تکواندو ایران بالاتر از استاندارد جهانی

تکواندو در سال 1347 به ایران وارد شد و در سال 1349 اولین کلاس آموزشی خود را با حدود 75 نفر شرکت‌کننده رسمیت داد. پس از قبولی 61 نفر در این کلاس، تقریباً هسته اصلی این ورزش در ایران شکل گرفت؛ 11 مرد کمربند مشکی، 17 کمربند قهوه‌ای و مابقی در رده‌های پایین‌تر حاصل برگزاری این کلاس بود. تکواندو ابتدا زیر نظر فدراسیون ورزش‌های رزمی فعالیت می‌کرد اما پس از چند سال در سال 1352 به صورت فدراسیونی مستقل درآمد. اولین رئیس فدراسیون تکواندو سرهنگ سرشار و اولین حضور بین‌المللی تکواندو ایران مسابقات قهرمانی جهان در سال 1975 بود که در سئول کره‌جنوبی برگزار شد و تیم ایران موفق به کسب یک مدال برنز توسط حسین بدیع زاده در وزن چهارم شد. اولین مسابقات رسمی در ایران در سال 1357 با عنوان قهرمانی کشور در سالن شهید افراسیابی برگزار شد. مسابقات قهرمانی آسیا- اقیانوسیه هم از سال 1974 آغاز شد که تیم ایران نخستین بار در سومین دوره این رقابت‌ها در سال 1978 حضور یافت حاصل آن دو مدال نقره و پنج برنز و کسب عنوان سوم بود. اما درخشان‌ترین حضور ایران در عرصه بین‌المللی، جام جهانی لیون در سال 2000 بود که تیم ایران موفق شد برای نخستین بار در تاریخ ورزش تکواندو با پشت سر نهادن کره‌جنوبی به مقام قهرمانی جهان دست یابد. همچنین از سال 1999 تاکنون در مسابقات جهانی و آسیایی همواره ایران پس از کره‌جنوبی قدرت دوم جهان و آسیا بوده است. افتخارات تکواندو در عرصه جهانی، بازی‌های آسیایی و المپیک باعث شده که این ورزش در کنار وزنه‌برداری و کشتی با اهمیت‌ترین رشته ورزشی در ایران باشد. نخستین مدال‌های طلای ایران در مسابقات قهرمانی جهان توسط مجید افلاکی و ‌هادی ساعی در سال 1999 به دست آمد. این رشد تکواندو در ایران درکنار علاقه ایرانیان به ورزش‌های انفرادی دلایل دیگری هم داشت که در پی می‌آید. با توجه به این که روند استعدادیابی تکواندوی ایران در دل لیگ معنا پیدا می‌کند لیگ‌های ما فراگیر شد و سراسر کشور را تحت پوشش خود قرار داد. هم اکنون همگان مشاهده می‌کنند برنامه سال‌های اخیر به بار نشسته و در مسابقات بین‌المللی مختلف، المپیک، جهانی، جام جهانی و آسیایی شاهد صید مدال‌های خوشرنگ توسط ملی‌پوشان تکواندوی ایران هستیم. همچنین در شرایطی که لیگ تکواندو قبلا تنها در رده سنی بزرگسالان با عنوان جام نقش جهان برگزار می‌شد، اکنون لیگ را در 9 بخش و رده سنی برگزار کردیم؛ لیگ شکوفه‌های تکواندو که برای نونهالان و در رده سنی زیر 14 سال برگزار شد، لیگ آینده‌سازان تکواندو در دو رده جام آینده‌سازان المپیک و جام برتر که مختص نوجوانان 14 تا 17 سال است، لیگ دسته اول یا جام نقش جهان، لیگ برتر و جام حذفی برای بزرگسالان، لیگ بانوان در رده سنی بزرگسالان و لیگ پومسه (اجرای فرم) برای آقایان و بانوان. در ایران هیچ رشته ورزشی، لیگی به این گستردگی ندارد و روشن است که باید نتایج مطلوبی برای تکواندو به بار بیاورد. اگر بخواهم تنها یک نمونه