جمهوری اسلامی ایران امروز در ژنو با 1+5 بر سر بسته پیشنهادی خود مذاکره میکند نه مسأله دیگر.
کارشناسان و تحلیلگران مسائل بینالمللی معتقدند که آمریکا تلاش خواهد کرد بحث را به مسأله هستهای ایران بکشاند اما از آنجا که این موضوع،خط قرمز ایران است، تهران به آن تن نمیدهد.
هر چند دبیر شورای عالی امنیت ملی پیش از عزیمت به ژنو از نگاه مثبت و همراه با حسن نیت ایران در مذاکره با 1+5 سخن گفت اما تأکید کرد ایران تنها بر سر بسته پیشنهادی خود با 1+5 مذاکره میکند.
سعید جلیلی افزود: نگاه ایران راهبردی، دراز مدت و مبتنی بر همکاری است. وی ادامه داد: فکر میکنم ظرفیتهای امروز منطقهای و بینالمللی ایران و تواناییهایی که امروز برای همکاری در عرصههای مختلف بینالمللی، اقتصادی و موضوعات دیگری که نگرانی مشترک جامعه بشری است، ظرفیتهایی است که میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.
میخواهند مذاکرات شکست بخورد
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار جوان درباره محور مذاکرات ایران و 1+5 که از امروز آغاز میشود اظهار کرد: به طور طبیعی در هر مذاکراتی، خطوط قرمزی وجود دارد و البته یکسری هدف. در مذاکرات امروز، گروه 1+5 تلاش میکند ایران را از حقوق هستهای خود محروم سازد.
حشمتالله فلاحت پیشه با اشاره به اهداف دیگر غرب از مذاکره با ایران گفت: آنها به دنبال این هستند که مذاکرات را به شکست بکشانند و آن را به گردن ایران بیندازند تا زمینه برای تهیه یک گزارش منفی علیه تهران و در نهایت تصویب قطعنامه دیگری در شورای امنیت فراهم شود.
این کارشناس مسائل بینالمللی با تأکید بر غیرقابل برگشت بودن برنامه هستهای ایران بیان کرد:ما باید به آنها بگوییم که موضوع هستهای ایران، قابل مذاکره نیست، چرا که جمهوری اسلامی براساس معاهدات آژانس و پادمان، فعالیتهای خود را آغاز کرده و ادامه میدهد بنابراین بحثی در این رابطه وجود ندارد.
فلاحت پیشه درباره اینکه ایران باید به 1+5 چه بگوید افزود: ایران باید نشان بدهد که بازیگر اول منطقه است و نقشی غیرقابل انکار دارد. از طرفی باید نشان دهد به دنبال ثبات در منطقه است و این آمریکاییها و غربیها هستند که بیثباتی را میخواهند.
وی با اشاره به اینکه غربیها به دنبال طولانیکردن بحران در صورت شکست مذاکرات هستند اظهار کرد: در گذشته هم آنها بودند که مذاکرات را به شکست کشاندند چرا که به پیشنهادات خودشان هم عمل نکردند. باید به آنها تفهیم کرد که مبنای ایران، شکست مذاکرات نیست اما از منظر ما، بحث هستهای تمام شده است.
وی بیانیه نمایندگان مجلس شورای اسلامی که به امضای همه طیفها و گروهها و سلایق سیاسی رسید را نشانه عزم ملت ایران در دفاع از حقوق خود دانست و افزود: امضای این بیانیه نشان داد ما از حقوق خودکوتاه نمیآییم و اجازه عبور از خط قرمزهایمان را به احدی نمیدهیم.
نیاز غرب به گفتوگو با ایران
یک کارشناس مسائل هستهای و بینالمللی در گفتوگو با خبرنگار «جوان» رفتار جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات امروز را تشریح کرد.
