به گزارش فارس ، به نظر میرسد دیگر برخی از نوجوانان و جوانان به زیباییشان فکر نمیکنند بلکه تنها در این اندیشهاند که وقتی از کوچه و خیابان میگذرند، همه چشمها به سویشان خیره شود و همه از آرایش مدل موهایشان تعجب کنند شاید هم آنان زیبایی را در آراستن موهای خود به شکل سیخسیخی یا مدلهایی که مردم تا به حال آنها را ندیدهاند، میبینند.
کارشناسان معتقدند، پدیدههای اجتماعی شاید در ظاهر ساده باشند اما در نگاهی تیزبین و تخصصی بسیار پیچیدهاند و همین پیچیدگی حل آنها را دشوار میسازد؛ در واقع این پدیدهها همیشه ابعاد و زوایای متعددی دارند و ریشه و شکلگیری آنها متنوع و نیز دارای پیامدهای مختلفی هستند.
متاسفانه در کشور ما نگاه سادهانگارانهای نسبت به این پدیدهها شکل میگیرد و تلاش میشود تا با تکیه بر تقویمها و به شکل دورهای و فصلی به حل آنها پرداخته شود.
بکاسلیپ، مدل موی یک خواننده خارجی
امید 22 ساله راجع به مدل موهایش میگوید: مدل سر من آناناسی است به این شکل که بالایش مثل آناناس سیخ و ایستاده ولی پشتش صاف است.
وی ادامه میدهد: مدل موهای سیخ سیخی انواع مختلفی دارد، متناسب با فراوانی سیخسیخیها روی سر، نام مدلها هم فرق میکند مثلا اگر موهای پشت سر هم کج و کوله بشوند، اسم مدل میشود "اسپانیایی " که البته به آن اسپاکی هم میگویند و اگر هر چهار طرف مو را سیخ سیخی کنید آن وقت مدل موی سرتان میشود؛ "میخی ".
آرش 19 ساله نیز درباره مدل موهایش بیان میکند: مدل موهای من خروسی است که درآن باید جلوی مو را مثل تاج خروس بالا داد و پشت موها را هم صاف کرد.
وی میافزاید: من بیشتر مدلهای مو را امتحان کردهام و دوست دارم مدتی نیز مدل مو خروسی را استفاده کنم زیرا خیلی جدید است.
سعید دانشجوی هنر که یکی از دوستان آرش است، میگوید: مدل موهای من بکاسلیپ است یعنی موهایی به هم ریخته مانند موهای کسی که تازه از رخت خواب بلند شده است به نظرم خیلی قشنگ است زیرا دیگر حوصله مرتب کردن هرروز آن را ندارم.
وی عنوان میکند: من نخستین بار این مدل را روی سر یک خواننده خارجی به اسم اسلیپ دیدم، این مدل را خوانندهها اختراع کردند.
جلب توجه تا چه اندازه
احمد 27 ساله که در بازار تهران کار میکند، اظهار میکند: من بیشتر مدلها را از روی ژورنالهای سالیانه، سیدیها، اینترنت، موی بازیکنها و چهرههای مشهور داخلی و خارجی مانند فوتبالیستها، هنرپیشهها و کانالهای ماهوارهای به خصوص کانال فشن بر میدارم.
وی میافزاید: من مدل موی میکروبی را انتخاب کردهام زیرا درست کردن آن خیلی ساده است به این شکل که موها باید کاملا کوتاه باشد، سپس با کمک ژل، موهای جلوی سر بالا داده میشود.
سینا 17 ساله میگوید: من و اکثر دوستانم به خاطر جلب توجه موهایمان را درست نمیکنیم بلکه به سبب دوست داشتن مدل و مد روز این کار را انجام میدهیم که هنوز در جامعه ما جا نیفتاده است.
وی بیان میکند: دلم میخواهد همه مدلهای مو را بر روی سرم امتحان کنم زیرا هرکدام به نوعی برایم جالب است.
محمد 30 ساله متأهل عنوان میکند: به نظرم کسی دیگر به نوع پوشش و لباسها توجهی نمیکند و نخستین چیزی که مردم را جلب میکند مدل مو است که یکی از رکنهای مهم و تأثیرگذار در ظاهر هر شخص به شمار میآید.
حسین فتحالهی 41 ساله کارمند میگوید: نوجوانان و جوانانی که خودشان را این ریختی میکنند اکثراً کمبود دارند، قیافهشان را عجیب و غریب درست میکنند که فقط جلب توجه کنند.
وی اظهار میکند: این بچهها میخواهند توی چشم باشند و به آنها توجه بیشتری شود وگرنه کجای این مدلهای سیخ سیخی که به عقل جن هم نمیرسد قشنگ است.
