سرویس ایران جوان آنلاین: سیستان و بلوچستان از جمله استانهایی به شمار میآید که طی سالهای اخیر میزان ورودی دانشآموزانش در پایه اول ابتدایی بالا بوده و همین امر نیاز به ساخت مدرسه و کلاس درس در شهرها و روستاهای مختلف آن را بالا برده است. براساس گزارش آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان، هر سال ۶۰ هزار نفر به جمعیت دانشآموزی استان افزوده میشود. رقمی که باید برای آموزش آنها سالی ۲۲۰۰ کلاس درس و ۳ هزار معلم جدید آماده شود تا بتوان سیستم را به صورت معمول پیش برد. اما نکته قابل تامل اینکه تا سال ۱۴۰۵ حداقل یک میلیون و ۱۰۰ هزار دانشآموز در این استان نیازمند کلاس و امکانات و تجهیزات آموزشی خواهند بود. با در نظر داشتن این موضوع که هم اکنون سالی هزار و ۱۰۰ کلاس ساخته میشود و این تعداد تنها جوابگوی ۳۲ هزار دانشآموز جدید است، اگر به موضوع رشد فزآینده جمعیت دانشآموزی در این منطقه توجه نشود تا پنج سال دیگر سیستان وبلوچستان با کمبود فضاهای آموزشی و نیروی انسانی مواجه خواهد شد.
با اینکه مدتهاست اعلام میشود رشد جمعیت در ایران سیر نزولی دارد، اما آمارها نشان میدهند این شاخص در سیستان و بلوچستان روبه افزایش است و همین زاد و ولدها و افزایش جمعیت، تمام مؤلفههای اجتماعی و بهخصوص سیستم و نظام آموزشی را با چالشهایی مواجه کرده است. هم اکنون مهمترین مسئله آموزش و پرورش در سیستان و بلوچستان رشد بالای جمعیت دانشآموزی است که بسیاری از شاخصهای اصلی مانند فضای آموزشی و نیروی انسانی را تحت تأثیر قرار میدهد. به همین خاطر و به گفته مدیرکل آموزش و پرورش سیستان وبلوچستان، در طول دو سال گذشته با ایجاد کارگروههای تخصصی تمام مشکلات آموزش و پرورش استان رصد و اولویتبندی شده تا بتوانند برای حل آنها با برنامهریزی حرکت کنند. حمیدرضا رخشانی با بیان اینکه هر سال به ۲۲۰۰ کلاس درس و ۳ هزار معلم جدید نیازمند است، زیرا سالانه ۶۰ هزار نفر به جمعیت دانشآموزی استان افزوده میشود، میگوید: «خوشبختانه در شورای اسلامی شهر زاهدان نگاه خوبی نسبت به آموزش و پرورش وجود دارد که حضور مستمر مدیران آموزش و پرورش ناحیه یک و دو در جلسات شورای اسلامی شهر میتواند در حل مسائل و مشکلات آموزشی تأثیرگذار باشد.» وی ادامه میدهد: «پس از رصد دقیق مشکلات و موانع موجود برای ارتقای شاخصهای آموزشی و تربیتی، مشخص شد که مهمترین مسئله و چالش آموزش و پرورش استان رشد جمعیت دانشآموزی است.
دردها مشخصاند، درمان نیاز است
کمبود حدود ۱۲ هزار معلم با توجه به گستردگی و پراکندگی نقاط جمعیتی، دارا بودن تعداد زیادی کودک بازمانده از تحصیل، کمبود چندین هزار کلاس درس جدید با توجه به نرخ بالای موالید، کمبود وسایل توانبخشی برای دانشآموزان مدارس استثنایی و نیاز دانشآموزان به لوازم اولیه مدرسه نظیر کیف و کفش و برخی موادغذایی با توجه به سطح درآمد خانوادهها از جمله مهمترین مشکلات آموزش و پرورش در استان است. با این حال در زمستان ۱۳۹۹ وزیر آموزش و پرورش دولت تدبیر و امید به سیستان وبلوچستان رفت و نوید عزم دولت برای زدودن محرومیتهای آموزشی و شکوفایی هرچه بیشتر استعدادهای نهفته فرزندان این دیار را داد. که البته این قولها جامه عمل بر تن نکردند. در کنار تمام این کمبودها و نواقص سیستم آموزشی در سیستان و بلوچستان و براساس نرخ موالید در پنج سال گذشته پیشبینی شده تا سال ۱۴۰۵ حداقل یک میلیون و ۱۰۰ هزار دانشآموز در این استان نیازمند کلاس و امکانات و تجهیزات آموزشی باشند.
