«مرد هزار آهنگ» و خالق سرود‌های انقلابی آهنگ مرگ را سرود

احمدعلی راغب، خالق سرود‌های ماندگار «این پیروزی خجسته باد»، «امریکا امریکا»، «هم‌شاگردی سلام» و یکی از برجسته‌ترین آهنگسازان و هنرمندان عرصه موسیقی انقلابی بر اثر ابتلا به سرطان دار فانی را وداع گفت.

سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: موسیقی و سرود‌های انقلابی نقش مؤثر و قابل توجهی در روزگار مبارزه مردم با دستگاه طاغوت داشته است تا جایی که این عرصه هنری به عنوان یکی از عناصر ایجاد و تقویت روحیه انقلابی در بین آحاد مردم تفسیر می‌شود. زندگی مرحوم راغب، آهنگساز و نوازنده ساز‌های تار، سه تار و عود دو فصل کلی داشته که فصل نخست آن به فعالیت‌های موسیقایی‌اش بر ضدنظام شاهنشاهی و فصل دوم آن به ایام پس از پیروزی انقلاب اسلامی تقسیم می‌شود.

فصول زندگی انقلابی راغب

راغب در زمره نخستین هنرمندانی بود که پس از کشتار مردم در روز ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ معروف به جمعه خونین از ارکستر ساز‌های ملی استعفا کرد که بعد‌ها رگه‌هایی از این واکنش انقلابی وی در آثارش نسبت به حکومت طاغوت و این کشتار وسیع مردمی دیده می‌شد که سرآغاز فصل نخست زندگی انقلابی وی بود.

فصل دوم زندگی مرحوم راغب با پیروزی انقلاب اسلامی و بعد‌ها وقوع جنگ تحمیلی هشت ساله بر کشورمان آغاز شد که همین فعالیت‌ها زمینه‌ساز تقویت سرود‌های انقلابی و شخصیت‌پردازی مجدد آثار موسیقایی در کشورمان شد. چه اینکه تا پیش از انقلاب عموم آثار تولیدی در حوزه موسیقی از نظر کثرت و عمومیت در کشورمان که تحت لوای سیاست‌های اغواگرایانه و منحرف و سرگرم‌کننده اذهان مردم به خصوص جوانان رژیم طاغوت تولید می‌شد، در دو حوزه کلی تولید آثار موسیقی سنتی و موسیقی سخیف کاباره‌ای قابل تقسیم‌بندی است.

آغاز جنگ تحمیلی فصل جدیدی را در زندگی هنری این موزیسین انقلابی رقم زد که تولید آثار هنری ماندگاری از جمله سرود «این پیروزی خجسته باد» پیرامون فتح خرمشهر در دستگاه آواز بیات ترک، «ظفر مبارک»، «جنگ، جنگ تا پیروزی»، «خدایا خدایا تا انقلاب مهدی/خمینی را نگهدار» و چندین سرود انقلابی دیگر ثمره این فصل از زندگی هنری وی گردید. یکی دیگر از آثار ماندگار و خاطره‌انگیز این موسیقیدان فقید کشورمان سرود «امریکا امریکا» است که با شعری از مرحوم حمید سبزواری است و با صدای اسفندیار قره‌باغی توسط مرحوم راغب ساخته شده است. همچنین اولین آلبوم موسیقی پاپ پس از انقلاب با عنوان «رقص گل‌ها» و قطعاتی مانند «گل می‌روید به باغ» در کنار آثار خاطره‌انگیزی مثل «مدرسه‌ها وا شده» و «هم‌شاگردی سلام» که هر ساله مهر ماه و همزمان با آغاز سال‌تحصیلی جدید از رادیو و تلویزیون پخش می‌شوند از دیگر آثار این آهنگساز فقید انقلابی محسوب می‌شوند.

تسلط این هنرمند موقعیت‌شناس انقلابی بر عرصه موسیقی و شعر باعث شد تا هر کدام از این آثار به بخش غیرقابل انکاری از تاریخ موسیقایی کشورمان تبدیل شوند. مطابق آمار موجود در آرشیو‌های صداو سیما چیزی بالغ بر هزار و ۴۰۰ قطعه موسیقی از او به ثبت رسیده است که همین آمار باعث شد تا او در بین دوستان و همکاران به «مرد هزار آهنگ» مشهور شود.

