ابوظبی جاده صاف کن گسترش ناتو به خلیج فارس

نشست مسؤولان بیست‌وهشت کشور عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) پنجشنبه در ابوظبی پایتخت امارات عربی متحده برگزار شد. در این نشست دبیر کل ناتو،‌نمایندگان اعضای دائمی این پیمان و بیش از 60 هیأت نمایندگی از کشورهای عضو ناتو به همراه 200 نفر از مقامات دولتی و دانشگاهی امارات و دیگر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی، کارشناسان امنیتی و نظریه‌پردازان و اصحاب رسانه حضور داشتند. همکاری ناتو با کشورهای منطقه شامل آموزش‌های نظامی، تبادل اطلاعات، برگزاری مانورهای مشترک،‌مبارزه با باندهای قاچاق و مواد مخدر، همکاری در زمینه جرائم بین‌‌المللی و مبارزه با عملیات تروریستی و ... می‌باشد. همچنان که از محتوای مصاحبه راسموسن دبیرکل ناتو با روزنامه الشرق الاوسط در آستانه اجلاس ابوظبی بر می‌آید، به موازات گسترش روابط سیاسی و اقتصادی کشورهای اروپایی با کشورهای حاشیه دریای مدیترانه و شورای همکاری خلیج فارس، ناتو نیز در تلاش است نفوذ خود را در این مناطق در پوشش طرح‌هایی چون مشارکت برای صلح و یا مبارزه با تروریسم گسترش دهد. البته با توجه به چالس‌های عظیمی که امروزه ناتو در افغانستان و پاکستان با آن مواجه شده است، به نظر می‌رسد اولویت اول ناتو در مقطع کنونی برخورداری از کمک‌های اعضای شورای همکاری خلیج فارس در مبارزه با تروریسم است. این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که برخی از اعضای این شورا همچون عربستان و امارات عربی متحده از همان ابتدای پروژه القاعده در کنار آمریکا و سازمان سیای این کشور بودند و برخی شواهد حاکی از ادامه این کمک‌‌ها است. اما از لحاظ سابقه همکاری ناتو و شورای همکاری خلیج فارس باید گفت ‌بعد از اجلاس 2004 ناتو در استانبول، بحث همکاری ناتو با کشورهای خاورمیانه و به ویژه اعضای شورای همکاری خلیج فارس مورد توجه قرار گرفته است. در آن اجلاس مباحثی چون امنیت جمعی، شرایط عضویت دموکراسی‌سازی کشورهای داوطلب و اصلاحات نظامی مورد بحث قرار گرفت. موافقت با عضویت ناظر عربستان در ناتو و برپایی دفاتر روابط عمومی ناتو در بحرین و اعزام مربیان و متخصصین ضد تسلیحات هسته‌ای به کویت در راستای ارتقای مناسبات ناتو وشورای همکاری خلیج فارس مصوب اجلاس 2004 استانبول است. با تأسیس دفاتر روابط عمومی ناتو در قطر و بحرین، به همراه برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک بین اداره روابط عمومی ناتو و وزارت اطلاع‌رسانی پادشاهی بحرین در 5 و 6 ژوئن 2007 در منامه، اعزام یک تیم تخصصی ضد رادیو اکتیو ناتو در 6 و 7 ماه مه 2007 به کویت و درخواست رسمی معاون ناتو راجع به همکاری با عربستان و استقبال 50 عضو پارلمان ناتو برای عضویت پاکستان و افغانستان و نیز حضور جدی ناتو در افغانستان، تشکیل بخشی از بدنه یونیفل در لبنان از ناتو و علاقه‌مندی اسراییل به عضویت در آن سازمان به لحاظ پیوندهای استراتژیک با آمریکا مقوله ناتو در خاورمیانه را از اهمیت خاصی برخوردار ساخته است. البته حوزه استحفاظی مأموریت ناتو در منطقه خاورمیانه با مقوله امنیت انرژی نیز گره خورده است، چرا که تقاضای انرژی از 50 درصد به 80 درصد تا سال 2035 خواهد رسید. روابط سیاسی و تجاری شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا از سال 1997 تاکنون مبنای قابل توجیهی را برای اعضای اروپایی ناتو در همکاری‌های رسمی میان ناتو و شورای همکاری خلیج فارس پدیده آورده است. البته ورود ناتو به مسائل خاورمیانه بدون توجه به اسراییل که در بخش مرکزی کریدور ورودی ناتو به خاورمیانه قرار دارد، امکان‌پذیر نیست. اسراییل در کنار روابط استراتژیک با آمریکا و مناسبات عمیق با متحدین واشنگتن از اتصال به ناتو برای تأمین امنیت خود استقبال می‌کند. بی‌شک عضویت اسراییل در ناتو می‌تواند موجب درگیر شدن ناتو در فرآیند صلح خاورمیانه شود.
در مجموع بررسی رویکرد ناتو در خاورمیانه و خلیج فارس حاکی از این است که این سازمان بی سرو صدا نفوذ و سیطره خود را به این مناطق گسترش می‌دهد و متأسفانه کشورهای منطقه نه تنها در قبال آن واکنش نشان نمی‌دهند بلکه برخی از آنها مانند امارات عربی متحده به جاده صاف کن گسترش ناتو به این مناطق تبدیل شده‌اند.