مد محصول تنوعطلبی انسان است
یک جامعهشناس میگوید: مدل موهای گوناگون و مجموعه اتفاقاتی که در سبکهای زندگی از جمله مدل موی پسرها اتفاق میافتد عوامل بیرونی یعنی بیرون جامعه و عوامل درونی خاص خود را دارد.
عبدالکریم خیامی اظهار میکند: در یک دستهبندی دیگر عوامل محیطی و عوامل درونی که درون فرد و خانوادهاش است مورد بررسی قرار میگیرد و روانشناسان باید در این خصوص اظهار نظر کنند.
وی میافزاید: عوامل بیرونی روشن است و ما با مد مسئلهای نداریم؛ مد محصول تنوعطلبی انسان و امری طبیعی و پذیرفته شده است.
این جامعه شناس اضافه میکند: مناقشه ما رهبران مد است که در قصه رهبران مد عوامل بیرونی مانند رسانههای بیگانه و ماهوارهها و امثالهم توانستهاند رهبری مد را تا حد بسیاری به عهده بگیرند.
بسترهای بروز و ظهور پتانسیل جوانی تأمین نشده است
خیامی بیان میکند: این مسئله الزاماً سیاسی نیست و ابعاد دیگری هم دارد که یکی از راهکارهای مهم مصرف، تولید مد است و لازمه سرعت بخشیدن به مصرف، سبکهای نو به نو زندگی و مد است.
وی عنوان میکند: در حقیقت تولیدکنندگان مد خودشان نیاز را به وجود میآورند و خودشان هم نیاز به وجود آمده را رفع میکنند.
این جامعهشناس این مسئله را یکی از ضعفهای کشور میداند و میگوید: متأسفانه ما بسترها و کانالهای بروز و ظهور پتانسیل جوانی را به اندازه کافی تأمین نکردهایم.
خیامی ادامه میدهد: ما عرصههای کافی و بسیار متنوعی را برای نشان دادن جوانان به طور کامل تأمین نکردهایم.
فقر طراحی و تولید مدلهای جدید بومی را در کشور داریم
وی اظهارمیکند: به همین سبب نوجوانان و جوانان برای ابراز تفاوت و دیدهشدن به سمت کانالهای انحرافی میروند تا در جامعه مطرح شوند.
خیامی میگوید: دیده شدن و متفاوت بودن یکی از خواستههای مهم جوانان است که اگر تأمین نشود خودش را از راههای دیگر نشان میدهد.
این جامعه شناس مشکل دیگر را فقر طراحی و تولید مدلهای جدید میداند و میافزاید: مدلهای بومی و داخلی برای جامعه قابل قبول است اما متأسفانه ما مراکز مدسازی تقریبا نداریم و بسیاری از صنعت پوشاک، صنعت مدل مو و لباس و کفش کشور ما منفعلانه است و ما به هزار دلیل سیاسی، امنیتی و فرهنگی مراکز تهیه و ترویج مد نداریم.
مدلهای گرانقیمت
جالب است بدانید که آرایشگاههای مردانه برای درست کردن همین مدل موهای عجیب و غریب بین پنج تا بیست هزار تومان از مشتریهایشان پول دریافت میکنند که البته این مبلغ نسبت به شهرت آرایشگاه، موقعیت مکانی آن و همچنین میزان زمانی که برای آرایش مصرف میکنند، متفاوت است.
همچنین در بازار لوازم آرایش قیمت قوطیهای چسب مو از دو، سه هزار تومان تا 12 هزار تومان، اسپریهای تافت از دو تا پنج هزار تومان، قوطیهای ژل از هزار تا هفت هزار تومان، واکس مو از هزار تا سه هزار تومان و دستگاه اتوی مو از 15 هزار تا 60 هزار تومان است.
نوجوانان برای مطرحشدن از هر نوع تغییری استقبال میکنند
یک روانشناس میگوید: بحث وضعیت ظاهری که بخشی از آن به موهای افراد برمیگردد، مسئله مهمی است و باید ببینیم که در حقیقت چه کسانی و در چه سنی دوست دارند وضعیت ظاهری خود را اینگونه درست کنند که میبینیم اکثریت افراد در دوره نوجوانی قرار دارند.
سید جواد آرامی اظهار میکند: در رفتار بیشتر نوجوانان در مقایسه با سنین دیگر میتوان به وضوح دید که این افراد در زمینههای مختلف تنوعطلب هستند و درواقع نیازهایشان متفاوت و تا حدی انفجاری و بالاتر است.
