مدیرکل آموزش و پرورش عشایر کشور گفت: شمار عشایر کوچرو در ایران، یک میلیون و 186 هزار و 389 نفر است که این افراد در قالب 212 هزار و 662 خانوار و 104 ایل اعم از لر، کرد، بلوچ، گیلک، ترک و غیره زندگی میکنند و از این میان، 609 هزار و 124 نفر مرد و 577 هزار و 274 نفر زن هستند.
وی در ادامه ضمن اشاره به کاهش حدود 120 هزار نفری جمعیت عشایر از سال 78 تاکنون به دلایل مختلفی چون خشکسالی، اسکان ثابت، مهاجرت افراد تحصیلکرده به شهرها، کاهش نرخ بارداری، کوچهای برون استانی و غیره، به سطح تحصیلی عشایر کشور نیز اشاره و اظهار کرد: 63 درصد از مجموع عشایر شش سال به بالای کشور باسواد هستند و این درحالیست که پیش از انقلاب بر اساس سرشماری سال 1353، به رغم زیادتر بودن جمعیت عشایر نسبت به امروز، تنها هشت درصد عشایر باسواد بودند.
وی همچنین با اشاره به این که عشایر در 21 استان کشور پراکنده هستند، اعلام کرد که استان آذربایجان غربی دارای بیشترین تعداد عشایر و استاد سمنان دارای کمترین تعداد عشایر است.
مدیرکل آموزش و پرورش عشایر کشور در ادامه با اشاره به وضعیت کلی عشایر به لحاظ رفاه اجتماعی نیز، با بیان این که وزارت کشور «مناطق محروم» را تعیین میکند، تصریح کرد: به رغم رسیدگیهای زیادی که به عشایر در استانهای عشایرنشین شده است، به نوعی همه عشایر کشور دارای مشکل هستند.
وی ادامه اد: اما آموزش و پرورش تا جایی که از توانش برآمده، همه همت خود را بر تامین نیازهای آموزشی و پرورشی دانشآموزان این مناطق با نگاه عدالتمحورانه، متمرکز و خلا ناشی از فقدان حضور سازمانهای فرهنگی، بهداشتی و مذهبی در این مناطق را تا حدود زیادی پر کرده است، به گونهای که برخی مدارس عشایری حتی از نظر تجهیزات بیش از مدارس شهری مورد رسیدگی قرار گرفتهاند. ولی به صورت کلی، عشایر استانهای لرستان، آذربایجان غربی، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، کرمان، چهارمحال و بختیاری و ایلام به ترتیب از نظر محرومیت در اولویت قرار دارند.
عباسی در ادامه به تشریح جزییات آماری دانشآموزان عشایری پرداخت و با بیان این که جمعیت دانشآموزان عشایری پیش از انقلاب، تنها 78 هزار نفر بوده است، عنوان کرد: طبق آخرین آمار جمعآوری شده در سال تحصیلی گذشته، 163 هزار و 181 دانشآموز عشایری وجود دارد که از این میان، 44 درصد یعنی 71 هزار نفر دختر هستند و این آمار، روند رو به رشد آموزش و تحصیل در بین دختران عشایر کشور را نشان میدهد.
عباسی در ادامه آماری کلی از وضعیت پوشش تحصیلی دانشآموزان عشایری نیز ارائه داد و گفت: با احتساب دوره سنی شش تا 24 سال یعنی دورهای که عشایر به طور متمرکز به کسب تحصیل میپردازند، آمار 63 درصدی باسوادی عشایر به 82 درصد میرسد که بخش عمده آن به آموزش و پرورش بازمیگردد.
وی یادآور شد: بر این اساس، 18 درصد از جمعیت شش تا 24 ساله عشایر یعنی 36 هزار نفر از حدود 200 هزار نفر از عشایر تحت پوشش تحصیل نیستند و نرخ ثبتنام و بازماندگی از تحصیل عشایر نیز در همین آمار لحاظ میشود.
او در عین حال خاطرنشان کرد که بخش عمده این 18 درصد، به دانشآموزانی مربوط میشود که پس از پایان یک مقطع تحصیلی خاص، به دلیل نبود ظرفیت کافی در مراکز شبانهروزی، تحصیل خود را در مدارس روستایی یا شهری ادامه میدهند و بر این اساس، از آمار پوشش تحصیلی آموزش و پرورش عشایر خارج میشوند.
عباسی در عین حال تصریح کرد که هیچ فردی از عشایر به دلیل فقدان مدرسه و فضای تحصیل از تحصیل بازنمانده است.
عباسی در ادامه بر رشد کیفی تحصیل در مناطق عشایری تاکید و در این راستا عنوان کرد که درصد قبولی در مقطع ابتدایی به 22/95 درصد، در راهنمایی به 73/95 درصد و در متوسطه به 46/87 درصد رسیده است و بر این اساس، 54/12 درصد از دانشآموزان متوسطه (11 درصد مردودی، 5/1 درصد ترک تحصیل)، 78/4 درصد از دانشآموزان ابتدایی (78/3درصد مردودی، یک درصد ترک تحصیل) و 27/4 درصد از دانشآموزان راهنمایی (27/2 درصد مردودی، دو درصد ترک تحصیل) دچار افت تحصیلی شدهاند و بر اساس این آمار آمار ترک تحصیل دانشآموزان عشایری در مجموع، 5/4 درصد و آمار مردودی در این دانشآموزان، 5/17 درصد به دست میآید.
وی گفت: مجموعا در کل مقاطع تحصیلی، به طور میانگین، 19/7 درصد دانشآموزان عشایری دچار افت تحصیلی میشوند.
وی یادآور شد: سطح پیشرفت تحصیلی در مناطق عشایرنشین تا جایی است که این مناطق در رتبه اول درصد قبولی در پایه اول متوسطه به عنوان تنها پایهای از متوسطه که در آن مردودی لحاظ میشود، قرار گرفتهاند و علاوه بر این، از سال 1381 تاکنون، بیش از چهار هزار دانشآموز عشایری از دوره پیشدانشگاهی وارد دانشگاههای دولتی و روزانه شدهاند. این موفقیتها بیشتر از این موضوع ناشی میشود که اغلب طرحهای کیفی آموزش و پرورش از آموزش و پرورش عشایر آغاز شده است.
مدیرکل آموزش و پرورش عشایر کشور در ادامه به آمار فضاهای آموزشی عشایری اشاره کرد و با بیان این که بیش از 163 هزار دانشآموز عشایری کشور در پنج هزار و 451 آموزشگاه عشایری در قالب 11 هزار و 354 کلاس درس ساماندهی شدهاند، اظهار کرد: از این میان 175 آموزشگاه شبانهروزی، 460 واحد کانکس و کانیتر، یکهزار و 373 واحد چادری (با تمرکز بیشتر در استانهای کرمان و فارس)، یکهزار و 134 مرکز سیار و یکهزار و 256 واحد آموزشی نیز نیمه سیار هستند. ضمن این که چهار هزار و 727 واحد آموزشگاهی از این میان، ابتدایی، 546 واحد راهنمایی و 178 واحد متوسطه و پیشدانشگاهی هستند.
او در ادامه یادآور شد: 90 درصد آموزشگاههای عشایر مختلط هستند که البته بیشتر آنها به مقطع ابتدایی اختصاص دارند. در عین حال شش هزار و 328 کلاس درس از کلاسهای درس عشایر نیز چندپایه هستند که بیش از نیمی از آنها هم به مقطع ابتدایی اختصاص دارند.
