فريدون حسن
قصه تيمهاي صنعتي و دولتي و وابسته به نهادها و ارگانها مربوط به امروز و ديروز فوتبال ايران نيست. اگر طي اين سالها كارخانجات صنعتي و برخي وزارتخانهها به تيمداري در فوتبال روي آوردهاند، فوتبال ايران در سالهاي دور تيمهايي را به ياد دارد كه با نام بانكها به ميدان ميآمدند.
كارخانه بازيكنسازي سال 1327 بود كه باشگاه بانك ملي تأسيس شد و تيم فوتبالي تشكيل داد، هرچند هنوز دو دهه تا شروع رقابتهاي رسمي فوتبال باشگاهي در ايران فاصله بود، اما بانك ملي با شروع يك كار اصولي و پرورش استعدادهاي ناب در فوتبال ايران نام خود را به عنوان يكي از بهترين باشگاههاي تهران و ايران بر سر زبانها انداخت. رجبعلي فرامرزي، علي دوستيمهر و حبيب زرين نام بزرگاني بودند كه طي دهههاي 50 و 60 در تيم بانك ملي پرورش يافتند و بعد از آن به كسوت مربيگري روي آوردند. جلوتر كه آمديم همينها در همين تيم بانك ملي ستارگاني چون محمدرضا شكورزاده، مهدي مهدويكيا، مجيد نامجو مطلق و علي انصاريان را به فوتبال ايران معرفي كردند تا نام اين باشگاه به عنوان كارخانه بازيكنسازي فوتبال ايران معروف شود. افسوس كه بانك ملي نتوانست از داشتهها و استعدادهايي كه خود پرورش داده بود استفاده كند و تيمهايي كه منتظر استفاده كردن از زحمات بقيه هستند، بزرگان اين باشگاه را يكييكي جدا كردند تا سرانجام كار به اينجا كشيد كه امروز ديگر نشاني از تيم بزرگ بانك ملي و باشگاه بازيكنساز آن وجود ندارد.
تجارت تيم بزرگانسال 68 مسئولان بانك تجارت با خريد امتياز بوتان تهران، تيم بانك تجارت را راهي رقابتهاي فوتبال باشگاههاي تهران و بعد از آن ليگ آزادگان كردند، نكته قابل توجه در خصوص بانك تجارت اينكه اين باشگاه از همان ابتدا با به كارگرفتن مربيان نامدار و با دانش عملاً براي تمام رقباي بزرگ خط و نشان كشيد. مرحوم ناصر حجازي اولين مربي بانك تجارت بود؛ مردي كه بازيكن بزرگي به نام علي دايي را به فوتبال ايران در همين تيم معرفي كرد. بعد از حجازي، حسن روشن، جلال چراغپور و امير حاج رضايي مردان بعدي نيمكت بانك تجارت بودند. اين تيم علاوه بر نيمكت و كادر فني قوي، بازيكنان بزرگي هم داشت. ماركار آقاجانيان، سيروس دينمحمدي، محمد احمدزاده، مهدي فنونيزاده، بيژن طاهري، رضا احدي، افشين پيرواني و يحيي گلمحمدي كه هيچ كدام نياز به تعريف ندارند و همه از بزرگي آنها در فوتبال ايران باخبرند. اما سرنوشت بانك ملي در انتظار بانك تجارت هم بود و اگر همانطور كه گفتيم آماده خوري تيمهاي ديگر بانك ملي را طي چند دهه زمين زد و محو كرد، بانك تجارت را ظرف 11 سال از بين برد، به گونهاي كه از سال 1379 به بعد ديگر اثري از بانك تجارت در فوتبال ايران ديده نشد.
