سرویس اقتصادی جوان آنلاین: براساس آمار ارائه شده از انجمن واردکنندگان نهادههای دامی، در حال حاضر حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن ذرت و دیگر نهادههای دامی فقط در انبار گمرکات جنوب دپو شده است و ۳۰۰ هزار تن نهاده دامی هم در گمرکات شمال موجود است و یکونیم میلیون تن نهادههای دامی هم در کشتیهای روی آب موجود و در انتظار تخصیص ارز و تخلیه هستند. حال در شرایطی که برخی از تولیدکنندگان از کمبود و گرانی نهادههای دامی و طیور گله و دولت را تهدید به دفن مرغها و جوجههایشان میکنند از گمرک خبر میرسد که واردکنندگان به دلایل نامعلومی از ترخیص نهادهای وارداتی خودداری میکنند. در این خصوص سخنگوی گمرک ایران ضمن تشریح وضعیت ۴ میلیون تن کالای اساسی در بنادر در گفتگو با مهر گفت: در سال ۹۸، ۲۵ میلیون تن کالای اساسی واردات داشتیم که نسبت به سال ۹۷، بیش از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تن کالای اساسی با افزایش مواجه بوده است.
سیدروحالله لطیفی با بیان اینکه بخشی از این کالاها هنوز وارد چرخه مصرف نشده است، افزود: در حال حاضر بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن کالا روی شناورها و ۸۰۰ هزار تن روی لنگرگاههاست. ۲میلیون تن نیز در انبارهای بنادر قرار دارد که منتظر طی شدن روند قانونی برای ورود به کشور است. به تازگی نیز تمام تشریفات قانونی نزدیک به ۵۰۰ هزار تن از کالای اساسی انجام و حقوق ورودی و ارز هم پرداخت شده و آماده خروج از گمرکات است.
لطیفی گفت: بخشی از کالاها هم به گمرک اظهار شدهاند، ولی تشریفات گمرکی را انجام ندادهاند یا سازمانهای همجوار، مجوزهای لازم را برای ترخیص کالا صادر نکردهاند. از سویی دیگر یکونیم میلیون تن کالا هنوز به گمرک اظهار نشدهاند که این کالاها قانوناً هیچ ارتباطی به گمرک پیدا نمیکنند، زیرا قبل از ورود به مبادی رسمی به حساب میآیند. عمده مشکلات این کالاها مربوط به بحث تخصیص ارز است.
کالاهای اساسی و مشکل تأمین ارز
سخنگوی گمرک ایران با بیان اینکه گره بخش زیادی از مباحث قبل از اظهار کالا به دست بانک مرکزی باز میشود، افزود: بعد از اظهار کالا هم مسئله تأمین ارز مطرح است. اغلب کالاهای اساسی که در حال سیر مراحل گمرکی هستند با مشکل تأمین ارز مواجهند که باید کد رهگیری بگیرند؛ بعد از تأمین ارز توسط بانک مرکزی و بانک عامل، کد رهگیری در سامانه گمرکی توسط بانک مرکزی تأیید میشود و در صورت طی کردن سایر مراحل یعنی قرنطینه، استاندارد و تأییدیههای بهداشتی کالاهای اساسی، صاحبان کالا میتوانند به محض پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، کالا را ترخیص کنند.
لطیفی یادآور شد: بخشی از ۴ میلیون تن کالا با مشکل تخصیص و تأمین ارز یا منشأ ارز مواجه بودند و بخشی هم مربوط به مجوزهای سازمانهای همجوار مثل دامپزشکی، استاندارد، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان غذا و دارو میشود. بخشی از کالاها هم به دلیل عدم تمایل تاجر به ترخیص، ماندهاند که یکی از این مسائل میتواند ناشی از تغییر سال و انتظار برای افزایش قیمت باشد.
وی افزود: در حال حاضر ۴۵۰ هزار تن ذرت دامی اظهار و تأمین ارز شده است. با این حال صاحبان کالا سایر موارد مانند اخذ مجوزها، اعلام منشأ ارز یا پرداخت حقوق ورودی را برای ترخیص دنبال نمیکنند. سؤال اینجاست که چرا قصد ترخیص کالا از گمرک و ورود به چرخه تولید در کشور را ندارند؟ از جمله کالاهای ترخیص نشده، میتوان به برنج، جو دامی، دانههای روغنی، ذرت دامی، روغنهای خوراکی، شکر خام، کنجاله سویا و گندم خوراکی اشاره کرد.
وی تأکید کرد: شرایط کشور خاص است و بانک مرکزی تلاش خود را میکند، اما قطعاً تخصیص و تأمین ارز اولویتهایی را میطلبد که بانک مرکزی دنبال میکند. ضمن در نظر گرفتن تمام اولویتها مشکل اساسی یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن کالایی که به گمرک نرسیده و آنهایی که اظهار شده و رویه گمرکی را طی میکنند، تخصیص و تأمین ارز است. در صورتی که سازمانهای همجوار کارهای خود را انجام دهند، گمرک آمادگی دارد به صورت ۲۴ساعته کالاهای اساسی را ترخیص کند.
وی اظهار داشت: یکی از دلایل عدم تخلیه کالا این است که گرفتن انبار برای شرکتهای دولتی و شبهدولتی با مشکلاتی همراه بوده و آنها با محدودیت و معذوریتهایی مواجه هستند و بخش خصوصی نیز برای تأمین کامیون و حمل کالا با قیمت مناسب مشکلاتی دارد.
لطیفی در ادامه با اشاره به مصوبه شورای عالی امنیت ملی گفت: بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی، گمرک موظف است در مورد کالاهای اساسی که در صف تأمین ارز هستند، به صورت درصدی به شرط انجام سایر اقدامات قانونی کالا را ترخیص کند که گمرک این کار را کرده است.
سخنگوی گمرک ایران افزود: مصوبه دیگری در ۳۰فروردینماه در کارگروه تنظیم بازار تصویب شده که در مورد ذرتهای دامی است. در این مصوبه آمده، به شرط دریافت کد تخصیص ارز توسط صاحبان کالا و ارائه آن به گمرک، گمرک میتواند این کالاها را بعد از اظهار ترخیص کند.
وی ادامه داد: این مصوبه ابهام دارد، زیرا اصطلاح «کد تخصیص ارز» مبهم بوده و اصطلاح گمرکی نیست. در این راستا مکاتبهای با وزارت صمت انجام شده که اگر کد تخصیص ارز به معنای تأمین ارز تلقی شود، تمام محمولههای ذرت مانند مصوبه شورای امنیت ملی برای کالاهای اساسی که در صف تأمین ارز هستند هم تا ۹۰ درصد امکان ترخیص درصدی را پیدا میکنند تا کد رهگیری بانک برای ارز در نظر گرفته شود.
لطیفی گفت: بر اساس مصوبه ۸۸ کارگروه تنظیم بازار، کالاهایی که کد تخصیص گرفتهاند، امکان ترخیص دارند. گمرک ایران نیز به گمرکات اجرایی اعلام کرده که به صورت درصدی، ترخیص کالاها را در دستور کار قرار دهند، ولی تا این لحظه (یک هفته بعد از مصوبه) هنوز فردی برای استفاده از این مصوبه نیامده است.