سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: تولید سریال با موضوع شخصیتهای ملی چندی است که در دستور کار معاونت استانهای رسانه ملی قرار گرفته و در این باب چند سریال هم ساخته شده است، اما این ایراد و نگرانی درباره این رویکرد صداوسیما وجود داشته و دارد که نگاه بخشی و حاشیهای به قهرمانها و شخصیتهای ملی برای تولید سریال میتواند به کیفیت این آثار لطمه جدی وارد کند، با این حال اینکه رسانه ملی به این اصل مهم پی برده که واجب است در سریالسازی به ایران به عنوان یک جغرافیای بزرگ و متنوع از اقوام و فرهنگهای مختلف نگاه کند، رویکرد قابل تحسینی است، اما اگر قرار باشد این سازمان کیفیت آثار نمایشی را ارتقا ندهد، عملاً در صرف بودجه و انرژی به خطا رفته است.
لزوم کیفیتسنجی مداوم آثار
معاون امور استانهای صدا و سیما در صفحه مجازیاش به اقداماتی برای ساخت سریالهایی با معرفی قهرمانان ملی همچون آیتالله صدوقی و آیتالله طالقانی اشاره کرده است. صداوسیما در حالی تولید سریال درباره شخصیتهای ملی را به معاونت استانها واگذار کرده که این معاونت در دو سال اخیر سریالهایی، چون «بانوی سردار» تولید صدا و سیمای مرکز استان چهار محال و بختیاری را تولید کرده است. بانوی سردار بخشی از زندگی بیبی مریم ملقب به سردار مریم را روایت میکند که با ایستادگی مقابل ظلم خوانین مناطق زاگرس بین مردم محبوبیت زیادی پیدا کرد. علیمردان خان فرزند او هم با وحدت بخشیدن بین اقوام ترک و لر، توانست مقابل نیروهای انگلیسی که از حمایت حکومت مرکزی برخوردار بودند، بایستد. همچنین از تولیدات این معاونت «صبح آخرین روز» با موضوع زندگی شهید شهریاری بود که از سوی مرکز زنجان تولید شد. هر دوی این آثار در جذب مخاطب تا حد زیادی کمفروغ ظاهر شدند و این کم فروغ بودن را میتوان در اغلب سریالهایی که معاونت استانها تولید میکند مشاهده کرد. نیاز به کیفیتسنجی آثار این معاونت موضوعی است که اگر مورد غفلت واقع شود، شاهد ارتقای سطح کیفی آثار در آینده نخواهیم بود و اگر قرار باشد صرفاً کار کیفیتسنجی به روابط عمومیها سپرده شود به طور عادی شاهد سفیدنمایی خواهیم بود و نتیجه از همین حالا معلوم است.
علی دارابی، معاون امور استانهای صدا و سیما اخیراً به بهانه هفته دولت درباره سریالهای این معاونت و اقداماتی که در راه است، توضیحاتی ارائه داده و در صفحه مجازیاش مینویسد: «این هفته همیشه یادآور دو مرد بزرگ در تاریخ معاصر کشورمان است، شهیدان رجایی و باهنر که این هفته هم به مناسبت سالروز شهادت آنها نامگذاری شده و جا دارد این هفته را خدمت همه کارکنان و مدیران خدمتگزار تبریک بگویم و برای دولت جدید آرزوی موفقیت کنم. شهیدان رجایی و باهنر دو معلم سادهزیست، با اخلاق، جهادی، پاکدست و ایثارگر، الگوی مناسبی برای خدمتگزاران و مسئولان هستند.»
وی در ادامه با بیان اینکه همواره یادآور شده یکی از شیوههای مناسب و به روز برای شناخت بیشتر این شخصیتها و شناساندن آنها به نسل حاضر و صد البته کارگزاران و دولتمردان امروز، استفاده از قالب نمایش است، عنوان میکند: «فیلمهای کوتاه و بلند و سریالهایی که همه یا بخشی از زندگی قهرمانان واقعی را به تصویر بکشد و در این بین، «راز ناتمام» از همین دست آثار است که با محوریت زندگی شهید باهنر در صدا و سیمای مرکز کرمان تولید میشود؛ سریالی که روزهای پایانی تصویربرداری را پشت سرگذاشته و به زودی آماده پخش خواهد شد و در تلاش است رازهای ناگفتهای از زندگی این دولتمرد بزرگ را برایمان تعریف کند.»