وی تصریح میکند: ابراز وجود، هویت، کنجکاوی، الگویابی و تنوعطلبی نوجوانان مخصوص مقطع سنیشان است و آنان از هر نوع تغییر استقبال میکنند تا بتوانند ابتدا در گروه همسالانشان و سپس در در جامعه مطرح شوند.
آرایش مو و تأثیرپذیری فرد از دوستان
آرامی عنوان میکند: با توجه به اینکه نوجوانان در بین دوره کودکی و بزرگسالی قرارگرفتهاند باید نقشهای مختلفی را امتحان کنند تا خودشان را بیابند.
این روانشناس ادامه میدهد: معمولاً رفتارهایی که این مقطع سنی از خود نشان میدهند نه در حد دوران کودکی و نه در حد نوجوانی آنان است که بخشی از این رفتارها به مسئله ظاهری و آرایش موهایشان برمیگردد.
وی میافزاید: با توجه به نیازهای عاطفی که در دوران نوجوانی وجود دارد، عملاً دامنه دوستان گستردهتر شده و تأثیرپذیری فرد از دوستانش بیشتر میشود.
آرامی اضافه میکند: هر نوع ارتباط اجتماعی ممکن است بخشی از نیاز عاطفی فرد را فراهم کند به این معنی که هنگامی که با کسی ارتباط برقرار میکنیم طرف مقابل با ما همراهی، همدلی، همدردی و همفکری کرده که این روابط بخشی از نیاز افراد را برطرف میکند.
مطرح شدن در برابر جنس مخالف
این روانشناس بیان میکند: یکی دیگر از نیازهایی که در دوره نوجوانی و جوانی خود را بروز میدهد، نیاز به جنس مخالف است که در دوره کودکی برای فرد مهم نبوده اما در این مقطع سنی میخواهد تعیین نقش کرده و ازدواج کند.
آرامی تصریح میکند: فرد این نیاز را در خود میبیند که خودش تمرینی برای روابط اجتماعی و مطرحشدن در مقابل جنس مخالف داشته باشد و به عنوان فرد بزرگسال خود را مطرح کند تا در نقش یک دختر به عنوان زن یا یک پسر به عنوان مرد خود را نشان دهد.
به گفته وی، یکی از عوامل دیگری که سبب مطرح کردن نوجوانان در جامعه مانند تغییرات فاحش در مدل موهایشان میشود تغییرات جسمانی است که در بدنشان اتفاق میافتد.
این روانشناس میافزاید: یکی از انتظارات نوجوانان آن است که فرد باید دامنه گستردهای از اطلاعات و ارتباط داشته باشد تا در گروه همسالان خود به چشم بیاید.
بالاترین میزان گرایش نوجوانان با گروه همسالانشان است
آرامی اظهار میکند: نقشی که فرد در گروه همسالانش ایفا میکند بر این اساس است که خودش را در آن گروه معرفی کند و به نوعی مرجع نوجوان به حساب میآیند و گروههای غیر رسمی میتوانند اثرگذارتر از گروههای غیر رسمی باشند.
وی میگوید: بالاترین میزان گرایش و وقتی که فرد صرف میکند با همین گروههاست پس میزان یادگیریهایش نیز متناسب با نیازهای عاطفی، شناختی و جسمانی خودش و نیاز گروه همسالانش است.
این روانشناس میافزاید: بخش دیگر این مسئله به خانوادهها باز میگردد که در دوره نوجوانی نقش خانواده کمرنگتر است و هر خانواده متناسب با شیوه فرزندپروری خود اعمال نظر میکند.
آرامی اضافه میکند: خانوادههای سختگیر و مستبطی وجود دارند که دیکتاتور مآبانه با فرزندانشان برخورد میکنند که فرزندان این خانوادهها در دوران نوجوانی فاصله بسیاری با خانواده خود دارند.
خانواده تأثیر مستقیمی بر رفتار نوجوانان و جوانان دارد
این روانشناس میگوید: خانوادههای دیگری نیز هستند که رابطه صمیمانهای با فرزندانشان دارند اما سعی میکنند اقتدار خود را حفظ کنند که فرزندان این خانوادهها بیشتر به خانواده وابسته هستند و حرفشنوی بیشتری دارند.
آرامی ادامه میدهد: بخش دیگری از خانوادهها کسانی هستند که از لحاظ تئوری بیبندوبار هستند و چارچوب مشخصی ندارند و بعضی وقتها خیلی سخت و برخی موارد نیز همان موضوع را سهل میگیرند که فرزند متوجه نمیشود که خاستگاه و انتظار اعضای خانواده از او تا چه اندازه است که این شیوه بدترین شکل برای فردی که وارد نوجوانی شده، است.