مهدی محمدی با تأکید بر اینکه مذکرات امروز بر سر مسئله هستهای نیست اظهار کرد:جمهوری اسلامی ایران درباره رسیدن به نوعی ترتیبات دراز مدت با گروه 1+5 بر مبنای بسته پیشنهادی خود مذاکره میکند.
وی ادامه داد: در بسته پیشنهادی ایران به 1+5، بحث هستهای به عنوان موضوع مذاکرات، پذیرفته نشده و ایران صرفاً درباره همکاریهای صلح آمیز هستهای با آنها به عنوان بخشی از مذاکرات وارد گفتوگو میشود.
این کارشناس مسائل بینالملل، استفاده از ادبیات تهدید را مهمترین عامل شکست مذاکرات امروز دانست و افزود: طرفهای مذاکراتی ایران باید آن لحظهای که درباره قطعنامه و تحریمهای بیشتر و از این قبیل حرفی به میان بیاید، لحظه آخر مذاکرات خواهد بود و مذاکرات فوراً به بن بست کشیده میشود.
1+5 بیشتر متضرر میشود
محمدی با بیان این نکته مهم که گروه 1+5 بیش از ایران از شکست مذاکرات متضرر خواهد شد گفت: آلمان با اعمال تحریمهای بیشتر مخالف است، چرا که شرکتهای آلمانی به تحریمهای موجود هم اعتراض دارند و دولت را تحت فشار قرار دادهاند. چین و روسیه هم بر لزوم همکاری بیشتر ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأکید میکنند به جای مسأله تعلیق. بنابراین آنها هم خواستار تحریم نیستند.
وی با اشاره به احتمال به شکست کشانده شدن مذاکرات توسط آمریکا ادامه داد: اگر مذاکرات شکست بخورد دو طرف یکدیگر را در این شکست متهم جلوه خواهند داد. اما اگر قرار است مذاکرات شکست بخورد ایران باید گزینههای آینده را برای طرف خود شفاف کند، یعنی اینکه مشخص شود ایران بر سر چه چیزهایی مذاکره میکند و بر سر چه مسائلی حاضر به مذاکره نیست.
محمدی تصریح کرد: اگر آمریکاییها بخواهند پیشنهاد تعلیق در برابر تعلیق را ارائه کنند این مذاکرات تداوم نخواهد یافت.بنابراین غربیها باید بدانند در قبال هر گامی که آنها بردارند ایران چه گامی برخواهد داشت.
سه دیدگاه درباره ایران
این کارشناس مسائل بینالمللی به رویکرد اوباما در مذاکرات ایران و 1+5 اشاره کرد و گفت: این مذاکرات اولین آزمون برای اوباماست. با توجه به این مسأله که در آمریکا نگاه اجماعی برای مذاکره با ایران وجود ندارد، در آمریکا سه دیدگاه درباره ایران وجود دارد؛ یک عده معتقدند ایران در صورت هستهای شدن، از دکترین بازدارندگی تبعیت خواهد کرد، بنابراین بهتر است بحث توقف غنیسازی را کنار بگذاریم و با ایران مذاکره کنیم، چرا که مذاکره با ایران از بحث توقف غنیسازی مهمتر است. عده دیگری که به لابی صهیونیستها نزدیک هستند، معتقدند باید جلوی غنیسازی ایران را گرفت، چرا که ایران در صورت ساختن بمب، حتماً از آن استفاده خواهد کرد. بنابراین باید تحریمهای فلج کننده علیه سیستم بانکی و بخش انرژی آن اعمال تا از ظهور یک ایران هستهای جلوگیری شود. این عده با حمله نظامی مخالفند چرا که معتقدند تنها برنامه هستهای ایران را به تأخیر میاندازد اما آن را متوقف نمیکند. افرادی مثل دنیس راس جزو این عدهاند.
محمدی دیدگاه سوم را مختص عدهای دانست که معتقدند گزینه تحریم قادر به متوقف کردن ایران نیست بنابراین باید با حمله نظامی به ایران، این کشور را از راه در پیش گرفته بازداشت.
