داود اسماعيلي*
مالاندوزي و حرص و طمع نسبت به انباشت سرمايه، پول و دارايي، بيماري دامنگير آدمي از ديرباز و قرون و اعصار گذشته بوده و هست. چشم تنگ دنيابين را يا قناعت پر كند يا خاك گور. رزق و روزي حلال و طيب و طاهر و بدون شبهه منشأ كسب فضايل و رشد شخصيت و نيل به كمال و تعالي ابناي بشر است. بالعكس مال و اموال حرام و ناپاك و مكروه، فساد و تباهي و ويراني را موجب گشته و زمينه سقوط از مقام محمود به اسفلالسافلين است.
عرق جبين و كد يمين و جهد و كوشش در به دست آوردن معيشت و ارتزاق سالم و مباح، مصداق حديث شريف: «الكاد علي عياله كالمجاهد في سبيلالله» بوده و زمينه نسل و اولاد صالح و عالم و مجاهد و پاك طينت ميشود. قيمت هر كاله (كالا) را داني كه چيست، قيمت (ارزش و قدر و منزلت) خود را نداني؛ ابلهي است. بيخردان و نادانان و ابلهان، قيمت و ارزش و بهاي هر كالا و شيء و وسيله مادي و دنيايي را به خوبي واقف هستند الا شأن و منزلت و كرامت خويش را.
مال و پول و سرمايه كثيفي كه مخلوط به حقالناس است، از ديد عرفا و علما مانند چرك و خون و خونابه است. «زقوم» كه در كلامالله مجيد بدان اشاره شده و خوراك دوزخيان است؛ همان چرك و خون و مال مردم مستمند و ستمديده است كه به حلقوم سرمايهداران و مالاندوزان از خدا و خلق خدا بيخبر ريخته ميشود.
هر كاخي بنا ميشود به فرمايش مولاي متقيان اميرمؤمنان علي بن ابيطالب، كوخها و خانههاي بينوايان ويران ميشود. والآخره خير وابقي: آري سراي آخرت بهتر و برتر و ماندگار و پايدار و پابرجاست.
آيه شريفه انمالاموال والبنون فتنه كلامالله مجيد با اشاره به اينكه مال و فرزندان فتنه (مورد آزمايش) هستند؛ تأكيد مؤكد به رعايت دقت و توجه و تدبر در كسب حلال و طيب و طاهر مال و نطفهاي كه از اين كسب حلال شكل ميگيرد، داشته و آدمي اين گوهر يكدانه خلقت را به اين نكته رهنمون ميدارد كه نصف ايمان طلب روزي حلال است و نصف ديگر آن زكات و بخشش به مستمندان و تهيدستان كه در قرآن كريم آنان را وارثان زمين ميشمارد.
ارثبرندگان نيكي و ثروتهاي لايزال الهي همانا فقرا و مستضعفيني هستند كه استعمار و استثمار و استكبار فرعونيان و طاغوت و اعوان و انصار آنان با «مالاندوزي و زراندوزي» و زيادهخواهي و اشرافيگري و سلطنتطلبي، خون بيگناهان و محرومان و بيچارگان را از آغاز خلقت تا قيام قيامت در شيشه كرده و از خباثت و تجارت كثيف مال حرام دست نميكشند و با جان و مال و ناموس و حقالناس ابناي بشر خريد و فروش بينالمللي و جهاني راه انداخته و ثروت و درآمدهاي كشورهاي در حال توسعه را چپاول كرده و روز به روز فربهتر ميشوند.
اي خوش آن روز كه از پرده برون آيد ماه، همان طلعت زيباي خورشيد عالمتاب و مهتاب موعود وعده داده شده در تورات و انجيل و زبور و قرآن محمدي. مهدي منجي قائم آل محمد(عج) كه ميخوانيم در دعاي ندبه هر جمعه: اين السبب المتصل و بين الارض والسماء.
روزي حلال به معناي واقعي دانستن اين باور است كه صاحب العصر و الزمان تجارت و كاسبي ما را رصد ميكند و اولادي كه خداوند به ما عطا ميفرمايد از همين طعام و رزق و روزي نطفهاش منعقد ميشود كه انشاءالله عدالتخواه و در راه حق و حقيقت گام نهد. آنان كه حلال خواهند، حلال ميانديشند و حلال رفتار ميكنند، نه حرامخوارند نه حراملقمه و حرامي.
* مدرس دانشگاه
