يكي از مباحثي كه اخيراً از سوی بعضي از اعضاي كابينه دولت به آن اشاره شده، اين است كه ما ممكن است يكي از راهحلهايمان اين باشد كه با اروپا در برجام باقي بمانيم و چند استدلال هم براي آن ميتراشند، ميگويند بالاخره ماندن در برجام مزايايي دارد و ميتوانيم از قِبَل آن بهره ببريم. ادعاي ديگري هم دارند به اين شكل كه ميخواهيم امريكا را از طريق اروپا منزوي كنيم!
لاريجاني در گفتوگو با تسنيم در واكنش به اين نگاه گفته است: اولاً اينكه اصلاً بدون حضور امريكا در برجام آيا ما ميتوانيم همين تقريباً هيچ انتفاع (به قول آقاي سيف) را هم از آن ببريم؟ دوم اينكه آيا واقعاً اين كاري كه اروپا در حوزه برجام انجام ميدهد و پالسهايي كه ميفرستد يا بعضي از مواضع و اعتراضاتي كه نسبت به ترامپ ميكند، واقعي است يا مانند خيلي از پروژههاي ديگر، تقسيم نقشي بين اروپا و امريكا در اين باره عليه ما در جريان است؟ نشانههاي مهمي هم در اين باره هست، از جمله اينكه دائماً دو طرف تأييد ميكنند كه بر سر مسئله موشكي و منطقهاي درباره ايران همعقيدهاند!
نكته بسيار مهم در اينجا پاسخ به اين سؤال است كه اگر هر كدام از طرفهاي قرارداد و به ويژه امريكا بگويد از برجام خارج ميشوم، اوضاع برجام چه خواهد شد؟ جواب مسلم اين است كه برجام ديگر وجود خارجي نخواهد داشت. اين امر مسئلهاي بسيار روشن است. برجام يك تعهد هفت جانبه بوده و لذا طبيعي است كه تعهدات براي همه باشد و همه در آن حضور داشته باشند و اگر يكي نباشد، تعهدات انجام نميشود، اما آيا اينكه كشورها ميتوانند تكتك در برجام بمانند يا خير، بحث ديگري است. از همه مهمتر اين است كه در صورت خروج كشورها و به ويژه امريكا، ما ديگر تعهدي نداريم. لاريجاني در ادامه تصريح كرد: به نظر بنده موضع مقام معظم رهبري كه فرمودند: اگر امريكاييها اين تعهد را پاره كنند، ما آن را آتش ميزنيم موضع بسيار داهيانهاي است. امريكاييها و هر كشوري كه بخواهد از برجام خارج شود، بايد بداند كه ما ديگر برجام نداريم و هيچگونه تعهدي متوجه ايران نيست. اما اينكه گزينههاي ايران چيست؟ ممكن است آن را بگويند يا حتي نگويند، اين بحث ديگري است، اما دولت حتماً بايد اين مسئله را صريح و به وضوح بيان كند و اين طور نباشد كه سخنگوي محترم وزارت امور خارجه بگويد كه يكي از گزينههاي ما برجام بدون امريكاست! اين خبطي بسيار فاحش است. البته معناي اينكه برجام از بين برود اين نيست كه ما ديگر با دنيا مذاكره هستهاي نخواهيم داشت؛ اگر برجام تمام شد، ما در فرصت ديگري ميتوانيم مذاكرات داشته باشيم كه البته اين بحث مجزايي است. لاريجاني در ادامه تأكيد كرد: نبايد ترس از اينكه تحريم شويم وجود داشته باشد. ما اين دندان لق ترس از تحريم شدن را بايد بكشيم، ما بايد خودتحريمي را تمرين كنيم تا دشمن مطمئن شود كه ما اين دندان را دور انداختهايم.