امسال نیز به روال سالهای قبل دانشگاههای غیرانتفاعی به اتکای بخشنامه وزارت علوم از انصرافدهندگان از ادامه تحصیل جریمه دریافت میکنند. اگرچه رئیس اتحادیه دانشگاههای غیرانتفاعی مبلغ این جریمه را یک ترم شهریه کامل به همراه هفت واحد متغیر اعلام کرده با این حال آییننامه انصراف این دانشگاهها دست غیرانتفاعیها را برای تعیین جریمههای سلیقهای باز گذاشته است. به طوری که گرفتن شهریه ثابت یک ترم به اضافه شهریه ۱۶ واحد نیز گزارش میشود. ضمن اینکه برای اخذ جریمه عمومی یا پایه یا تخصصیبودن واحدها نیز در اختیار مؤسسات غیرانتفاعی گذاشته شده است.
در دورهای خاص به افزایش تقاضا برای ادامه تحصیل در دانشگاهها به چشم فرصتی برای مشارکت بخش خصوصی در آموزش عالی نگاه شد. این نگاه به اندازهای پررنگ شد که حتی برخی ساحتهای آموزشی، پژوهشی و تربیتی را نیز قربانی کرد. به طوری که برخی مؤسسات آموزشی عالی غیرانتفاعی با حداقلهای سختافزاری و نرمافزاری توانستند، دانشجو بپذیرند.
این مؤسسات که توانستند در دورهای حجم داوطلبان کنکور را مدیریت کنند، آموزش عالی ما را به حدی وامدار خود کردهاند که در طی سالهای فعالیت خود از بسیاری از تخلفات اساسنامهای و آییننامهای آنها چشمپوشی شد و حتی ظرفیت سایر دانشگاهها به نفع غیرانتفاعیها دستکاری هم شد.
غیرانتفاعیها انتقام نظام آموزشی را از دانشجویان میگیرند
با این حال از آنجایی که نتوانستند خود را به استانداردهای لازم برسانند و در جذب رتبههای برتر کنکور با دانشگاههای نامدار وارد رقابت شوند، تمام تلاشها برای احیای اورژانسی آنها هم جواب نداده و آورده مؤسسات آموزش عالی با ظرفیتهای خالی مانده و موج انصرافیها به خطر افتاد و چندین بار علی آهونمنش رئیس اتحادیه مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی نسبت به ورشکستگی آنها هشدار داد. بنابراین در حال حاضر، مشتری دانشگاههای غیرانتفاعی را پنج دسته از داوطلبان کنکور تشکیل میدهند. دسته اول، غایبین کنکور هستند که بنا به مجوز سازمان سنجش اجازه انتخاب رشته مییابند. دوم، ساکنین محدودهای که دانشگاه در آن مستقر است. سوم، افراد با تراز امتحانی پایین. چهارم، داوطلبانی که در رشته مورد علاقه خود در دانشگاه مورد نظرشان پذیرفته نمیشوند و در نهایت داوطلبینی که برای دورههای آینده آزمون سراسری امید به کسب رتبه معقولتری دارند و فقط برای حفظ سهم حداقلی خود از آموزش عالی رشتههای این دانشگاهها را انتخاب میکنند.
غیرانتفاعیها انصرافیها را نقره داغ میکنند
این عدم وابستگی در انتخاب رشته شهر دانشگاههای غیرانتفاعی از سوی داوطلبان به اضافه انگیزههای نه چندان قوی یادشده برای تحصیل در این دانشگاهها باعث شده است، علاوه بر اینکه بسیاری از داوطلبان ماندن پشت کنکور را به تحصیل در مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی ترجیح میدهند، بسیاری را نیز به این نتیجه میرساند که از تحصیل در این دانشگاهها انصراف دهند. این افراد در نقدترین گزینهها برای تأمین کسریهای مالی دانشگاههای غیرانتفاعی هستند. به طوری که آهونمنش اوایل هفته جاری در گفتوگو با رسانهها درباره آییننامه انصراف دانشجویان در دانشگاههای غیرانتفاعی خاطرنشان کرد: بخشنامه وزارت علوم در این خصوص بسیار صریح و شفاف است. دانشجو در صورتی که بخواهد انصراف دهد، باید یک ترم کامل شهریه را با هفت واحد محاسبه کرده و پرداخت کند. وی ادامه داد: دانشجویی که قصد انصراف دارد، باید شهریه مذکور را پرداخت کند. در صورت عدم پرداخت شهریه اعلام شده مدارکی که در زمان ثبتنام ارائه داده و مربوط به مقاطع قبلی است، به دانشجو ارائه نمیشود.
رئیس اتحادیه دانشگاههای غیرانتفاعی گفت: بنابراین برای تسویه حساب با دانشگاه دانشجوی انصرافی حتماً باید شهریه مذکور را پرداخت کند.
قانون برای خالیترکردن صندلی غیرانتفاعیها
گفتههای آهونمنش در فصل انتخاب رشته آزمون سراسری سال ۹۷ در حالی از سوی اغلب رسانهها بازنشر میشود که تا پیش از این دانشجویان انصرافی دانشگاههای غیرانتفاعی به استناد ماده ۴ بخشنامه شهریه این دانشگاهها مجبور هستند شهریه ثابت یک ترم کامل به همراه ۱۶ واحد را پرداخت کنند. در این میان، عمومی یا پایه یا تخصصی بودن واحدهای یاد شده نیز در اختیار مؤسسه گذاشته شده که به دلیل تفاوت در مبلغ آنها سقف و کف جریمه انصراف از تحصیل در غیرانتفاعیها را متغیر میکند. علاوه بر این، به نظر میرسد ابلاغ چنین بخشنامهای از سوی وزارت علوم شاید در ظاهر کمک دیگری به روی پا ماندن و عدم ورشکستگی غیرانتفاعیها بکند، اما باعث میشود دانشگاههای غیرانتفاعی بیش از گذشته دچار صندلیهای خالی شوند و به دلایل داوطلبان کنکور برای انتخاب نکردن رشته شهرهای دانشگاههای غیرانتفاعی افزوده شود.
