بنا به آمار تا روز گذشته تعداد کشتههای سیل اخیر کشور ۵۹ تن بود. حال آنکه همین پدیده مونسون ۳۰۰ کشته در پاکستان برجای گذاشتهاست. رئیس کمیته محیطزیست مجلس روز گذشته از کمبود تعداد رادارهای هواشناسی و نقش آن در سیل اخیر گلایه کرد. در همین زمینه رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات هواشناسی نیز با تأیید کمبود رادار به «جوان» گفت: با همین امکانات تحریمی عملکردمان در کاهش خسارات جانی از اتحادیه اروپا بهتر بود؛ اروپای غربی سال گذشته ۲۴۲ کشته به خاطر سیل داشت.
بارشهای ناگهانی اخیر از سیستان و بلوچستان آغاز و دامنهاش به پایتخت کشیده شد. بارشهایی که خسارتهای جانی و مالی قابلتوجهی به جا گذاشت. بیشترین بازتاب خبری این بارشها هم مربوط به سیلاب امامزاده داوود در محدوده دره کن بود.
آمارهای سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر نشان میدهد از ابتدای شروع مأموریتهای امداد و نجات در سیلهای اخیر در مجموع ۵۹ نفر تا روز شنبه جان خود را از دست دادهاند. همچنین چندین نفر نیز مفقود هستند که جستوجو برای یافتن آنها ادامه دارد.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس شورای اسلامی دیروز در رابطه با وقوع سیل در توییتر خود نوشت: در بازدیدی که از مناطق سیلزده داشتم، متوجه شدم رودخانههای شهر تهران نیازمند لایروبی است و این خواسته ما از وزارت نیرو است. مدیریت و برنامهریزی برای جلوگیری از این بحرانها نیازمند توجه بیشتری است.
سمیه رفیعی، در رابطه با ترک فعل صورت گرفته توسط سازمان هواشناسی که قرار است در دیوان محاسبات کشور بررسی شود، توییت کرد: حلقه مفقوده پیشگیری از وقوع بحران در حوادث طبیعی سازمان هواشناسی است. در بررسی این ترک فعل کافی است تعداد رادارهای هواشناسی اعلام شود!
در همین رابطه رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات هواشناسی در گفتگو با «جوان» گفت: واقعیت این است که تعداد رادارهای هواشناسی کم است. ما اکنون ۹ رادار هواشناسی برای پوشش وضعیت آب و هوا و هشدارهای مربوط به آن در سطح کشور داریم. افزایش تعداد رادارها بدون شک به بهبود عملکرد سازمان در تشخیص تودههای آب و هوایی و هشدار نسبت به نوع خطرناک آنها خواهد شد. سازمان هواشناسی به اندازه اعتبارات هر ساله نسبت به توسعه تجهیزات اقدام میکند. در همین خصوص یعنی به اندازه برنامههای توسعهای سازمان هم هر سال درخواستهای اعتبار به نهادهای مربوطه داده میشود. یعنی یک برنامه روتین و مشخص وجود دارد که هر چقدر به سازمان اعتبار و بودجه بدهند، به همان میزان هم میتوانیم توسعه فناوری داشته باشیم.
صادق ضیائیان افزود: باید این نکته مهم را درباره رادارهای هواشناسی مدنظر داشت که این رادارها فقط پدیدههای جوی جدید را تشخیص میدهند. به عبارتی فقط تودههای هوایی را یکساعت یا دو ساعت زودتر تشخیص میدهند، نه اینکه بتوانند مثلاً از پنج روز قبل تودههای هوایی را شناسایی کنند. رادارهای هواشناسایی در تشخیص پدیدههای جوی و هشدار نسبت به خطرات آنها ابزار مؤثری هستند. در کنار فناوری راداری باید سایر دستگاههای اجرایی هم تجهیزات و برنامههای خود را توسعه دهند.
این کارشناس هواشناسی ادامه داد: هشدارهای راداری زمانی مؤثر است که همراستا با آن مردم و مسئولان هم واکنش سریع داشته باشند و در مجموع امکانات واکنش سریع برای مقابله با حادثه وجود داشته باشد. در سیل اخیر فیلمهای متعددی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد به رغم هشدار برخی افراد به عدهای از مردم، همچنان آن عده حاضر به ترک حاشیه رودخانه نبودند.
ضیائیان با بیان اینکه اگر قرار باشد هشدار بدهیم، اما واکنش سریع نباشد، هشدار دادن تأثیری ندارد، گفت: در قضیه واکنش سریع، نقش مردم بسیار با اهمیت است. در همین سیل امامزاده داوود، سازمان مدیریت بحران با ارسال پیامک به مردم هشدار داد، اما همین سازمان تصور نمیکرد که در فیروزکوه بحران از امامزاده داوود هم بدتر شود. هم مردم و هم مسئولان باید همیشه واکنش سریع را جدی بگیرند؛ البته بخشی از مشکل هم مربوط به دور از نظر بودن عمق فاجعه است. بسیاری از مردم عادی نسبت به یک بلای طبیعی ممکن است از قبل هشدار بگیرند، اما بنا به زندگی روزمره هیچ تصوری از خطرناکبودن فاجعه ندارند. هیچ فردی فکر نمیکرد که در گرمای مردادماه و اوج تابستان چنین سیلی بیاید.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات هواشناسی ادامه داد: در حال حاضر اقلیم تغییر کرده و مردم باید خودشان را با اقلیم جدید سازگار کنند. به اعتقاد شخصی من، در سیل اخیر نیروهای امدادی و عملیاتی بسیار خوب عمل کردند. ما شهرهایی را داشتیم که در یک روز دقیقاً نصف بارش یکسال خود را تجربه کردند. با چنین وضعیتی به وجود آمدن خسارت هم طبیعی است.
من مجموعه اطلاعات و گزارشهای مربوط به خسارات جانی سیل را در سال ۲۰۲۱ در اختیار دارم. این اطلاعات نشان میدهد که سیل سال گذشته در چین ۳۰۲ کشته به جای گذاشته است. سیلابهای شکل گرفته در هند ۲۵۱ کشته دادهاست. سیلهای رخ داده در اتحادیه اروپا ۲۴۲ کشته داشتهاست.
ضیائیان در نهایت تصریح کرد: همین پدیده مونسون که علت اصلی شکلگیری آن، تغییر سالانه بسیار زیاد دما در مناطق بزرگی از خشکی در مقایسه با سطوح اقیانوسهای اطراف است، در کشورهای همسایه قربانیان زیادی گرفت. سامانه بارشی مونسون سال جاری در ترکیه ۸۱ کشته و در پاکستان ۳۰۰ کشته بر جا گذاشته است. در کشورهای حاشیه خلیجفارس هم کشتههای زیادی داشت که آمارهای آن را اعلام نکردند. در واقع ما با همین امکانات کم که زیر فشار تحریمهای ظالمانه فراهمشده از بسیاری از کشورها حتی اروپای غربی از لحاظ کاهش خسارات جانی جلوتر هستیم.
