عليرضا سزاوار
تراكمفروشي به معناي فروش فضاي ساخته شده در خارج از چارچوبهاي قانوني است. كميسيون ماده 100 شهرداريها هم تنها با دريافت جريمه به اين موضوع خاتمه ميدهد. تراكمفروشي در واقع نوعي تخلف قانوني است كه شهرداريها از آن براي درآمدزايي استفاده ميكنند. تراكمفروشي در ايران از دهه 60 و زماني آغاز شد كه دولت تأمين مالي شهرداريها را از بودجه سالانه خود حذف كرد.
هفته گذشته در دانشگاه مازندران نشستي در زمينه تراكمفروشي شهرداريها با حضور معاون وزير راه و شهرسازي برگزار شد. براي رفع مشكل تراكمفروشي، قانون نه سختگيرانه، بلكه بايد بازدارنده باشد، درحاليكه هماكنون يك قانون بازدارنده قوي كه مانع تراكمفروشي در شهرها شود، وجود ندارد. اين عبارات، فحواي سخن بسياري از كارشناساني بود كه به مناسبت روز معماري و شهرسازي در دانشگاه مازندران گردهم آمدند. يكي از متخصصان و در عين حال شهروندان حاضر در اين نشست هم گفت: متأسفانه الان در شهرهاي ما هر كسي هر مدلي و هر مقدار طبقهاي كه دوست داشته باشد، ساختوساز ميكند و اين وضعيت علت اصلي ناهمگوني چهره شهرها و نازيبا شدن روزافزون آن است.
احمد طاهري با بيان اينكه چندين سفر به كشورهاي اروپايي داشته است، افزود: ساختمانها در كشورهاي اروپايي در يك اندازه ساخته ميشوند و نماي زيبايي به شهر ميدهند و حتي شهروندان در بعضي كشورهاي اروپايي اجازه ندارند، نماي ساختمان خود را خارج از الگوي موجود بسازند يا بعدها تغيير دهند. معاون وزير راه و شهرسازي نيز در اين نشست گفت: براي پايان دادن به مشكل تراكمفروشي، بايد نظام درآمدي شهرداريها اصلاح شود و فروش تراكم نبايد به منبع درآمدي تبديل شود. حبيبالله طاهرخاني با تأكيد بر اينكه تراكمفروشي بهرغم درآمدزايي، براي شهرداريها زيانهاي بسياري در پي ميآورد، توضيح داد: امروزه متأسفانه شهرداريها پاركينگ برخي ساختمانها را حذف ميكنند تا وجهي دريافت كنند، اما بعد از مدتي بايد چندين برابر هزينه كنند و در سطح شهر پاركينگ عمومي بسازند. وي به تجربه كشورهاي توسعهيافته و اروپايي در زمينه گسترش شهرها، آلودگي و ترافيك اشاره كرد و افزود: اگرچه اين كشورها امروز مشكلاتشان را بهگونهاي حل كردهاند، ولي ما نبايد راهي را كه آنان رفتند و نتيجهاش را ديدهاند دوباره برويم تا سرمان به سنگ بخورد. متأسفانه تراكمفروشي هر ساله در حال افزايش است و تنها در استان مازندران سال گذشته بيشتر از يكسوم فضاهاي ساختماني ساخته شده بر مبناي تخلف بوده است.
