
نويسنده: ميترا شهبازي
شهرهاي تاريخي سراب کلان و سيمره که در استان ايلام قرار گرفتهاند، هر ساله توجه تعداد زيادي از گردشگران و کاوشگران اروپايي را به سمت خود جلب ميکنند. به طوري که همين مهر سال جاري هم هيئتي از باستان شناسان اتريشي به شهر 1600 ساله سراب کلان آمدند و از نزديک بناها و آثار بر جاي مانده را مورد بررسي قرار دادند. علاوه بر اين افراد، هر ساله تعداد زيادي از گردشگران داخلي و خارجي مهمان شهرهاي بکر، زيبا و تاريخي ايلام ميشوند و از طبيعت تا آثار تاريخي آن بازديد ميکنند. با اين حال چند سالي ميشود که بناهاي جديد و چند طبقه جاي بافت تاريخي اين شهرها را ميگيرند. به طوري که نه تنها از جذابيتهاي باستاني اين مناطق کاسته ميشود، بلکه حتي ديگر فرقي بين شهرهاي سراب کلان و سيمره ايلام با ديگر شهرهاي تازه تاسيس کشور وجود ندارد. ساختمانهايي که جمعيتي از گردشگران را به سمت خود ميکشيدند، فرو ميريزند و ساختمان چند طبقه با معماري بيگانه جاي آنها را پر ميکنند.
بيبرنامگي در حفاظت از آثار تاريخي
اين نيز درحالي است که استان ایلام دارای بیش از 1500 اثر شناساییشده مربوط به دوران مختلف پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی است که از این تعداد 735 اثر در فهرست آثار ملی کشور بهثبت رسیده است. در اين رابطه يکي از باستانشناس و کارشناس میراث فرهنگی ایلام با تاييد مطالب فوق ميگويد:« سراب کلان با قدمتي بالاي 1600 سال، يکي از زیباترین شهرهای مستحکم و تمام سنگی کشور محسوب میشود.» بناهای این شهر تاریخی شامل برج وبارو، زیرزمین، سردابه و بناهای کمتر از دو طبقه و غيره است. بهزاد فریادیان با اشاره به اينکه این شهر تاریخی در مساحتی بالغ بر 15 هکتار ساخته شده و یکی از بهترین جاذبه های گردشگری غرب کشور محسوب میشود، ميافزايد:« مناطق بکر و زیبای دشت سیروان از جنگل، مراتع، باغات انار، برنج کاری، رودخانه خروشان سیمره با هوای معتدل تشکیل شده اما با وجود این همه جاذبه تاریخی طبیعی متاسفانه در ادوار گذشته مورد بیمهری متوليان قرار گرفته است.»
گفته ميشود تصميمات غيرکارشناسانه مسئولان از قبیل جابجایی روستای سراب کلان سبب تخریب آثار معماری، تشدید ساخت و سازهای بیرویه توسط اهالی و غيره شده است که خسارتهاي جبران ناپذيري را به اين مناطق وارد کرده است.
بي رقبتي مردم به ماندن در شهرهاي تاريخي
جدا از ساخت و سازهاي بيرويه که بناهاي تاريخي ايلام را مورد تهديد قرار ميدهد، حفاريهاي گاه و بيگاه شبانه هم خسارتهاي جبران ناپذيري را به آثار تاريخي اين مناطق وارد کرده است. به طوري که علی احمدبیگی فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان ایلام با تاييد مطالب فوق ميگويد:« امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته 108 درصد افزایش دستگیری حفاران غیرمجاز را در سطح استان داشتهایم.»
علاوه بر اين نماينده مردم ايلام در مجلس شوراي اسلامي به خبرنگار «جوان» ميگويد:« در حال حاضر هر گونه ساخت و سازي دراين مناطق ممنوع اعلام شده است.» جلال ميرزايي ادامه ميدهد:« به دنبال قدمت بالاي برخي از شهرهاي ايلام و ممنوعيت ساخت و ساز، برخي از مردم ترجيح ميدهند، اين مناطق را ترک کنند که در صورت انجام چنين کاري، دشواري حفاظت از آثار تاريخي براي ميراث فرهنگي چند برابر ميشود.» از اين رو استانداري و ميراث فرهنگي در صدد اين هستند که به هر نحوي مردم را در منطقه نگهدارند و در اين رابطه تسهيلاتي هم قرار است براي مردم در نظر گرفته شود. اما با اين حال به گفته اين نماينده مجلس، روند کند فعاليت مسئولان موجب نارضايتي مردم شده است.