کرمانشاه به عنوان یکی از خوش آب و هواترین مناطق ایران سالانه پذیرای هزاران گردشگر داخلی و خارجی است. گردشگرانی که با چمدانی پر از سوغات برای دوستان و آشنایانشان، این استان را به قصد خانه و کاشانه خود ترک میکنند. با اینکه مدیرکل گمرکات کرمانشاه اعلام کرده در سهماهه فصل بهار، بیش از ۲۵ هزار دلار سوغات این استان از گمرک امانات پستی به خارج از کشور صادر شده است، اما کارشناسان معتقدند بیشتر صادرات صنایع دستی زیبا و اصیل کرمانشاه از طریق تجارت چمدانی صورت میگیرد و باید گفت حجم قابل توجهی از این صادرات که شامل گلیم، گبه، جاجیم و فرشهای کردی میشود، در لیست گمرک نمیآید.
آنها که به غرب کشور سفر کرده باشند حتماً سری هم به کرمانشاه زدهاند. منطقهای با آبوهوای کوهستانی و تقریباً همیشه خنک. یکبار بازدید از کرمانشاه کافیست تا همیشه نام این استان، غذاها، دیدنیها و طبیعت زیبایش در ذهن باقی بماند. اما این تمام ماجرا نیست و کم لطفی است اگر سوغاتیهای کرمانشاه را نادیده بگیریم. این استان ۱۴ شهرستان دارد که هر کدام ویژگیها، شگفتیها و سوغاتیهای مخصوص به خودش را دارد. از گلیم، گیوه، ابزار آلات فلزی، منبت و معرق باید به عنوان صنایع دستی شاخص استان کرمانشاه نام برد.
با توجه به اینکه کرمانشاه یک استان مرزی به حساب میآید تبادل زیادی با کشورهای همسایه دارد.
کرمانشاه از لحاظ تنوع خوراکیها، صنایعدستی و محصولات مختلف رتبه خوبی در بین استانهای کشور دارد. شیرینیهای رنگارنگ، صنایعدستی و گیاهان دارویی متنوع، همه و همه باعث شده تا علاوه بر مسافران داخلی، خارجیها هم منتظر رسیدن محصولات و خوراکی و صنایع دستی این منطقه به کشورشان باشند. آنطور که مدیرکل گمرکات کرمانشاه اعلام کرده فقط در فصل بهار، بیش از ۲۵ هزار دلار سوغات این استان به خارج از کشور صادر شده است.
بختیار رحمانیپور با بیان اینکه تعداد ۴۸۲ مرسوله طی سه ماهه اول سالجاری به سمت کشورهای همسایه صادر شده در خصوص وزن این مرسولات، میگوید: «وزن مرسولات ارسالی از گمرک امانات پستی کرمانشاه به خارج از کشور در این مدت، ۴ هزارو ۳۳۲ کیلوگرم عنوان شده است.» وی با اشاره به ارزش دقیق صادرات سوغات از کرمانشاه، تأکید میکند: «کرمانشاهیان در سه ماهه نخست سالجاری از گمرک امانات پستی کرمانشاه ۲۵ هزارو ۵۱۰ دلار هدیه و سوغات به خارج از کشور ارسال کردهاند.»
به گفته مدیرکل گمرکات استان کرمانشاه، عمده سوغات و کالاهای ارسالی که از طریق گمرک امانات پستی استان به خارج از کشور صادر شده شامل خشکبار و مواد غذایی و لباس بوده است.
رحمانیپور اشارهای به آمار مسافران ورودی و خروجی از طریق مرزهای خسروی و پرویزخان کرده و میگوید: «در سه ماهه نخست سالجاری ۲۲ هزارو ۲۴۲ نفر مسافر از طریق گمرکات پرویزخان و خسروی وارد کشور شده که سهم گمرک پرویزخان ۲۱ هزارو ۶۱۸ نفر و سهم گمرک خسروی ۶۲۴ نفر است.»
وی ادامه میدهد: «تعداد ۱۸ هزارو ۹۰۳ نفر در سه ماهه نخست سالجاری از گمرکات پرویزخان و خسروی خارج شدهاند که از این تعداد ۱۷ هزارو ۲۱۳ نفر از طریق مرز پرویزخان یک هزارو ۶۹۰ نفر نیز از طریق مرز خسروی خروج از کشور داشتهاند.»
تجارت چمدانی بیشتر است
با اینکه آمار و ارقامی در گمرکات به ثبت میرسد، اما آنطور که مطلعین میگویند، صادرات صنایع دستی زیبا و اصیل کرمانشاه بیشتر از طریق تجارت چمدانی صورت میگیرد و باید گفت حجم قابل توجهی از صادرات صنایع دستی در لیست گمرک نمیآید.
هادی افشاری کارشناس حوزه صنایع دستی در این باره به «جوان» میگوید: «بسیار دیده شده که افرادی با حضور در روستاها، تولیدات سنتی آنها را که غالباً شامل گلیم، گبه، جاجیم و فرشهای کردی میشود را خریداری کرده و به تهران میبرند و از آنجا به طرق مختلف و بیشتر به صورت تجارت چمدانی به سایر کشورهای مختلف با قیمتی چند برابر آن که به تولید کننده دادهاند، صادر میکنند.»
وی ادامه میدهد: «نکته قابل توجه این است که این گونه صادرات که بیشتر در غالب چمدانی یا به اسم سوغاتی صورت میگیرد در لیست گمرک نمیآید.»
افشاری تأکید میکند: «میزان صادرات چمدانی بسیار قابل توجه است که بعضاً به عنوان سوغات توسط ایرانیهای مقیم خارج از کشور و گردشگران، از ایران خارج میشود و در آمارهای رسمی جایگاهی ندارد. علاوه بر این، برخی اقلام صنایع دستی بهدلیل تعریف نشدن در گمرک، در آمار صادرات صنایع دستی لحاظ نمیشوند.»
به گفته این کارشناس حوزه صنایع دستی، با توجه به اینکه تولیدات صنایع دستی، کالاهایی هستند که سبک بوده و غالباً حجم کمی هم در بر میگیرند، صادرات آنها به صورت چمدانی یا به اسم سوغات کار چندان دشواری نیست.