آذر: راغب صادق و سالم زندگی کرد

اسماعیل آذر به عنوان یکی از چهره‌های شناخته شده عرصه شعر و ادبیات کشورمان در واکنش به درگذشت این آهنگساز و موسیقیدان انقلابی با اشاره به اینکه مرحوم راغب یکی از افرادی بود که غل و غش نداشت و یکی از افراد خوب عالم بود به «جوان» گفت: مرحوم راغب فردی صادق و سالم بود و هیچ وقت خودش را فراموش نکرد. برایش اهمیت داشت که کسی را مورد رنجش و آزار قرار ندهد و به همین دلیل وجوه انسانیت همواره در رفتار و کردار این هنرمند فقید برجسته بود.

این شاعر و ادیب کشورمان با تأکید بر اینکه راغب از کهنه‌کار‌های موسیقی ایرانی بود، افزود: وی جنس موسیقی را می‌شناخت و هیچ وقت کار سبک و نازل کار نکرد، به همین علت است که تمامی آثارش را کار‌های گرانسنگ تشکیل می‌دهند. راغب معلم خوبی بود و خط موسیقی را هم خوب می‌خواند و هم خوب می‌نوشت، یعنی سواد موسیقایی‌اش در سطح عالی بود. راغب هم خوب می‌فهماند و هم خوب درس می‌داد و موسیقی سنتی ما را به خوبی می‌شناخت.

آذر در رابطه با شخصیت و نحوه زندگی مرحوم راغب خاطر نشان کرد: مرحوم راغب در زندگی‌اش درویش‌مسلک بود و جزو افرادی بود که صورتشان را با سیلی سرخ نگه می‌داشتند و با آبرو زندگی می‌کردند. راغب هیچ‌گاه برای کسب دنیا و مال از آن شکوه و عظمت انسانی‌اش ذره‌ای پایین نیامد و برای همین است که فقدان وجود چنین شخصی عمیقاً دیده می‌شود و به این سادگی‌ها قابل پر شدن نیست. مرحوم راغب موسیقی سنتی ایران را به خوبی می‌شناخت و حتی در موسیقی مدرن هم فعالیت‌هایی داشت و چندین کار و اثر خوب در حوزه موسیقی نو ساخت، حتی آثاری که در حوزه موسیقی مدرن انجام می‌داد، ریشه در موسیقی سنتی ایرانی داشت و هیچ وقت از موسیقی غربی برای تولید و ساخت آهنگ‌هایش استفاده نکرد.

هنرمند انقلابی و جسور

حمید شاهنگیان آهنگساز، نوازنده و تنطیم‌کننده موسیقی که سابقه آشنایی و همکاری‌اش با مرحوم راغب به سال‌های پیروزی انقلاب برمی‌گردد، در مورد فعالیت‌های این موسیقیدان فقید در آن دوران اظهار داشت: کار کردن در سال‌های اول برای انقلاب مردمی که اکثریت مطلق مردم به آن رأی داده‌اند، نیازمند اقبال فراوانی بود که نصیب مرحوم راغب شد. در سال‌های ۵۸- ۵۷ که کسی جرئت تولید آثار انقلابی نداشت، راغب یکی از مؤثرترین آدم‌هایی بود که در این زمینه سفارش کار قبول می‌کرد.

وی درباره ویژگی‌های مرحوم راغب گفت: آن مرحوم استعداد فوق العاده‌ای برای ساخت سریع ملودی داشت. زمانی که مرحوم سبزواری شعر می‌سرودند، مرحوم راغب به سرعت ملودی‌های بی‌نظیری برای اشعار در نظر می‌گرفت و کنار هم آثار انقلابی تولید می‌کردند. در آن دوران معمولاً کار‌هایم را بدون موسیقی می‌ساختم. مرحوم راغب آنقدر هنرمند خاکی بود که وقتی از او می‌خواستم برایم ساز بزند، بدون چشمداشتی این کار را انجام می‌داد. این آهنگساز درباره آشنایی با مرحوم راغب خاطر نشان کرد: در اول انقلاب مسئول واحد موسیقی بودم. طبیعتاً موزیسین‌ها با این واحد کار می‌کردند و به دلیل مسئولیت‌های سال ۵۸ باهم آشنا شدیم. خاطرات زیادی با هم داشتیم. احمدعلی راغب استعداد موسیقیایی فراوانی داشت. ترکیب استعداد و دانش موجب شده بود وی آثار درخوری را تولید کند.