ماجرای حمله سایبری به سیستم سوخت کشور در روز ۴ آبان ماه و قطع امکان دسترسی مردم به سوخت موردنیاز، فارغ از ضعفها و غفلتهایی که باید به لحاظ سختافزاری و نرمافزاری برای پیشگیری از آن پیشبینی و به اجرا درمیآمد که فعلاً در این مقال قصد ورود به آن نیست، اما به لحاظ نوع و سبک مدیریت این پدیده و بهویژه نحوه واکنش مردم در مقایسه با ماجرای بنزینی سال ۱3۹۸، واجد درسها و عبرتهای مهمی است که باید تا مدتها در معرض دید و عمل مسئولان و مدیران کشور باشد.
آنچه در ماجرای اخیر به وقوع پیوست ،حمله سایبری به زیرساخت سیستم توزیع سوخت در کشور بود که بهرغم هشدارهای مراکز ذیربط در ایران به وزارتخانه مربوطه در دوران دولت قبل و ضرورت پیشبینی اقدامات پدافند غیرعامل، متأسفانه اقدام لازم صورت نگرفت و طبعاً دشمنان با توجه به آگاهی از ضعفها و کاستیهای سیستم -که البته نقش عوامل نفوذی را در آن نمیتوان نادیده انگاشت- مناسبترین ساعت و روز را برای آن انتخاب و در عین هک سیستم تلاش کردند تا پیامهای خود را نیز از طریق بیلبوردهای تبلیغاتی برخی شهرها، بهزعم خود، به گوش مردم رسانیده و ضربه و آسیب ناشی از آن را به بستری برای ایجاد نارضایتی اجتماعی و شکلدهی به اعتراضات اجتماعی و امنیتیسازی آن تبدیل و کشور را با یک بحران جدید مواجه نموده و برای آن چند مرحله را پیشبینی کرده بودند:
1-زمینهچینی رسانهای از طریق رسانههای معاند فارسیزبان و شبکههای اجتماعی از طریق شایعهپراکنی درباره تصمیم دولت مبنی برافزایش قیمت سوخت .
2-مشابهسازی این ماجرا با حوادث آبان ۹۸ و اینکه مسئولان باهدف برنامهریزی برای افزایش قیمت سوخت تا مبلغ 10هزارتومان سیستم را مختل کردهاند.
3-دعوت به حمله به پمپبنزینها و خبرسازی دروغ پیرامون آن برای ایجاد یک حرکت اجتماعی.
اما باوجود برنامهریزی اولیه دشمنان و امکان آسیبپذیری جدی کشور در این زمینه، چند نکته در شکست راهبرد دشمنان بیرونی و عوامل داخلی آنها نقشی اساسی داشت:
الف: اطلاعرسانی بهموقع صداوسیما و روشنگری نسبت به ماهیت و ویژگیهای این پدیده.
ب: تلاش میدانی مسئولان از رئیسجمهور تا مدیران سطوح بعدی برای بهرهگیری از همه ظرفیتهای موجود برای حل تدریجی مشکلات مردم.
ج:صداقت مسئولان در بیان دقیق مسئله برای مردم.
د: فعال شدن نیروهای جبهه انقلاب در فضای مجازی جهت اطلاعرسانی بهموقع و خنثیسازی ترفندهای جنگ روانی و رسانهای دشمن در این عرصه.
ه:مهمتر از همه اینها صبر و بردباری مردم در مواجهه با این پدیده که طبعاً اطلاعرسانی بهموقع ،صداقت و عمل میدانی مسئولان و توجه به تجربه حوادث گذشته و ندادن فرصت به اخلالگران از علل آن است که همواره تلاش داشته و دارند تا با بهرهگیری از نارضایتیهای اجتماعی اهداف کینه ورزانه خود علیه مردم ایران را دنبال کنند و این در حالی است که متأسفانه در آستانه این عملیات سایبری، انعکاس یک طرح ناپخته کارشناسی در مورد حذف یارانههای سوخت باعث شده بود که برخی از رسانهها بهطور مشکوک با طرح افزایش ۱۰ هزارتومانی بنزین فضای ملتهبی را در آستانه این عملیات سایبری فراهم کنند که البته کشف ارتباط آن با این اقدام، در حوزه فعالیت نیروهای امنیتی است، که باید آن را جدی گرفت.
اما در ماجرای حوادث آبان ماه ۱۳۹۸ که آنهم در موضوع بنزین و مبتنی بر اجرای غلط یک برنامه برای مدیریت مصرف سوخت در کشور بود و از مدتها قبل برای آن برنامهریزیشده، اجرای نامناسب آن و مهمتر عدم مسئولیتپذیری رئیسجمهور وقت و ادعای بیاطلاعی از اجرای آن، زمینه را برای هرگونه فرصتطلبی دشمنان و سوءاستفاده برخی در داخل فراهم و با ایجاد یک شوک اجتماعی که محصول آن تخریب پمپبنزینها و غارت برخی از فروشگاه بود؛ بهسرعت شرایط را امنیتی کرده و حوادث تلخی به وجود آوردند که هنوز که هنوز است دشمنان تلاش دارند از پیامدهای آن برای تخریب نظام و تحریک اجتماعی سوءاستفاده کنند،که طبعاً حمله سایبری اخیر به سیستم توزیع سوخت نیز متأثر از همین راهبرد دشمن و بهرهگیری از تجربه ماجرای بنزین سال ۹۸ است.
این در حالی است که بهرغم غافلگیری در ماجرای حمله سایبری اخیر ،در ماجرای آبان ماه ۹۸ غافلگیری مطرح نبود و با توجه به برنامهریزی برای مدیریت مصرف سوخت، احتمال وقوع حوادث در آن از قبل قابل پیشبینی بود و اگر در آن زمان هم یک مدیریت میدانی بااحساس مسئولیت از قبل وارد میدان میشد و ضمن اطلاعرسانی دقیق به مردم و حتی جبران هزینهای که متأثر از آن ممکن بود بر مردم تحمیل شود – همانگونه که مسئولان عالیرتبه نظام از قبل از مسئولان ذیربط خواسته بودند-امکان جلوگیری از وقوع هر حادثهای وجود داشت. مضاف بر اینکه نوع عمل مسئولان کشور در آن سالها و بیتوجهی به مسائل اصلی مردم و روند رشد فاصله طبقاتی و... باعث عصبانیت مردم شده و حتی عدم واکنش بهموقع برخی از نیروهای انقلاب را در پی داشت.
ماجرای اخیر نشان داد که اطلاعرسانی بهموقع و صداقت با مردم و حضور میدانی میتواند از بسیاری از چالشها و بحرانهای داخلی حتی در شرایط تشدید جنگ روانی و رسانه دشمن که این روزها اوج آن را در تخریب اعتماد مردم بهنظام و کاهش امید مردم و تخریب دولت سیزدهم شاهد هستیم ،جلوگیری کند.
