اداره برآورد اجتماعی و افکارسنجی معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ در پژوهشی به بررسی وضعیت حجاب در تهران به صورت توصیفی- تحلیلی با روش اسنادی و کتابخانهای و مصاحبه میدانی پرداخته است. در این پژوهش آمده است: مقوله بدحجابی امروز به یک معضل کاملاً مشهود در پایتخت تبدیل شده است، معضلی که فقط برای افراد بیحجاب مشکل ایجاد نمیکند و در واقع آسیبهایی که از بیحجابی ناشی میشود، تمام جامعه را دربر میگیرد. حجاب و عفاف یک دستور دینی است و از مسائل مهم جامعه محسوب میشود که با بسیاری از مسائل پیوند خورده و دارای ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. پدیده بدحجابی سالهاست موضوع مورد بحث محافل دینی، انتظامی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است. بدحجابی به عنوان آسیبی اجتماعی در تهران مطرح است که اصلاح آن نیازمند مهندسی فرهنگی و اتخاذ سیاستهای اجتماعی و فرهنگی است. موضوع حجاب و عفاف مانند برخی دیگر از مسائل دارای متولیان متعددی است که حوزه کاری هیچ یک به صراحت مشخص نیست. در عین حال چندین دستگاه مسئول و ذیربط (حدوداً ۲۶ دستگاه) در این زمینه وجود دارد و ظاهراً به فعالیت مشغولند. در واقع هیچ متولی معین و پاسخگویی برای این موضوع وجود ندارد. بدیهی است، وقتی مجموعهای دارای وظیفهای مستقل، اختیارات مناسب یا ابزار و منابع کافی نباشد هر تلاشی که صورت میگیرد و بر فرض مؤثر بودن، مقطعی خواهد بود که پس از مدتی این زخم وارده چهره خود را نشان خواهد داد. بر کسی پوشیده نیست که پلیس بیش از هر نهاد دیگری درگیر آسیبها و جرائمی است که در جامعه اتفاق میافتد. همه مردم از پلیس انتظار دارند ضمن پیشگیری از جرائم، تدابیر لازم را شناسایی کند و برخورد با متخلفان و هنجارشکنان، بهویژه هنجارشکنان اخلاقی در دستور کار قرار گیرد که از جمله آن میتوان بدحجابی را برشمرد.
شناخت تأثیر حجاب و نقش آن در کاهش آسیب اجتماعی میتواند مسیر حرکت جامعه را به سوی ترقی و تعامل هموار سازد، بهطوریکه علاوه بر درک عمل آنها و جلوگیری از تداوم آن عمل با ارائه راهحلهایی به سلامت جامعه کمک کند.
در این گزارش اجتماعی نظر کارشناسان اجتماعی و فرهنگی نیز آورده شده و نتایج به دست آمده به شرح ذیل است:
راهکارها
- شرح وظایف سایر دستگاههای دخیل در راستای اجرای قانون حجاب (ادارات مختلفی مانند فرهنگ و ارشاد اسلامی، اوقاف، تبلیغات، کار، بهزیستی، قوه قضائیه، صداوسیما، فرهنگسراها، شهرداری، فرمانداری و...
- برگزاری کارگاههای آموزشی، ویژه معلمان و مربیان آموزش و پرورش با هدف حساسسازی و شناسایی دانشآموزان در معرض آسیب بهمنظور انجام مداخلات پیشگیرانه
- تبیین پیامدهای بدحجابی و کشف حجاب توسط کارشناسان فرهنگی متولیان فرهنگ جامعه در جوامع هدف (مدارس، دانشگاهها و...)
- اطلاعرسانی در خصوص پیامدهای قانونی جرم بدحجابی و کشف حجاب در معابر عمومی
- تلاش مدیران جهت افزایش تعامل با نهادهای اطلاعاتی و دستگاههای نظارتی کشور جهت بهرهبرداری مؤثر برای کاهش بدحجابی در جامعه
- ایجاد زمینه برای آنلاین نمودن اطلاعات تمامی بانکهای اطلاعاتی در سراسر کشور و بهروز کردن آنها و ثبت اطلاعات کلیه افراد سراسر کشور در صورت بدپوششی
- بهرهگیری بیشتر پرسنل در بحث جمعآوری اخبار و اطلاعات مردمی درباره بدحجابی میتواند باعث افزایش دستگیری بدحجابها شود
- به مردم اطمینان داده شود که از اطلاعات شخصی آنان هیچگونه استفاده ابزاری انجام نخواهد شد
- سرعت، محتوا و شکل ظاهری شبکههای اجتماعی بومی تقویت شود
- مبارزه با باندهای غیراخلاقی که هدفدار مبادرت به افزایش کشف حجاب در سطح جامعه میکنند
- برخورد قاطع و مستمر با ایجاد کنندگان و گردانندگان صفحهها و کانالهای مجازی غیراخلاقی که به تبلیغ و انتشار اخبار مربوط به بدحجابی و کشف حجاب میپردازند
- برخورد با تولیدکنندگان، واردکنندگان و عرضهکنندگان البسه نامتعارف که بدحجابی را در جامعه تبلیغ میکنند
- طرحهای مختلف مبارزه و پاکسازی باندهای فساد و فحشا و شبکههای تولید و توزیع محصولات غیراخلاقی، زنان خیابانی، بدحجاب و کشف حجاب کرده در کنار حمایت کامل و قاطع دستگاه قضا از فراجا و مأموران آن در برابر تهدیدات متصوره با هدف جلوگیری از دلسرد شدن کارکنان فراجا در عمل به انجام وظایف قانونی
- توسعه اقدامات آموزشی و پخش هشدارهای انتظامی و قوانین برخورد با مفاسد اجتماعی در سامانههای تصویری مانند صداوسیما، اتوبوسها، مترو و بیلبوردهای سطح معابر جهت آگاهسازی عمومی.
*رئیس اداره برآورد
معاونت اجتماعی پلیس پایتخت
