارد و مواردی مثل مولدسازی درآمدهای دولت در سالهای اخیر سهمی بسیار ناچیز داشته است. عدم تحقق دیگر درآمدها همواره با استقراض از بانک مرکزی تأمین شده است، بنابراین پایین آمدن شاخص نسبت مالیات به بودجه دولت، به طور مستقیم به افزایش تورم منجر میشود. پایدارترین روش تأمین بودجه دولت درآمدهای مالیاتی است که در اقتصاد ما در سالهای اخیر جدی گرفته نشده است. بالا آمدن شاخص مالیات به بودجه دولت نیز در برخی سالهای اخیر به این دلیل رخ داده که به اجبار میزان فروش نفت ما کاهش پیدا کرده است، ولی باید به این فکر کنیم که با درآمدهای مالیاتی بودجه دولت را تأمین کنیم و اگر این نسبت به ۱۰۰ درصد نمیرسد، دستکم کل بودجه جاری یعنی ۹۰درصد کل بودجه عمومی را شامل شود. اینکه به سهم ۳۰درصدی مالیات از بودجه دولت قانع شویم و در قوانین سالانه بخواهیم ۵درصد به آن بیفزاییم، مطلوب نیست و باید تحولی در این زمینه رخ دهد.
وی افزود: در مورد نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی نیز وضعیت فعلی کشور حدود ۶درصد است، در این شاخص نیز معمولاً هدفگذاری میشود که در یک دوره چهار ساله ۵۰درصد افزایش یابد، اما این روش منطقی نیست و باید به این مسئله فکر کنیم که نسبت عادلانه و معقول این شاخص برای اقتصاد ایران و فاصله ما با این میزان مطلوب چقدر است. به طور مثال یک زمان یک مطالعه انجام شد و نتیجه این بود که برای اقتصاد ایران این شاخص باید حدود ۱۳درصد باشد.
متولی نظام مالیاتی کشور وزارت اقتصاد است
مشاور عالی رئیس کل سازمان امور مالیاتی متولی اصلی تحقق اهداف نظام مالیاتی کشور را وزارت اقتصاد دانست و افزود: اولین انتظار من به عنوان یک شهروند، اصلاح مالیه بودجه است چراکه قبل از آن نمیتوانیم خیلی از اصلاحات دیگر را همچون نظام بانکی درست کنیم. بازوی اصلی وزارت اقتصاد در اصلاح مالیه بودجه، سازمان امور مالیاتی است. شاخصها از این جهت مهم هستند که بدون داشتن هدف و سیاستگذاری، پرداختن به سایر مسائل، بیهوده است. مهمترین هدف به نظر من در این حوزه این است که باید فکری برای بیش از ۵۰درصد بودجه که از طریق نفت تأمین میشود، بکنیم.