وی تصریح میکند: در این اشخاص بالاترین میزان گرایش به مواد مخدر و آسیبهای اجتماعی دیده میشود و این دسته از افراد طرفدار گروه همسالانشان میشوند زیرا آنها را پذیرفتهاند.
رسانهها به طور غیرمستقیم مدل موهای مختلف را به نوجوانان آموزش میدهند
آرامی بیان میکند: رسانهها نیز در شکلگیری این موضوع نقش بسیار مهمی دارند و گاهی اوقات با اینکه ما مدعی هستیم که فرهنگ غرب را منتقل نکنیم و نحوه ارتباط اجتماعی و جنسی و نیز مدهای مو و پوشش را مطرح نکنیم اما این کار را غیرمستقیم انجام میدهیم.
این روانشناس عنوان میکند: این موضوع در رسانههای گروهی مانند رادیو و تلویزیون و در رسانههای نوشتاری کاملاً دیده میشود.
وی میافزاید: ما تفکرات یک نفر را با ظاهرش میسنجیم و فرد سعی میکند با شرایط اجتماعی و مد آن دوره زمانی خودش را هماهنگ کند و در همه دورهها به همین صورت بوده است.
آرامی میگوید: این وضعیت محصول رسانهها، اجتماع، خانواده و خود فرد و نیازهایش است.
بسترهای لازم را فراهم نکردهایم
این روانشناس اظهار میکند: در حال حاضر مدل موی پسران به اینگونه واقعا جای تأمل دارد و باید ببینیم که چه کار کردهایم که وضعیت فرزندان ما به اینجا رسیده است.
وی ادامه میدهد: کنفوسیوس سخن معروفی دارد که میگوید "اگر دیدید جایی تاریک است ناسزا نگوییم و به جای آن شمعی روشن کنیم " که متاسفانه ما هنوز بسترهای این کار را فراهم نکردهایم.
آرامی تصریح میکند: اگر قرار است نوجوانی فرصت بروز پیدا کند و بخواهد هویتیابی و توانمندیاش را مطرح کند ما هیچ زمینهای را برایش فراهم نکردهایم.
وی میافزاید: این مسئله هم در خانوادههای کم سواد و هم در خانوادههای با تحصیلات بالا دیده میشود.
آرامی اضافه میکند: هنگامی که ما میخواهیم هم تخلیه هیجانی اتفاق بیفتد و هم بدانند رفتار مناسب کدام است تا الگو را پیدا کنند باید آن رفتاری که میخواهید و مدنظر است برجسته و تقویت شود و به آن اهمیت داده شود سپس آن رفتاری که مضر است خودش کمکم خاموش میشود.
نوجوانان مسیر درست را پیدا نکردهاند
آرامی عنوان میکند: ما ساخته و پرداخته آدمهایی هستیم که ما را دوست دارند به این معنی که اگر ما کسی را دوست داشته باشیم به علایق و شخصیتش توجه میکنیم.
این روانشناس بیان میکند: اگر بتوان شرایطی فراهم کرد که نوجوان نقاط مثبت و برجستهاش مورد توجه قرار بگیرد، کمکم خودش را پیدا میکند و درمسیر درست قرار میگیرد.
وی اظهار میکند: در حال حاضر نوجوانها مسیر خود را پیدا نمیکنند و به دنبال کوشش و خطا هستند و این قبیل مسائل نه در خانواده و نه در جامعه به آن پرداخته میشود.
آرامی ادامه میدهد: متأسفانه ما هنوز نتوانستهایم هماهنگ با شبکههای ماهوارهای و اینترنت الگوسازی کنیم و برای خود چارچوبی داشته باشیم که با این وضعیت نمیتوانیم تأثیرگذار باشیم.
متولیان فرهنگی زودتر دست به کار شوند
این روانشناس میگوید: اگر متولیان امر دست به کار نشوند و در زمانی که فرد در اختیارشان مانند مدرسه است نتوانند ارتباط چهره به چهره برقرار کنند و آموزشهای نرم و غیرمستقیم به نوجوانان و جوانان ندهند به طور قطع هنگامی که فرد از دسترس آنان خارج شد به سمت آموزشهای غیرمستقیم گرایش پیدا میکند.
آرامی میافزاید: باید آموزشهای نرم و غیرمستقیم از طریق صدا و سیما و مدارس در غالب چارچوبهای مشخص و سازماندهی شده به جوانان آموزش داده شود.
وی اضافه میکند: تا زمانی که ما چارچوب مشخصی نداشته باشیم برداشتههای شخصی اتفاق میافتد و هرکس برداشت ذهنی خود را دارد و هرگونه که بخواهد عمل میکند که نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
*گزارش از زینب صناعی
