افزايش قاچاق خودرو در سال گذشته، در پي تباني واردكنندگان با بخش ثبت سفارش شبانه از يك سو و تخلف خودروسازان در عدم بهبود كيفيت خودروهاي داخلي و افزايش قيمت روزانه داخليها و خارجيها از سوي ديگر موجب شد، مجلس با تصويب طرح يك فوريتي، توپ ساماندهي بازار و اصلاح تعرفههاي وارداتيها را به زمين شوراي رقابت بيندازد؛ شورايي كه سالهاست به حاشيه رانده شده تا شايد به اين ترتيب درگيري و اختلافات دو وزارتخانه صنعت و اقتصاد بر سر واردات غيرقانوني خودروهاي خارجي كمرنگشده و كمكم به فراموشي سپرده شود.
چند سالي است كه بازار خودروهاي داخلي و وارداتي دچار نابساماني شده است. از واردات خودروهاي چيني بيكيفيت گرفته تا قاچاق خودرو و در نهايت تلاش خودروسازان براي به تعويق انداختن اجراي استانداردهاي شصت و سه و هشتاد و پنج گانه.
اين آشفتگيها در حالي است كه روزانه قيمت وارداتيها و داخليها درحال افزايش است، بدون اينكه تغييري در بهبود كيفيت خودروها ايجاد شده باشد. در اين ميان شوراي رقابت كه مسئوليت ساماندهي كالاهاي انحصاري به ويژه خودرو را بر عهده دارد در اين سالها روزه سكوت گرفته و هر از گاهي به بهانه عدم ارائه نرخ تورم از سوي بانك مركزي ساماندهي بازار خودرو را به آينده موكول ميكند. به اين ترتيب، اين فرصت را به خودروسازان ميدهد تا با چانهزني با سازمان استاندارد، بهبود كيفيت و رعايت استانداردهاي اجباري را به تعويق بيندازند. هر چند كه وزير صنعت پيش از اين قول مساعد داد تا اجراي اين استانداردها در سال جاري با تأخير چند ماهه صورت گيرد، اما اخبار رسيده از سازمان استاندارد حاكي از آن است كه رئيس اين سازمان مصرانه بر سر اجراي استانداردهاي خودرو از اول تير۹۷ به ۶۳ استاندارد و از اول دي ۹۷ به ۸۵ استاندارد ايستاده است. نيره پيروزبخت اخيراً نيز در يك برنامه تلويزيوني بار ديگر به خودروسازان نسبت به رعايت استانداردهاي جديد هشدار داد و گفت: خودرويي كه رعايت نكند، توليدش بايد متوقف شود، اين هم مطالبه مردم و هم دولت است.
ثبتسفارش غيرقانوني خودرو تأييد شد
در پي رسانهايشدن خبر قاچاق خودرو به كشور روزگذشته رئيس سازمان توسعه تجارت با اشاره به اينكه پس از توقف ثبتسفارش واردات خودرو تخلف صورت گرفته است، گفت: براي روشن شدن اين موضوع پرونده تخلفات به دستگاههاي ذيربط امنيتي قضايي ارسال شده است. مجتبي خسروتاج با تأكيد بر اينكه قطعاً در اينباره تخلف صورت گرفته است، گفت: اين اشكال هم ميتواند در سيستم و هم در افرادي باشد كه در ارتباط با ثبتسفارش بودهاند، ولي وقتي موضوع را با شركتهاي واردكننده در ميان ميگذاريم، ميگويند كارمندانمان ثبتسفارش انجام دادهاند و ما از آن بيخبريم. براساس اين گزارش، در پي اين اتفاقات و حمايت بيشتر از صنايع و توليدات داخلي، سرانجام پس از گذشت چهار سال از حمايتهاي بيچون و چرا از صنعت خودرو نمايندگان مجلس روزگذشته با تصويب طرحي يك فوريتي، موافقت خود را با ساماندهي بازار خودرو اعلام كردند. نمايندگان مجلس شوراي رقابت را مكلف به تأسيس و تدوين اساسنامه به عنوان نهاد تنظيمگر درخصوص كالاهاي انحصاري كردند و تكليف شوراي رقابت براي حوزه كالاهاي انحصاري مشخص شد.
انتقاد از بهبود نیافتن كيفيت خودروها
در ماده واحده اين طرح آمده است: به منظور ساماندهي واردات خودرو و تعيين حقوق ورودي مؤثر با هدف دستيابي به افزايش رقابتپذيري و كيفيت خودروهاي توليد داخل، افزايش استانداردهاي ايمني و زيستمحيطي، كاهش آلايندگي، كاهش مصرف سوخت و مديريت بر واردات و بازار خودرو، دولت مكلف است حقوق ورودي خودروهاي سواري را براساس حجم موتور، ميزان مصرف سوخت و ميزان آلايندگي به صورت پلكاني و هدفمند تا سقف حقوق ورودي ۵۵درصد ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ اين قانون تعيين كند. در اين خصوص پارسايي نماينده مردم شيراز در مجلس درخصوص طرح دو فوريتي تعيين ضوابط حقوق ورودي خودروهاي سواري وارداتي و ساماندهي بازار خودرو گفت: طرح مذكور را ۲۱۷نماينده مجلس امضا كردهاند و ضرورت دارد، بازار خودروي كشور ساماندهي مناسبي شود.
وي افزود: اگر سيستم خودروهاي داخلي اصلاح شود، اين كار در جهت حمايت از كالاي ايراني است. اگر خودروهاي داخلي را با خودروهاي كشور تركيه مقايسه كنيم، متوجه ميشويم حدود ۱۰برابر تركيه خودروهاي كشور مصرف سوخت دارند كه بايد اين موضوع اصلاح شود. پارسايي افزود: بهرغم تعهدات خودروسازان براي اصلاح سيستمهاي خودروي داخلي در اين زمينه اقدامي نشده است. حمايتهاي بيش از حد و انحصارگونه نه تنها حمايت از كالاي داخلي نيست، بلكه كالاي داخلي را زمينگير و به دشمن ملت تبديل كرده است.
وي تصريح كرد: خودروسازي كه در طول ۱۰ سال بيش از ۲۵۰ هزار نفر از هموطنان را به كام مرگ فرستاده و دو برابر اين موضوع معلول داريم به نوعي بيشتر از يك جنگ به كشور خسارات معنوي و مادي وارد كرده است. اين نماينده مردم در مجلس افزود: هيچ نظارتي بر قيمتگذاري خودرو نيست، اگر حمايتهايي كه از صنعت خودرو انجام ميشد از صنعتي مانند فرش انجام ميشد، مطمئناً جايگزين خوبي براي موضوع اشتغالزايي محسوب ميشد. كشور كره دو سال بعد از ما شروع به خودروسازي كرد، اما در حال حاضر در بازار جهاني نقش دارد.
وي افزود: علاوه بر ناايمني، اين خودروها از مصرف سوخت بالايي برخوردارند به گونهاي كه سالانه ۵۰ هزار ميليارد تومان يارانه به اين بخش پرداخت ميشود. مصرف روزانه سوخت در كشور با تعداد ۱۹ميليون خودرو، ۸۱ميليون ليتر است. در حالي كه اين ميزان در كشور تركيه با ۲۱ميليون خودرو، هشت ميليون ليتر است. همچنين اين خودروها سهم عمدهاي در آلودگي شهرها و مسائل زيستمحيطي و بيماريهاي ناشي از آن دارند.
