در ایران به اندازه چند کشور رسانه داریم. این در حالی است که رسانههای ما قابلیت یک عملیات کوچک رسانهای را ندارند؛ البته این مسئله ریشه در سیاستهای حاکم در دولتها نیز دارد.
مهدی محمدی رئیس فرهنگسرای رسانه در برنامه رادیویی هشتگ گفتگو، اثرگذاری شبکههای اجتماعی بر کاربران را زیاد دانست و گفت: در فضای فعلی رسانهای، روایت اول خبری از رسانههای مجازی به دست میآید. البته برای توزیع اینگونه خبرها باید صحت و سقم آن بررسی شود. اما به هر حال میزان تأثیرگذاری و ضریب نفوذ شبکههای اجتماعی بیشتر از رسانههای سنتی است. وی با اشاره به اینکه گاهی اوقات با اخبار و روایتهایی مواجه میشویم که منشأ آن در رسانههای مجازی یا سنتی است، گفت: عقبماندگی رسانههای فعلی ما از فضای جدید رسانهای دنیا قابل توجیه نیست. رسانههای جهان، خود را با شرایط جدید وفق دادهاند تا رقابت را واگذار نکنند.
رئیس فرهنگسرای رسانه با اشاره به لزوم توجه به سرعت انتشار اخبار گفت: اتاق خبرهای دنیا، روی ایران تمرکز کردهاند، اخبار ما را میگیرند، فرآوری میکنند و با دیدگاه خودشان به ما برمیگردانند. در این راستا ما باید خودمان را در برابر دشمن تجهیز کنیم.
بیشتر از محتوا، رسانهداری را باب کردیم
محمدی با بیان اینکه در حوزه رسانهای، بیش از آنکه به محتوا بپردازیم، رسانهداری را باب کردهایم، اظهار داشت: در ایران تعدد رسانه وجود دارد و به اندازه چند کشور رسانه داریم. این در حالی است که رسانههای ما قابلیت یک عملیات کوچک رسانهای را ندارند؛ البته این مسئله ریشه در سیاستهای حاکم در دولتها نیز دارد. وی با اشاره به اینکه در حال حاضر با سندروم از دست دادن اخبار مواجه هستیم، ادامه داد: مردم اشتیاق دارند که اخبار مختلف را کسب کنند. حتی استوری اینستاگرام کاملاً مبتنی بر این سندروم شایع ایجاد شده است و برخی تصور میکنند اگر در ۲۴ ساعت گذشته یک استوری را نبینند، از اخبار عقب ماندهاند. اصل صداقت، سرعت و روایت درست از اخبار مهم است. در واقع برخی مردم وقتی مطلبی را در اینترنت میبییند، فکر میکنند حتماً این خبر درست است و برای افراد مختلف ارسال میکنند، بدون اینکه درباره آن تحقیق کنند.
یادگیری سواد رسانهای مثل نان شب واجب است
محمدی با تأکید بر اینکه در فضای فعلی یادگیری سواد رسانهای مثل نان شب واجب است، گفت: باید در این مقوله برای مردم کار مضاعف کرد و وزارت آموزش و پرورش در این زمینه نقش بسیاری دارد.
باید از منابع مالی رسانهها مطلع باشیم
لیلا وصالی، معاون آموزش انجمن سواد رسانهای ایران نیز در همین رابطه گفت: اخباری که روزانه از منابع مختلف به دست ما میرسد با اهداف گوناگون و متعددی تولید میشود و هر کس از زاویه دید خود، خبری را منتشر میکند. وقتی با خبر یا مطلبی مواجه میشویم، ابتدا باید بدانیم از کجا و با چه زاویه دیدی آن را دریافت میکنیم. همچنین اعتبار خبر را باید از دو راه «اعتبار علمی» و «اعتبار خبرگزاری» تشخیص دهیم.
معاون آموزش انجمن سواد رسانهای ایران با اشاره به اهمیت اعتبار علمی اخبار خاطرنشان کرد: وقتی خبر نقل قولی از یک فرد خاص میبینیم، ابتدا باید توجه کنیم که این فرد تا چه اندازه برای اظهار نظر کردن، دارای اعتبار علمی و تجربه تخصصی در حوزه کار خودی است.
این کارشناس سواد رسانهای ادامه داد: با یک جستوجوی ساده میتوانیم بفهمیم آیا خبری که در فضای مجازی به دست ما رسیده است، خبرگزاریهای رسمی کار کردهاند یا خیر؟ اگر آن مطلب را خبرگزاری رسمی کار کرده باشد، خبر صحت دارد. وی با اشاره به اینکه باید از منابع مالی خبرگزاریها اطلاع داشته باشیم، افزود: برای اطلاع از صحت خبر از یک خبرگزاری، باید بدانیم که چه کسانی منابع مالی خبرگزاری را تأمین میکنند. در واقع هیچ خبرگزاری و سایت خبری، برخلاف منافع کسی که هزینه او را میدهد، نمیتواند پیامی منتشر کند. چون مسلماً بعد از انتشار آن خبر، منابع درآمدی خود را از دست میدهد!
