با خروج قابل پيشبيني امريكا از برجام يك سؤال جدي ذهن همه مردم و به خصوص بيماران و افرادي كه ناگزير به استفاده از داروهاي وارداتي هستند،درگير كرده است؛اينكه آيا بودن يا نبودن برجام ميتواند بر حوزه سلامت و دارو تأثير جدي بگذارد؟ اين چالش به خصوص با همزماني تلاطمهاي ارزي و كاهش ارزش ريال ذهن بيماران و خانوادههاي آنان را درگير كردهاست.در برابر اين نگرانيها اما وزير بهداشت به مردم و به خصوص بيماران خاص و صعبالعلاج اطمينان ميدهد، نگران تأمين داروي مورد نياز خود نباشند.
برجام هر چند قرار بود ابري باشد كه از بارانش هم بهرهمند ميشوند،اما لااقل در حوزه سلامت بيش از آنكه مردم ما را بهرهمند كند،موجب باز شدن درهاي ايران به سوي شركتهاي دارويي چند مليتي شد؛شركتهايي كه بازار 80 ميليون نفري ايران فرصت خوبي را در اختيارشان قرار ميداد تا بتوانند سرمايهگذاريهاي تازهاي را آغاز كنند. حالا و با خروج امريكا از برجام بخشي از جامعه هنوز در فضاي تبليغي روزهاي نخست تصويب برجام به سر ميبرند و تصور ميكنند با پايان حضور امريكا در برجام يا به طور كلي منتفي شدن آن، ممكن است چالشهايي در حوزههاي مختلف به خصوص حوزههايي همچون دارو و درمان رخ دهد. اين در حالي است كه حالا مسئولان به ميدان آمدهاند و تأكيد ميكنند برجام تأثيري در سلامت و ديگر ابعاد زندگي مردم نداشته و ندارد.
اعتراف رئيس سابق بخش داروهاي اساسي WHO به توانايي دارويي ايران
با رفعشدن تحريمها، نخستين شركتهايي كه براي سرمايهگذاري در ايران اقدام كردند، شركتهاي دارويي بودند. اين در حالي است كه هانس هوگرزسل پروفسور «گلوبال هلس» در دانشگاه گرونينگن و رئيس سابق بخش داروهاي اساسي WHO گفته بود: «ايران يك صنعت دارويي به خوبي توسعه يافته دارد كه تا حد زيادي خودكفاست.» از نگاه وي «اين صنعت، صنعتي بسيار عمومي است و آنها دستورالعملهاي عمومي بسيار قوياي دارند. . . از اينرو وقتي شما به در دسترس بودن داروها نگاه ميكنيد به رغم تحريمها، آنها معمولاً به خوبي مديريت ميكنند.» ريچارد برگ استورم، مديرعامل فدراسيون صنايع و اتحاديههاي دارويي اروپا هم در اين باره گفته بود: « نيروي كار تحصيلكرده ايران شركتهاي داروساز جهاني مشتاق به ايجاد تأسيسات تحقيقاتي يا تأسيسات توليد دارو را جذب ميكند». وي در اين رابطه اقرار كرده بود: «ايران بازار بسيار جالبي از نظر چشمانداز تجاري است. . . من چندين شركت ميشناسم كه به فرصتهاي سرمايهگذاري در آنجا چشم دوختهاند.» با تمام اينها اما شاهد ورود و سرمايهگذاري برخي از غولهاي دارويي چند مليتي در كشور بوديم؛شركتهايي كه در حوزه برخي داروها همچون ديابت به ايران وارد شدند و كارشان را آغاز كردند. در همان دوران هم برخي كارشناسان حوزه دارو و توليدكنندگان داخلي معتقد بودند به هيچوجه صلاح نيست كه براي ايجاد ارتباط با برخي كشورها، در چنين دوراني، بازار سالم و امن دارويي كشور عزيزمان ايران را به عنوان حقالزحمه ديپلماتيك به اغيار هديه كنيم.
بودن يا نبودن مسئلهاي نيست
حالا با خروج امريكا به احتمال زياد برجام ديگر باقي نخواهد ماند. نبودني كه براي عامه مردم چندان تفاوتي با بودن ندارد،اما بنا به تأكيد وزير بهداشت«بخشي از نگراني مردم از برجام در همه حوزهها، جنبه رواني دارد». سيدحسن قاضيزاده هاشمي تأكيد ميكند: آنچه رئيسجمهور و معاون اول در مورد كالاهاي اساسي و از جمله دارو اعلام كردند، تغييرات نرخ كالاهاي اساسي در سال 97، كمتر از نرخ تورم است و ما نيز قيمت دارو و تجهيزات پزشكي را مديريت ميكنيم.
وي خطاب به مردم ميگويد: مردم و بهويژه بيماران خاص و صعبالعلاج نگران تأمين داروي مورد نياز خود نباشند و هر روز جلسات زيادي در اين زمينه برگزار ميشود و مسئولان اين حوزه از رزمندگان دوران دفاع مقدس هستند كه از دل و جان، وقت و انرژي ميگذارند.
دارو تحريم نميشود
محمدحسين قرباني،عضو هيئت رئيسه كميسيون بهداشت مجلس هم ميگويد: در كنوانسيونهاي بينالمللي حتي در بدترين شرايط همچون جنگ بسياري از اقلام و محصولات استراتژيك اعم از دارو شامل تحريمها نميشود، ضمن اينكه ما واردات دارو از امريكا نداريم و اگر هم باشد مانعي نيست؛چراكه اگر نياز به دارويي خاص باشد كه بايد از اين كشور وارد شود، شركتهاي دارويي به سازمان غذا و دارو اعلام نياز ميكنند سپس واردكنندگان دارو پروفايل آن را باز كرده، ثبت سفارش ميكنند و با كسب مجوز داروهاي مورد نياز وارد كشور ميشود، اما اينكه به طور مشخص يك نوع دارو را به صورت مداوم از امريكا به كشور وارد كنيم، وجود ندارد. وي در عين حال ميافزايد: هماكنون بسياري از كشورها حتي در آسيا در زمينه توليد دارو توانايي رقابت با امريكا را دارند، بنابراين ما در تأمين داروي مورد نياز كشور مشكلي نداريم. اين نماينده مردم در مجلس دهم در مورد تأثير تلاطم ايجاد شده در بازار ارز بر واردات دارو ميگويد: با وجود اينكه قرار بود براي واردات نرخ4 هزار و200 تعيين شود، ولي براي واردات كالاهاي استراتژيك همچون دارو دولت را موظف كرديم يارانهاي را به اين بخش تخصيص دهد كه براي سيستم دارو نرخ3 هزار و 800 تومان تعيين شد و اگر دولت ارز مورد نياز اين بخش را با همين نرخ در اختيار واردكنندگان دارو قرار دهد، مشكلي در روند واردات دارو ايجاد نخواهد شد.
