امروز روز ملی روستاست و سال گذشته در چنین روزی دولت وقت، قول بیمه کردن خانوارهای محروم و کمتر برخوردار روستایی و عشایر را داد، اما عملی نکرد. اکنون دولت سیزدهم بودجه بیمه کردن یک میلیون و ۲۳۷ هزار روستایی و عشایر محروم را فراهم و روند بیمه شدن این افراد را آغاز کردهاست.
توسعه و اشتغال روستاها به خصوص در مناطق محروم کشور مدتی است که زیر تأثیر کرونا با پیچیدگیهای زیادی روبهرو است. در این میان بیمه کردن اقشار محروم در روستاهای دورافتاده تا حدی زیادی از مشکلات خانوارهای کمبرخوردار روستایی و عشایر کم میکند.
حقی که به حقدار نرسید
سال گذشته و در مراسم روز ملی روستا، محمد شریعتمداری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از اجرای طرح ملی پوشش بیمه اجتماعی یک میلیون و ۴۰۰ هزار روستایی و عشایر خبر داد، اما هرگز به آن عمل نکرد.
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر سال ۸۳ تشکیل شده ولی پوشش همگانی بیمه برای کشاورزان و روستاییان محروم هنوز برقرار نیست. این صندوق بیمه اجتماعی در راستای اجرای اصل ۲۹قانون اساسی پیشبینی و تأسیس شدهاست.
اصل ۲۹ قانون اساسی تأکید کرده که برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، ازکارافتادگی، بیسرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبتهای پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی که دولت باید فراهم کند.
دغدغه بیمه روستاییان در مناظرهها
طرح ملی بیمه اجتماعی خانوارهای محروم و کمتر برخوردار روستایی و عشایر در روز روستای سال قبل در حالی از سوی دولت وقت ارائه شد که سهمی از برنامه و بودجه به این طرح تخصیص نیافت و وارد مرحله عملیاتی نشد. جالب اینکه در مناظرههای انتخاباتی امسال تمامی نامزدهای سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری نسبت به وضعیت بیمه روستاییان احساس نگرانی کردند، اما آقای رئیسی نسبت به سایر رقبا دغدغه بیشتری نسبت به این موضوع داشت.
همکاری هشت جانبه به نفع روستاییان
در همین راستا مدیر عامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر گفت: صندوق عشایر و روستاییان با کمک و مساعدت سازمان برنامه و بودجه، معاونت توسعه روستایی نهاد ریاستجمهوری، کمیته امداد، سازمان بهزیستی، مرکز ملی فرش ایران، سازمان جهاد کشاورزی و سازمان امور عشایر توانست این طرح را به مرحله اجرایی در میآورد.
علی شیرکانی با بیان اینکه طرح یک بار دیگر مورد بررسی قرار گرفت و نواقص آن مشخص شد، اظهار کرد: طرح فعلی نسبت به طرح پیشین متفاوت است. به طور مثال، ذینفعان در طرح قبلی در سطح یک تعریف میشدند، اما در طرح کنونی، تمامی آنها در سطح پنج حضور دارند. همچنین کاهش شکاف میان مناطق کمتر توسعهیافته با توسعهیافته مورد توجه قرار گرفته، به همین دلیل استان سیستان و بلوچستان بیشترین سهم از این طرح را دارد. برابری جنسیتی از دیگر مواردی است که در تغییرات اعمالی به آن توجه کردیم، یعنی تعداد زنان و مردان تحت پوشش بیمه برابر است. شاید اختلاف یک درصدی میان این دو گروه وجود داشتهباشد.
به گفته شیرکانی، مبلغی که پیش از اجرای طرح از طرف صندوق بیمه اجتماعی به مستمری بگیران و ذینفعان پرداخت میشد، ناچیز بود و حس ناخوشایندی به بیمهشدگان منتقل میکرد. به همین دلیل، آنها مجبور بودند تا دست خود را به سوی نهادهای حمایتی دراز کنند و از آنها طلب یاری کنند. در حال حاضر، مبلغی که به حساب ذینفعان واریز میشود نسبت به سازمانهای حمایتی بیشتر است.
مدیر عامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر افزود: بر اساس مصوبه هیئت وزیران، بودجه هزار میلیارد تومانی برای این طرح تخصیص داده شدهاست. در حال حاضر، این مبلغ در سازمان خصوصیسازی است. همچنین تعهد دولت به صورت مجزا در برنامه بودجه مبلغ ۲ هزار میلیارد تومان است که به حساب صندوق واریز میشود. شیرکانی تأکید کرد: افرادی که تحت پوشش بیمه نیستند، نمیتوانند تکانههای اقتصادی را تحمل کنند. کرونا نیز مزید بر علت شد و آسیبهای بیشتری دامن مردم را گرفت. تمامی این مسائل سبب شد برای شناسایی افراد کمبرخوردار و آسیبدیده اقدام کنیم تا برای بهبود وضعیت آنها برنامهای هدفمند داشته باشیم.
وقتی که طرح سرعت گرفت
گفتنی است چندی قبل که رؤسای سه قوه در جلسهای مشترک با رهبری دیدار کردهبودند، رهبری در این جلسه بر لزوم برخورداری تمامی آحاد از پوشش بیمه تأکید کردند. پس از این دیدار، راه برای دولت سیزدهم روشن شد و شرایط عملیاتی شدن طرح بیمه روستاییان محروم سرعت گرفت.
از روز روستای سال قبل تا امروز یک میلیون و ۲۳۷ هزار نفر برای «طرح ملی بیمه اجتماعی خانوارهای محروم و کمتر برخوردار روستایی و عشایر» نامنویسی کردهاند. پرونده برخی از متقاضیان ناقص است، اگر پرونده تمامی ثبتنامکنندگان این طرح تکمیل شود، تعداد بیمهشدگان به یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر خواهد رسید.
زنان و مردان روستایی یا عشایر که در گروه سنی ۱۸ تا ۵۰ سال قرار دارند و فاقد پوشش بیمه و بازنشستگی هستند، زیر پوشش این طرح ملی قرار خواهند گرفت. حق بیمه سهم مشمول هم در سال اول رایگان است.
