هفته بیست و پنجم رقابتهای لیگ برتر که چهارشنبه با سه بازی پرسپولیس – گلگهر، تراکتور- ذوبآهن و سایپا- شهرخودرو استارت خورده بود، در حالی عصر پنجشنبه با پیگیری پنج دیدار باقیمانده به نقطه پایان رسید که همچنان همه اتفاقات از جمله نتایج رقم خورده تحت تأثیر فضای ملتهب داوری بود.
پرسپولیس با برد پرگل ۳ بر یک بار دیگر گلگهر سیرجان را همانند بازی رفت به زانو درآورد و صدرنشینی خود را حفظ کرد. سپاهان هم بهرغم پیروزی یک بر صفر مقابل ماشینسازی همچنان در رده دوم باقی ماند. استقلال، اما برابر آلومینیوم اراک به تساوی بدون گل رضایت داد. تراکتور هم با سرمربی جدید خود موفق به برتری یک بر صفر مقابل ذوبیهای قعرنشین شد تا کار نماینده سبزپوش اصفهان در ادامه برای بقا در لیگ سختتر شود. فولاد که هفته گذشته سپاهان را متوقف کرده بود برابر مس رفسنجان تن به شکست داد تا کارش برای کسب سهمیه این فصل دشوارتر شود. دربی نفتیها با نتیجه ۲ بر یک به سود آبادانیها خاتمه یافت و مسجدسلیمان دستش در خانه هم از کسب امتیاز خالی ماند. شهرخودرو که هفته گذشته تراکتور را شکست داده بود در دومین برد متوالی خود سایپا را هم با حساب ۲ بر یک مغلوب کرد. شکستی که میتواند در ادامه برای سایپا گران تمام شود، اما سایپا تنها تیم تهجدولی نبود که هفته بیست و پنجم را با شکست به پایان برد و نساجی مازندران که با سه برد متوالی به فرار از منطقه خطر امیدوار شده بود، نوار پیروزیهایش با حساب یک بر صفر مقابل پیکان پاره شد.
اما آنچه این هفته توجهها را به خود جلب کرد، نه برد و باختها در بالا و پایین جدول که قضاوتهای پرحرف و حدیث داوران بود. نادیده گرفتن پنالتی گلگهر در بازی با پرسپولیس، اتفاقی که هفته قبل در بازی با استقلال نیز رخ داد. اذعان کارشناسان بر درست بودن گلی که گلگهر وارد دروازه سرخپوشان کرد، اعلام هند فرشید اسماعیلی که توپ را با دست از محوطه جریمه برمیدارد، اما اعلام ضربه آزاد پشت محوطه ۱۸ قدم به جای نشان دادن نقطه پنالتی، مردود اعلام کردن گل سالم استقلال که گویی به جبران چشمپوشی از پنالتی واضح برای آلومینیوم اراک گرفته نشده و اتفاقاتی نظیر آن در بازیهای پخش مستقیم که اشتباهات به وضوح رصد میشود، علاوه بر جنجالی کردن هفتههای پایانی این سؤال را مطرح میکند که در دیگر بازیهایی که به طور مستقیم پخش نمیشود و زیر ذرهبین نیست، قضاوتها به چه شکل است! اگرچه اشتباهات به دلیل حساسیتهای بالای هفتههای پایانی بیش از هر زمان دیگری به چشم میآید، اما داستان داوریهای پرحرف و حدیث در این فصل سر دراز دارد و از همان هفتههای نخست بود که سوتهای پرحرف و حدیث جو فوتبال را متشنج و اوضاع را ملتهب کرد، به طوری که هفته دوم رقابتهای لیگ بود که ذوبآهن به دلیل اشتباهات فاحش داوری تهدید به کنارهگیری کرد.
فضای ملتهبی که طی سالهای اخیر به واسطه داوریهای پرحرف و حدیث و پراشتباه فوتبال ایران را دربر گرفته، اما هرگز باعث ایجاد تغییر در تفکرات کمیته داوران یا فدراسیون فوتبال برای گزینش بهتر داوران یا زیر ذرهبین قرار دادن قضاوتهای آنها برای بهبود در شرایط موجود نشده و به شکلی تکراری همواره ادامه داشته است. اشتباهاتی که در هفتههای حساس پایانی رقابتهای لیگ برتر اوضاع را به شدت متشنج کرده و جو را به هم ریخته است. معضلی که ارتباط مستقیم با عدم آیندهنگری فدراسیون فوتبال برای پشتوانهسازی داوری ایران دارد که بعد از خداحافظی داوران باتجربه و کوچ داوران بزرگ اوضاع را حسابی بههم ریخته و حساسیتهای بسیاری را رقم زده است. با وجود این کوچکترین اقدامی از سوی کمیته داوران یا حتی فدراسیون برای آرام کردن جو و حل این معضل اساسی صورت نگرفته است.
البته مسئله اساسیتر و اصولیتر از آن است که با توبیخ، جریمه یا محرومیت به نتیجه برسد. بیتوجهی و عدم نظارت درست بر روند انتخاب و گزینش داوران در استانها که طی چند سال اخیر به شکل باندبازی باعث راهیابی داورانی با نازلترین سطح کیفی و آمادگی بدنی به سطح اول فوتبال کشور شده، در کنار خداحافظی داوران باتجربه قدیمی، کوچ برخی نخبههای داوری و همچنین بیتوجهی به استفاده از تکنولوژیهای روز دنیا، چون VAR سبب شده داوری فوتبال ایران که بعد از برچیده شدن بساط حضور داوران خارجی در سال ۸۸ روند رو به رشدی را در پیش گرفته بود با پسترفتی اساسی مواجه شود، چراکه سالهاست گزینش داوران در استانها، نه به واسطه توانمندیهای فردی، فنی و بدنی که به واسطه رابطهها و ضابطهها انجام میشود و همین روند غیراصولی باعث شده به دلیل ضعف مفرط داوران در قضاوت درست، به صدا در آمدن هر سوت به معنای از بین رفتن آرامش بازی و متشنج کردن جو آن باشد. هرچند که انتظار میرود تیمها نیز در این راستا خوددارتر باشند، اما وقتی کار آنقدر بیخ پیدا کرده که از هر هشت بازی اگر نخواهیم بگوییم در همه بازیها در هفت بازی شاهد اشتباهات فاحش داوری هستیم که برخی حتی در روند نتیجه نیز تأثیر دارد، چطور میتوان انتظار داشت که اوضاع بههم نریزد. روند مخربی که طی سالهای اخیر همواره تکرار شده و نه فقط داوری فوتبال ایران را به قهقهرا کشانده و زیر سؤال برده که حق تیمهای بسیاری را ضایع کرده و موفقیتهای زیادی را نیز به چالش کشانده است و در تمام این موارد واکنش فدراسیون و کمیته داوران دست روی دست گذاشتن و تماشا کردن این داستان سراسر تکراری بوده است!