مخاطبان کجای تولیدات استانها هستند!
تولید فیلم و سریال با موضوع شخصیتهای ملی و حوادث تاریخی از چالشهایی بوده که همواره به عنوان یکی از نقاط ضعف در تولید آثار نمایشی از آن یاد شده است و اینکه معاونت امور استانهای سازمان صداوسیما میکوشد به هر طریقی درباره شخصیت هایی، چون دانشمندان هستهای و شهدای بزرگی، چون رجایی و باهنر دست به تولید اثر بزند فینفسه رویکرد قابل ستایشی است، اما اینکه چه حجمی از مخاطب درگیر تماشای این آثار شوند به طور مستقیم بستگی به کیفیت این آثار دارد. به نظر میرسد در تولید این آثار بحث کمیت دست برتر را دارد و صرف اینکه بودجه به تولید آثاری از این دست اختصاص یابد و تولیداتی انجام شود، هدف اصلی تعیین شده است، حال آنکه آثاری از این دست باید پیش از تولید در مرحله پژوهش و تحقیق قرار گیرند و نقاط ضعفی که سبب میشوند این آثار با استقبال مخاطب مواجه نشوند، مورد بررسی و آسیبشناسی جدی قرار گیرند. بدیهی است که قرار نیست تولید این آثار صرفاً به عنوان بیلان کار مدیران در اولویت باشد و اثرگذاری و ارتباط مخاطب گسترده با آن باید جزو اهداف اولیه باشد.
معاون امور استانها در یادداشت خود به اقدامات این معاونت در تولید آثاری با محوریت قهرمانان ملی و شخصیتهای شناخته شده معاصر پرداخته و آورده است: «ناگفته نیست که مرکز سیمای استانها همواره در معرفی قهرمانان استانها در عرصههای مختلف پیشگام بوده است، به طوری که سریالهای «جلال ۱ و ۲» که برههای از تاریخ انقلاب را روایت و مخاطبان را با شخصیتهایی همچون آیتالله شهید قاضی و آیتالله شهید مدنی و شهید علی تجلایی آشنا کرد.»
در نوشتار دکتر دارابی به دیگر مجموعههای سیمای استانها مانند «صبح آخرین روز» اشاره شده که درمورد زندگی شهید مجید شهریاری در زنجان تولید شد و از کودکی تا زمان شهادت شهید هستهای و افتخار علمی کشور را به تصویر کشید. همچنین سریال «سنجرخان» که در حال تصویربرداری است. او بحران و فشارهای زیاد اشغالگران را تحمل نکرد و سرانجام به جنگ میان سنجرخان و انگلیسیها انجامید که در این راه پیروز شد. معاون امور استانهای رسانه ملی افزوده است: «در حال حاضر ساخت مجموعههای نمایشی درباره چهرهها و قهرمانان دیگری نیز در دستور کار معاونت امور استانهاست و بر این اساس نگارش فیلمنامه مجموعههایی درباره زندگی شهیدان زینالدین، دوران، لشکری و آیتالله صدوقی و آیتالله طالقانی در حال پیگیری است.»
نقش روابط عمومیهای سیما
نکات مورد اشاره معاون استانهای سیما تا حدودی میتواند در رونق سریالسازی در اقصی نقاط کشور امیدوارکننده باشد، به شرطی که با تمهیدات و تدابیر خاص شاهد ارتقای کیفیت این آثار نیز باشیم و دستکم چند اثر از میان آثاری که از سوی معاونت استانهای سیما ساخته میشوند بتوانند با اتکا بر کیفیت مناسب در حافظه جامعه ماندگار شوند، هرچند رسانه ملی مدتهاست در تولید سریالهای ویژه و الف نیز دچار چالش جدی است و به نظر میرسد در اینباره دست به آسیبشناسی جدی نزده است و نقش روابط عمومیهای سازمان که اغلب وظیفه خود را سفیدنمایی تعیین کردهاند در این روند بیتأثیر نیست.
