اثری که هم اینک در معرفی آن سخن میرود، مناسبت رهبر فرقه بهائیت با دولت انگلستان را باز میکاود. این کتاب تألیف عبدالحسین آیتی است، به اهتمام تیتی آلبویه تدوین شده و انتشارات راه نیکان به انتشار آن همت گماشته است. ناشر در دیباچه خود بر این پژوهش، به بررسی اهمیت فرقههای استعماری میپرداخته و در بخشی از آن مینویسد:
«شاید کمتر حرکت فرقهای را بتوان ظرف چندین سده گذشته سراغ داشت که به اندازه شیخیه، بابیه، ازلیه و بهائیه مورد بحث و تحقیق و رد قرار گرفته باشد. میزان توجه و واکنش به این دست از برساختههای امپراتورهای مقتدر و فاسد عثمانی، روس تزار و انگلیس مکار به قدری گسترده بوده و هست که هر چه در اینباره ارائه میشود، به نوبه خود تازگی دارد و بعضاً با این سؤال همراه است، چرا اینقدر در قبال چند مسلک سیاسی شبه دینی، حساسیت و واکنش نشان داده شده و چرا این جریان را ادامه میدهند؟ خود این پدیده که چرا این مسلکها با واکنشهای تند و ادامهدار مواجه شده، موضوع بسیار حساس و مهمی است که با مطالعه آثار مخالفان نقاد شیخیه، بابیه و بهائیه میتوان آنها را فهمید و بدان پی برد. بخشی از مهمترین نکات در اینباره به قرار پی آمده است:
۱ ـ نقش بیگانگان عقیدتی و سیاسی در «کاشت، داشت و برداشت» از این تشکیلات دست ساخته عثمانی، روس تزار و انگلیس که البته امروز در خدمت امریکاست.
۲- ساختارشکنی عقیدتی و سیاسی به منظور برخورد همهجانبه با مرجعیت مقتدر شیعه، در مقام نیابت عامه دوران غیبت، یعنی نهاد مشروع دینی در مواجهه با استعمار خارجی و استبداد داخلی.
۳- ساختارشکنی دینی که فرقههای مزبور با اعلام مقولاتی مانند: رکن رابع، مهدویت، نبوت و الوهیت دنبال کردند و با حمایت انگلیس و امریکا تقویت شد.
۴- برخورد منحرفانه دست ساختههای استعمار سلطهجوی ضداسلام با مبانی اعتقادی اسلامی.
۵- به انحراف کشاندن مسلمانان ناآگاه یا فریبدادن سادهلوحان، برای عملی کردن اهداف شوم استعمار.
آنچه بدان اشارت رفت از جمله دلایلی است که وظیفه برخورد با عوامل خارجی مذهبساز و ایادی دستنشانده داخلی آن را در زمره فرایض ایمانی در میآورد. البته باید توجه داشت، ممکن است این فریضه ایمانی که باید به صورتهای گوناگون انجام گیرد، به دلیل اعمال نظریات سلیقهای از مسیر اصلی خود منحرف شود و کجراههایی را در عملکرد مسلمانی به وجود میآورد که اثر آن در جوامع اسلامی کمتر از دستساختههای شبهدینی و مخرب دیانت حقه نباشد. برای نمونه میتوان وظایف دوران غیبت کبری را که با فضیلت افضل اعمال شیعتنا انتظارالفرج تعریف شده است، با اعمال سلیقههای ابداعی که بعضاً با قرآن و سنت سازش ندارد، نه فقط بیارزش سازند، بلکه مدینه فاضله را به مدینه فاسدهای که خواست دشمنان قسمخورده اسلام خاصه تشیع است، تبدیل کنند. برای شناخت این خط انحرافی، باید تصمیمها و شکل انجام وظایف دوران غیبت حضرت امام قائم (ع) را به آنچه معصوم (ع) تعیین فرموده است، ارائه دهیم تا بدانیم آیا باید در مقابل مفاسد که دام و دانه استعمار خارجی است، سکوت کرد تا تعجیل در فرج شود یا باید بنا بر اصل امر به معروف و نهی از منکر وظیفه مسلمانی را آنطور که معین کردهاند، به انجام رساند؟ به هر روی نگارش آثاری از قبیل انگلیس و سرعبدالبهاء که روشنگری میکند و ماهیت واقعی دینسازان و ایادی آنان را برملا میسازد، از جمله وظایف مسلمانی دوران غیبت است. هرگونه مسامحه و کوتاهی، تقویت مسیرهایی است که استعمار برای تضعیف اسلام، خاصه تشیع تشخیص داده است و پی میگیرد....»
