از 2500 غاري شناخته شده در ايران فقط ۱۳ غار برای گردشگری آماده شده که 10 تاي آنها در حال نابودي است

تخريب خانه هاي انسان هاي اوليه با ندانم کاري انسانهاي پيشرفته!

ايران آنقدر پتانسيل گردشگري دارد که شايد اگر بخواهيم از آنها نام ببريم ، غارها در رتبه هاي پايين باشند. نقاطي که در اکثر کشورهاي دنيا جزو ظرفيت هاي ويژه گردشگري به شمار مي آيند و با يک برنامه ريزي درست ، ميليونها دلار ارز عايد خود مي کنند. اما متاسفانه ايران آنقدر غارهاي زيبا و منحصر به فرد دارد که نوبت به غارهاي معمولي و ساده تر نمي رسد. با اين تفاسير استفاده هاي غير اصولي و واگذاري غارهاي زيباي ايران به بخش خصوصي موجب شده تا اين موهبت هاي الهي و طبيعي رو به نابودي بروند.

نويسنده: محمدرضا هاديلو

در حال حاضر حدود ۲۵۰۰ غار در کشور وجود دارد، که به عقيده کارشناسان شايد اغراق نباشد بگوييم حدود ۱۰ هزار غار شناخته نشده ديگر هم در کشور وجود دارند که نیازمند اکتشاف، نقشه‌برداری و پژوهش‌های علمی هستند.

از ميان 2500 غاري که در ايران شناخته شده است هم اکنون فقط ۱۳ غار برای گردشگری آماده شده است. اما نکته قابل تامل اينکه از این تعداد تنها یک غار توانسته هزینه‌های لازم را از گردشگری تامین کند. سایر غارهایی که برای گردشگری آماده شده‌اند یا تعطیل شده یا هزینه‌های خود را از شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی دریافت می‌کنند.

غارها هنوز ناشناخته اند

کافيست سري به استانهاي ايران بزنيم تا متوجه شويم در اکثر آنها غارهاي زيبايي وجود دارند که در غربت و تنهايي به انزوا رفته اند. از زنجان و همدان و کرمانشاه گرفته تا کردستان و ايلام و خراسان.

متاسفانه خبرهاي خوبي از غارهايي که مثلا مقصد گردشگران هستند به گوش نمي رسد. در حال حاضر ۱۰ غار کشور در حال نابودی است که از جمله آنها می‌توان به غار دانیال، غار کتله خور در استان زنجان، غار نخجیر، غار علیصدر و غار قوری قلعه در کرمانشاه اشاره کرد.

بر اساس شنیده‌ دیده‌بان‌ غارهای ایران در تعدادی از غارهای کشور بدون هماهنگی با کارگروه غارشناسی شروع به ساخت و ساز و اجرای پروژه‌های گردشگری شده است حتی متاسفانه در برخی غارها برای از بین رفتن حشراتی که ساکنان داخل غارها هستند سم پاشی می‌کنند تا گردشگران راحت‌تر بتوانند از غار بازدید کنند.

در همين رابطه روز گذشته يکي از اعضاي موسس انجمن غار و غارشناسی ایران با تاکید بر اینکه نباید به غارها به عنوان یک بنگاه اقتصادی نگاه کرد، به ايسنا گفته بود که "بیش از یک پنجم غارهای موجود در کشور ما غارهای آبی هستند و داخل آن‌ها حوضچه‌های آب وجود دارد بنابراین این احتمال وجود دارد که داخل غارها شبکه‌ یا سفره‌های آب زیرزمینی داشته باشیم. زمانی که غارها را نادانسته و بدون برخورداری از اطلاعات لازم آماده گردشگری می‌کنیم، غارهای آبی آلوده می‌شوند و شاید حساس‌ترین بخش آلودگی محیط زیست، آلودگی آب باشد چرا که ممکن است با هر دخالت بی جایی آلوده شود."

جواد نظام دوست ادامه داد: " بر اساس آئین‌نامه‌ سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه غارها، لازم است که غارها درجه‌بندی شوند و پس از آن مشخص کنیم که کدام غار برای گردشگری مناسب است. متاسفانه در حال حاضر اکثر استان‌ها مسابقه گذاشته‌اند که غارهای شهر خود را به عنوان غار گردشگری معرفی کنند."

موجودات غارها در حال انقاض

در حال حاضر اطراف غارها به جاي اينکه بکر و طبيعي حفظ شوند، به رستوران و کافي شاپ و قليان سراهايي تبديل شده اند که جز ضربه زدن به اين نقاط تاثير ديگري ندارند.

اين درست است که گردشگر و مسافر نياز به خدمات دارد اما همين خدمات نيز بايد به صورت کارشناسي شده ارايه شوند. وقتي غارها بر اساس يک قرارداد چند ساله به بخش خصوصي واگذار مي شوند، اجاره کنندگان سعي مي کنند در اين مدت به منافع بيشتري دست يابند که در اين مسير از هيچ کاري دريغ نمي کنند.

اين يک واقعيت است که غارها يکي از راه هاي درآمدزايي در صنعت گردشگري به شمار مي آيند اما در ایران نگاه به غارها یک نگاه اقتصادی صرف است چنين برداشت مي شود که هر غاری که پیدا مي شود باید برای حضور گردشگر آماده شود. به همين دليل گردشگری غیر اصولی در غارها سبب شده تا وضعیت غارهای کشور مناسب نباشد.

عضو موسس انجمن غار و غارشناسی ایران با تاکید بر اینکه گردشگری در غارها باید اصولی و مسئولانه باشد، معتقد است: " نمی‌توانیم تمام امکانات شهری از جمله کافی شاپ‌ها و سالن‌های برگزاری مجالس را به داخل غارها ببریم و اکوسیستم آنجا را نابود کنیم."

وي ادامه داد: "بیش از ۱۰ گونه جانوری مختلف در غارها زندگی می‌کنند که اکوسیستم ارزشمندی را درون آن پدید آورده‌اند حتی در ورودی غارها موجودات در معرض خطر انقراضی وجود دارد که به صورت موقت در این مکان زندگی می‌کنند. ممکن است این موجودات به‌راحتی توسط پروژه‌های غیر پژوهشی صدمه بینند."

نظام دوست تصریح کرد: "اکوسیستم غارها با وجود اینکه اکوسیستم محدودی است ولی به اکوسیستم انسانی متصل است. غارها برگی از تاریخ زمین هستند که شامل تاریخ محیط زیست، بارش‌ها، هواشناسی و باستان شناسی می‌شوند و اطلاعات مفیدی درباره گذشته زمین در اختیار ما قرار می‌دهند ولی ما با گردشگری غیزمسوولانه این برگه‌های تاریخی را ناخواسته از بین می‌بریم. در قسمتی از غارهای کوهستان البرز آب‌هایی به شکل یخ موجود است که این غارها ذخیره گاه آب، برای سال‌های پیش رو هستند."