از ثمرات برگزاری لیگ را عنوان کنم، بی‌شک قهرمانی تیم ملی در مسابقات قهرمانی آسیا برای نخستین بار است، آن هم بدون استفاده از چهره‌های نامدار تیم ملی و با جوانان مستعدی که از دل لیگ به تیم ملی راه پیدا کرده بودند. با کسب چهار مدال طلا و یک نقره در بخش مردان و یک طلا و یک برنز در بخش زنان؛ در بخش مردان با اقتدار قهرمان شدیم. یادآوری این نکته ضروری است که لیگ به شکل لیگ ایران تنها در کشور ما برگزار می‌شود. در دیگر کشورها و از جمله کره‌جنوبی روند استعدادیابی به شکل دیگری صورت می‌گیرد و به گستردگی لیگ ایران نیست. در کره‌جنوبی مسابقات آموزشگاه‌ها در دو مقطع ابتدایی و دبیرستان به صورت رفت و برگشت برگزار می‌شود. طبیعتاً یکی از اهداف محوری تثبیت جایگاه فنی تکواندوی ایران در سطح جهان بوده است؛ تثبیتی که به اعتبار فنی تکواندوی ایران بینجامد. استمرار در عملیاتی کردن این برنامه‌ها منجر به تثبیت و کسب اعتبار فنی نیز می‌شود. روند رو به رشد و حفظ موقعیت تکواندوی ایران در 10 سال اخیر به خوبی این تثبیت را نشان می‌دهد. ایران چنانچه یک بار روی سکوی جهانی قرار می‌گرفت رقبا می‌توانستند ادعا کنند این یک اتفاق یا یک جرقه بوده است، اما قرار گرفتن روی سکوی جهانی آن هم به مدت 10 سال نشان می‌دهد برنامه‌ریزی درستی داشته‌ایم که امروز همه کشورها تکواندوی ایران را به عنوان یکی از قدرت‌های اصلی این رشته می‌دانند. البته تکواندو بانوان نیز در ایران در سال‌های گذشته رشد خوبی را شاهد بوده است. با اینکه تکواندوی بانوان در کشورمان چندین سال دیرتر از آقایان شروع شده اما خوشبختانه تلاش و پشتکار بانوان در این زمینه ستودنی است و نتایج از روند رو به رشد تکواندو در بین بانوان حکایت دارد. گواه این ادعا هم کسب سهمیه ورودی المپیک برای اولین بار در بازی‌های المپیک پکن و همچنین یک مدال طلا در مسابقات قهرمانی آسیاست. در مجموع، کارنامه تکواندوی بانوان نیز قابل قبول است. برگزاری مسابقات انتخابی تیم ملی با تعداد زیاد شرکت‌کننده‌ هم از دیگر عوامل رشد است. سیاست عدالت محوری در انتخاب اعضای تیم ملی موجب ایجاد یک جو صمیمی و ارتباط منطقی میان بازیکنان و مربیان شده است که این خود یکی دیگر از عوامل موفقیت تکواندوی ایران است. در مسابقات انتخابی تیم ملی، فضا طوری فراهم است که هر کس بر اساس توان فنی خود می‌تواند به تیم ملی راه پیدا کند. در واقع هر تکواندوکاری که توانایی فنی لازم را داشته باشد با توجه به فضای مهیا شده با انگیزه دوچندانی گام به مسابقات انتخابی می‌گذارد تا توانایی‌های خود را به معرض نمایش بگذارد، چون هیچ محدودیتی وجود ندارد، کیفیت مسابقات انتخابی نیز بسیار بالاست. حال در شرایطی که پیش از این تنها کره صاحب کلاس در تکواندوی جهان بود، امروز به لحاظ فنی دنیا به کلاس فنی تکواندوی ایران معترف است. اما با توجه به این وضعیت، نباید مثل کره به فکر انحصار تکواندو باشیم، بلکه باید از این فضا استفاده کرده و توانایی خود را این گونه به اثبات برسانیم.