نو محافظهکاران و بخشی از ایپک به این مسأله معتقدند که یکی از آنها جان بولتون است.
وی تصریح کرد: اوباما این سه دیدگاه را در مقابل ایران تلفیق کرد، به طوری که میخواهد از تهدید نظامی برای فشار رسانهای، از تحریمهای قابل اعمال در ایران و از همکاری ایران برای حل مشکلات منطقهای خود استفاده کند.
مهدی محمدی درباره نوع همکاری ایران با 1+5 گفت: ایران بر همکاریهای منطقهای و اقتصادی بویژه در بحث انرژی صحه میگذارد که همکاریهای گازی با اروپا بخشی از آن خواهد بود.
اوباما به دنبال مذاکره
درباره مذاکرات 1+5 ایران اظهارنظرها و تحلیلهای بسیاری صورت گرفته است. آنچه معلوم است اینکه آمریکاییها میخواهند باایران گفتوگو و از ادبیات تهدید کمتر استفاده کنند.
روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال با رد تحریم نفتی ایران به دلیل مخالفت اروپا، ژاپن و چین نوشت: کاخ سفید در تحریم ایران با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
این روزنامه از نارضایتی آلمان و فرانسه بابت تحریم فروش بنزین به ایران خبر داد و افزود: ایران راههایی را برای رهایی بیشتر تحریمها یافته است.
همچنین روزنامه نیویورک تایمز با اشاره به نشست امروز ایران و 1+5 نوشت: آمریکا باید رویکرد نادرست خود در مقابل ایران را تغییر داده وروابط خود را با این کشور بهبود بخشد.
نویسنده این روزنامه پذیرش اولتیماتوم غرب از سوی ایران و همچنین پذیرش اعمال تحریم بیشتر از سوی چین و روسیه را بعید دانسته است.
نیویورک تایمز خواستار برقراری روابط حسنه میان آمریکا و ایران و کمک دیگر کشورها به برنامه هستهای ایران شده است.
رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا هم در مصاحبه با شبکه سی.بی.اس گفت: پیش از این بر این باور بودیم که ایران فعالیت هستهای پنهان دارد و اما حالا که جوانب کار معلوم شده، تصمیم گرفتیم بحث حمله و گسترش تحریم علیه ایران را کنار بگذاریم.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم اعلام کرد: واشنگتن پیشنهاد مسکو برای دیالوگ با ایران و کنار گذاشتن سیاست انزوای ایران را پذیرفته است.
یان کلی نتایج منزوی ساختن ایران را معکوس دانست.
همچنین عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب با تأکید بر حق کامل ایران برای داشتن انرژی هستهای گفت:تنها راه برای تعامل با ایران، مذاکره است.
در همین حال دبیر کل سازمان ملل در ادامه موضعگیریهای خود علیه ایران، آغاز ساخت دومین سایت غنیسازی اورانیوم در ایران را نگران کننده توصیف کرد و آن را در تضاد با قطعنامههای شورای امنیت دانست.
اظهارات بان کی مون شبیه اظهارات رابرت گیبس سخنگوی کاخ سفید است که ایران را به نقض تعهدات متهم کرد.
ترکیب مذاکرهکنندگان مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5 امروز در ژنو پایتخت سیاسی سوئیس برگزار میشود. از ایران سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی به همراه علی باقری معاون خود، حمیدرضا عسگری مشاور حقوقی وزارت خارجه و محمدهادی زاهدیوفا مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی در مذاکرات شرکت میکنند که مذاکراه کننده ارشد سعید جلیلی است. از گروه 1+5 نیز ویلیام برنز معاون وزیر خارجه آمریکا، به همراه همتایان انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، چینی و روسی خود به این مذاکرات میآید. خاویر سولانا مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از طرفهای دیگر حاضر در مذاکرات امروز است.
