ظهور رسانههای متعدد صوتی و تصویری یکی از ویژگیهای عصر مدرن و البته یکی از مؤلفههای مهم در قدرت به شمار میآید؛ امروزه کشورهای گفتمانساز در جامعه جهانی در کنار برنامهریزی کلان در حوزههای مختلف توجه زیادی به موضوع رسانه دارند. در همین راستا از چالشهای مهم فضای رسانهای کشور در یکی دو دهه گذشته به ویژه پس از رشد چشمگیر شبکههای نوظهور اجتماعی، جنگ شناختی و روانی دشمن در فضای رسانههای داخلی است؛ انبوه شبکههای فارسی زبان در بستر ماهواره، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نشان از برنامهریزی جدی دشمن برای ایجاد بحران در فضای رسانه دارد. متأسفانه به دلیل مشکلات موجود در عرصه سواد رسانهای و ناآشنایی مدیران و دایره تصمیمگیران با مفاهیم جنگشناختی، جنگ نرم و ابزارهای تکنولوژیکی رسانهای، شاهد استیلای رسانههای خارجی بر شکلدهی به افکار عمومی کشور به ویژه در بحرانها و چالشهای مهم هستیم که در بسیاری از موارد با موجسواری بر افکار عمومی، آنها را به نفع جریان خود مصادره میکنند.
در میانه چنین میدانی جای خالی برنامهریزی رسانهای به ویژه برنامههای تلویزیونی و رادیویی برای تبیین این پدیده، رفتارشناسی و ماهیتشناسی شبکههای رسانهای و پاسخگویی به شبههسازیهای جنگ رسانهای خالی بود؛ خوشبختانه در سال گذشته برنامه رادیویی «امواج شبهه» با هدف مقابله با جنگ نرم دشمنان در بستر رسانه و تبیین تاکتیکهای رسانهای غرب در مواجهه با نظام و آسیبشناسی دقیق از فضای رسانهای کشور و در شرایطی که رسانه امروز بازیگر اصلی میدان در دنیای بینالملل است در شبکه رادیویی گفتگو طراحی شده و در حال پخش است؛ رویکرد شفاف و عبور از بسیاری از خطوط قرمز حاکم بر فضای رسانهای داخلی کشور در کنار دعوت از چهرههای مختلف و متنوع رسانهای هم در حوزه تئوریک و آکادمیک و هم در ساحت تجربی باعث غنای این برنامه شدهاست. در این برنامه موضوعات مختلفی همچون شایعهسازی، عملیات فریب، شگردهای تبلیغاتی، روشهای جنگشناختی، استراتژیهای جنگ نرم، موضوعات شاخص رسانهای و رفتارشناسی رسانههای خبری با رویکردی علمی و کارشناسی مورد تدقیق قرار میگیرد و حرکتی نو و مؤثر در فضای رسانهای کشور به شمار میآید که تسری این الگو به سایر برنامهها به ویژه در سیما علاوه بر رادیو میتواند دستاوردهای مثبتی را در زمینه جنگهای شناختی و عملیات روانی به دنبال داشته باشد. فضای رسانهای کشور به شدت نیازمند چنین برنامههایی است؛ برنامههایی که با درک عمیق از مخاطب، فضای رسانهای داخل و کشور وآشنایی تئوریک با مبانی رسانه و حواشی آن، با تبیین هوشمندانه مسائل و موضوعات، چشماندازی روشن و دقیق را پیش روی مخاطب در فضای غبارآلود رسانهای قرار میدهد. امید است با حمایت از این گونه برنامهها و البته تداوم این الگوها در فضای رسانهای بر چالشهای نوین جنگ رسانه در دنیای امروز فائق شویم.
*کارشناس رسانه
