امروزه گردشگری نه تنها از نظر اقتصادی به عنوان یک صنعت رو به رشد جایگاه خود را تثبیت نموده، بلکه ازجنبه فرهنگی و اجتماعی نیز به عنوان ابزاری قوی دراختیار دیپلماسی عمومی کشورها، روز به روز بیشتر مورد توجه قرار می گیرد تا جایی که دولتمردان بسیاری از جوامع مترصد ایجاد جاذبه های مصنوعی برای پیوستن به این صنعت پرسود هستند.
در این میان کشور ایران به لحاظ برخورداری از ظرفیتهای بیبدیل فرهنگی، تاریخی، طبیعی و مردم شناختی، در فهرست ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارد.
از سویی با توجه به گسترش سریع صنعت گردشگری و به منظور کسب جایگاهی بالاتر، دولت ها صرفا به داشتههای خود اتکا نکرده، بلکه پا را فراتر نهاده و درصدد تنوع بخشی به رویکردهای توسعه ای خود برای جذب گردشگران برآمدهاند و در این زمینه تعریف رویدادها می تواند محملی برای رونق بیشتر گردشگری باشد.
خوشبختانه ظرفیتها و قابلیتهای سرزمین ایران و سیاستها و رویکردهای گردشگری در کشور ما به گونهای است که میتوانیم از رویدادها برای معرفی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و جاذبههای طبیعی و میراثی مان به نحوی مناسب استفاده کنیم.
بر این اساس انتخاب شهرهای ایران در سطح بینالمللی با توجه به برخورداری از شاخصهای مقبول در حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، و هم چنین تعریف رویدادهای فراملی، فرصتهایی طلایی برای صنعت گردشگری ایران محسوب میشود.
یکی از این رویدادهای مهم و ارزنده انتخاب تبریز از سوی سازمان همکاری های اسلامی به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی است بر پایه داشتههای فاخر فرهنگی، تاریخی و اجتماعی این شهر صورت گرفته است.
این اتفاق فرخنده ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵ در نهمین اجلاس کارشناسان ارشد و وزیران گردشگری کشورهای عضو سازمان همکاریهای اسلامی در شهر نیامی پایتخت جمهوری نیجر برگزار و کهن شهر ۵ هزار ساله تبریز به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی برای سال ۲۰۱۸ برگزیده شد.
پس از ابلاغ این رویداد از سوی دبیرخانه سازمان همکاری های اسلامی به سازمان میراث فرهنگی واستانداری آذربایجان شرقی، شورای سیاست گذاری و دبیرخانه تبریز ۲۰۱۸ در شهرتبریز افتتاح شد. این موضوع فراملی در تاریخ ۳/۲/۹۶ درهیات دولت تصویب و ستاد ملی تبریز ۲۰۱۸تشکیل گردید و اعتبارات ملی جهت تحقق پروژه های تعریف شده اختصاص یافت و به این ترتیب تمامی دستگاه های اجرایی عضو شورای سیاستگذاری استانی و ملی و کلیه شهروندان کلانشهر تبریز آماده برگزاری این رویداد فراملی و مهم شدند. هم چنین دهها پروژه و برنامه اجرایی جهت اقدام در ۲۳ دستگاه اجرایی در ستاد ملی سیاستگذاری و ستاد برنامه ریزی و اجرایی تبریز ۲۰۱۸ مصوب گردید.
ایجاد زیرساختهای گردشگری، زیباسازی محیطهای شهری و تامین اماکن اقامتی به اندازه کافی برای میزبانی از گردشگران و رویدادهای فرهنگی و اجتماعی متعدد از جمله مهمترین مصوبات بود که در حال اجرا میباشد. طی ۲ سال تلاش همدلانه دستگاههای متعدد ملی و استانی در کنار همراهی خوب و قابل تقدیر مردم تبریز، امروز شاهد تغییر محسوس چهره این شهر برای میزبانی شایسته از گردشگران خارجی و داخلی به ویژه گردشگران مسلمان هستیم.
در خصوص اقدامات انجام شده در راستای تحقق اهداف تبریز ۲۰۱۸ میتوان به تبلیغات جاذبههای گردشگری شهر تبریز(و استان آذربایجان شرقی) از سوی هواپیمایی ترکیش در تمامی پروازهای خط پروازی ترکیش ایر لاینز، اعطای مجوز جهت تبدیل کاربری خانه های قدیمی استان به واحدهای بوم گردی و هتل سنتی، آماده سازی مبلمان و المانهای شهری جهت تبدیل تبریز به شهر جهانی و به روز رسانی و استاندارد سازی هتلهای شهر تبریز اشاره کرد.
همگام با این اقدامات، مراسم پیش رویداد تبریز ۲۰۱۸ در تاریخ ۱۴ دی ماه ۱۳۹۶ به مناسبت ورود به سال ۲۰۱۸ میلادی در این شهر برگزار شد و امروز نیز در دومین ماه بهار، که زیباترین جلوه های طبیعت سرزمین ایران را برای گردشگران به نمایش می گذارد، با برگزاری آیین افتتاح رسمی تبریز ۲۰۱۸، انتخاب این شهر تاریخی کشورمان به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی را جشن می گیریم. بی شک حضور و سخنرانی دکتر حسن روحانی رییس جمهوری و میزبانی از سفرا و مقامات ارشد گردشگری و نمایندگان ۲۰ کشور و موسسه بین المللی در مراسم افتتاحیه، نشان از اهمیت محرز این رویداد فراملی برای گردشگری کشورمان دارد.
برای آیین افتتاح تبریز ۲۰۱۸ هر چند پنجم اردیبهشت را به عنوان یک روز در نظر گرفته ایم اما این روز آغاز جشنواره گردشگری تبریز تا پایان سال ۲۰۱۸ محسوب می شود و در طول این ایام شهر زیبا و تاریخی تبریز به طور شبانه روزی در خدمت گردشگران خواهد بود. هم چنین همزمان با این مراسم بسته برنامه عیدانه های تبریز ۲۰۱۸ شامل تخفیفهای ویژه ۵۰ درصدی در هتلهای تبریز، تخفیف ۲۵ درصدی خرید فرش، تخفیف ۳۰ درصدی خرید کیف و کفش، سرو غذاهای ویژه سنتی در رستورانهای شهر تبریز، بازدید رایگان از موزهها و اماکن تاریخی، اجرای جشنواره اقوام در خیابانهای شهر و نمایش صنایع دستی استانها، ارایه میشود.
بی شک با همکاری دستگاههای متولی و همراهی صمیمانه مردم میهمان نواز تبریز، رویداد فراملی تبریز ۲۰۱۸ تبدیل به تجربه ای ارزشمند و الگویی مفید و قابل استفاده برای سایر شهرهای کشورمان خواهد شد و به زودی شاهد اجرای ایده خلاقانه "شهر گردشگر" به عنوان نمونه ای ایده آل در پذیرایی از گردشگران داخلی و خارجی، در اقصی نقاط کشورمان خواهیم بود.
علی اصغر مونسان/ رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
