تصمیم دیروز ترامپ دور از انتظار نبود، با توجه به سابقه آقای ترامپ و آنچه از میراث آقای اوباما داشت و از قبل هم این را اعلام کرده بود، میتوانستیم این اقدام ترامپ را پیشبینی کنیم.
از رفتار و سخنان دیروز ترامپ میتوان این برداشت را داشت که تحتتاثیر مشاوران جنگطلب خود تصمیمگیری میکند و سخن میگوید، مشاورانی که تنها با گرفتن چند هزار دلار حاضر شدهاند با گروهی تروریستی مانند منافقین همراه شوند و در نشستهای آنها شرکت کنند. آمریکا بسیاری از فرصتهایی را که میتوانست در مشارکت دیپلماتیک و سیاسی با ایران داشته باشد با خروج از برجام از دست داد.
از طرف دیگر میتوانیم ببینیم که امروز آمریکا با این اقدام، متحدان خود را نیز از دست داده است، به صورتی که تنها اسرائیل و عربستان سعودی همراه این کشور باقی ماندهاند؛ این نشاندهنده راه بسیار سختی است که ترامپ در عملی کردن تهدیدهای خود علیه ایران و اعمال تحریمهای جدید در پیش گرفته است و لذا ممکن است این تحریمها را به کلی نتواند اجرایی کند. به نظرم با اتفاق دیشب، ایران در موضع بهتری قرار گرفت، چراکه میتوانست شرایط بدتری رقم بخورد، مانند اینکه ترامپ میتوانست از برجام خارج نشود و برجام را در پروسه زمانی طولانیتری از بین ببرد که این حالت برای ایران بسیار بدتر بود. در این شرایط ما به خوبی میتوانیم بفهمیم که از هر کشوری باید چه انتظاری داشته باشیم.
امروز توپ در زمین سایر کشورهای گروه 1+5 است، به این معنا که پنج کشور باقیمانده باید اعلام بکنند که به تعهدات خود همچنان پایبند هستند و از تحریمهای جدید آمریکا تبعیت نخواهند کرد. این موضع صرفا به خاطر برجام نیست، این موضع به مساله صلح و امنیت جهانی ربط پیدا میکند. امروز حفظ برجام بهعنوان یک سمبل برای حفظ صلح و امنیت جهانی شناخته میشود. بنابراین آینده صلح جهانی در دست پنج کشور باقیمانده در برجام است که اگر موفقیتآمیز باشد میتواند مدلی برای حفظ امنیت جهانی باشد.
از طرف دیگر باید به این هم توجه کرد که آقای روحانی بیان کرد که ایران مایل است برجام باقی بماند، نه اینکه ایران تحت هر شرایطی در برجام باقیخواهد ماند. اگر سایر کشورهای عضو برجام به تعهدات خود عمل کنند آنگاه ایران هم تمایل به ماندن در برجام خواهد داشت. اگر این امر هم محقق نشود ایران به تناسب، اقدامات خود را درپیش خواهد گرفت؛ از غنیسازی اورانیوم بنا به نیاز خود در هر سطحی تا خروج کامل از برجام. چیزی که امروز مهم است اینکه ایران نشان داده که بهعنوان جزئی از نظام بینالمللی به توافقات موجود پایبند است.
نکته دیگری که آقای روحانی به آن اشاره کرد اینکه ترامپ نماینده کل جامعه آمریکا نیست. بسیاری از نخبگان و سیاستمداران واشنگتن با خروج از برجام مخالف هستند و حتی در نظرسنجی اخیر هم بیش از 63 درصد مردم آمریکا با خروج آمریکا از برجام مخالفت کردهاند و این نشاندهنده این است که بین جامعه آمریکا و آقای ترامپ تفاوتهایی وجود دارد.
منبع: روزنامه فرهیختگان