در همین رابطه مدیرکل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان با بیان اینکه در سه سال اخیر تخصیص قریب به ۲۲ هزار نیروی انسانی در استان صورت گرفته که در نوع خود بینظیر است و در حوزه مدرسهسازی نیز نزدیک به ۳ هزار کلاس درس احداث شده، به اقدامات خیرخواهانه خیرین گرانقدر، همراهی سپاه پاسداران به ویژه قرارگاه قدس جنوب شرق کشور و شش برابر شدن اعتبارات دولتی در زمینه مدرسهسازی نیز اشاره کرده و میگوید: «سالانه هزار و ۱۰۰ کلاس در استان ساخته میشود که تنها جوابگوی ۳۲ هزار دانشآموز جدید است. اگر به موضوع رشد فزآینده جمعیت دانشآموزی در این منطقه توجه نشود در سال ۱۴۰۵ با یک بحران بزرگ در زمینه کمبود فضاهای آموزشی و نیروی انسانی مواجه خواهیم بود. بنابراین باید راهکاری ویژه برای این مسئله تدبیر شود.» به گفته این مسئول، حدود یک سال است که یک کمیسیون ملی در وزارت متبوع برای رصد و تسهیل چالشهای آموزش و پرورش استان ایجاد شده است. رخشانی به تدوین سه سند تخصصی در آموزش و پرورش استان اشاره کرده و ادامه میدهد: «در دو سال اخیر سند فضاهای آموزشی، سند ساخت ۳۰ هنرستان و سند ساخت ۹۲ مدرسه شبانهروزی در استان مخصوصاً برای حاشیه شهرها و مناطق دور مرزی تهیه و تدوین شده است.» وی تصریح میکند: «از آنجایی که میزان درآمد خانوار استان یک میلیون تومان نسبت به کشور پایینتر است، اولویت اول خانوادهها موضوعات اقتصادی است و همین موضوع سبب میشود دانشآموزان زودتر به بازار کار وارد شوند.» رخشانی ایجاد هنرستانها را یکی از راهکارهای مهارت آموزی و ایجاد فرصت اشتغال در استان عنوان کرده و میگوید: «در کل استان شش هنرستان مهارتی دارالفنون در حال ساخت است که وقتی به بهرهبرداری برسند، میتوانند بسیاری از جمعیت دانشآموزی استان را تحت پوشش قرار دهند و مسئله مهارت آموزی و اشتغالزایی رونق خواهد گرفت.»
شناسایی ۶۸ هزار بازمانده از تحصیل
بازماندگان از تحصیل درد دیگری است که نظام آموزشی سیستان و بلوچستان با آن درگیر بوده و هنوز نتوانسته آمار دقیقی از افراد، محل سکونت آنها یا علت ترک تحصیلشان ارائه کند. مدیرکل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان به وضعیت بازماندگان از تحصیل گریزی زده و با بیان اینکه از ۱۴۸ هزار نفر لیست اسامی بازماندگان از تحصیل که از سوی وزارت آموزش و پرورش به استان ارسال شده ۶۸ هزار نفر شناسایی شدند و برای حضور آنان در مدارس برنامهریزی شده، میگوید: «از جمعیت باقیمانده در بررسیهای بعدی مشخص شد که ۱۴ هزار نفر منع خدمات بودند. به این معنا که در مدارس ما بدون کد ملی و با کد سایر، مشغول به تحصیل هستند.» رخشانی ادامه میدهد: «۴۶ هزار نفر باقیمانده که هیچ نشانی از آنها پیدا نشده است، یا فوتیهایی هستند که هنوز شناسنامه آنان باطل نشده است، یا دو تابعیتیهایی که در کشورهای همسایه مشغول به تحصیل هستند، یا کسانی که در مدارس دینی درس میخوانند و آموزش و پرورش از آنان اطلاعات دقیقی ندارد.»
