نويسنده: مريم احمدي
در کنار کشاورزي و دامپروري و صنايع دستي به عنوان
فعاليت اصلي اقتصادي ساکنان شهرهاي مختلف استان
خراسان شمالي وجود صنایعي چون مجتمع پتروشیمی،
کارخانه سیمان و کارخانههای پلاستیک بجنورد، مجتمع فولاد اسفراین، کارخانه آلومینیومی
جاجرم، نیروگاه برق، کارخانه قند وکارخانه الیاف شیروان، کارخانههای متعدد پنبه پاک
کنی، صنایع غذایی، کشاورزی و ساختمانی سبب شده اين استان مرزي يکي از مناطق مستعد سرمايه
گذاري هاي اقتصادي و توسعه صادرات محسوب شود. اما متاسفانه نبود زيرساخت هاي گمرکي
سبب شده ساکنان و فعالان اقتصادي اين استان از منفعت هاي اقتصادي واجتماعي اين صنايع
به ويژه در حوزه صادرات و واردات بي نصيب بمانند.
خراسان شمالی تنها استان مرزی کشور است که با وجود
داشتن 301کيلومتر مرز مشترک با يک کشورديگر( ترکمنستان) از زيرساخت هايي چون گمرک،
بازارچه و حتي حداقل ارتباط هاي زميني بي بهره است. ضرورتي که بيش از دو دهه بر ايجاد ان تاکيد شده اما بنابه دلايل نامشخصي
تا به امروز معلق مانده است و اين استان را از مزاياي سرمايه گذاري هاي داخلي و خارجي
بي نصيب گذاشته است. اين در حالي است که اوايل دهه 90 گمرک خراسان شمالي براي تسهيل
صدور کالا در کنارگذر شمالي بجنورد راه اندازي شد اما به دليل نبود راه هاي استاندارد
تا به امروز آنگونه که بايد نتوانسته نياز فعالان اقتصادي و سرمايه گذاران اين بخش
را فراهم کند.
از اين رو بحث ايجاد خطوط ريلي به عنوان مطمئنترین
سیستم حمل و نقل براي توسعه صادرات استان مطرح شد. اما به دليل محدوديت دسترسي استان
به خطوط ريلي پس از گذشت 5 سال بي نتيجه ماند .
اتمام انتظار فعالان اقتصادي خراسان شمالي
بالاخره پس از تعلل فراوان و ايجاد فرازو نشيب در
تقويت زيرساخت هاي گمرکي اين استان مرزي طي روزهاي اخير معاون هماهنگی امور اقتصادی
و توسعه منابع استاندار خراسان شمالی از راه اندازي گمرک ریلی و سیار براي رفع بخشي از مشکلات صادرات کالاهاي استان خبر داد.
بنا به گفته محمود دلپسند با به استقرار گمرک ریلی در جاجرم امکان صادرات
و واردات محصولات مختلف در این گمرک ايجاد مي شود. ضمن اينکه ايجاد گمرک سيار نيز به
منظور افزايش امار گمرکي خراسان شمالي و حمایت
از صادرکنندگان، تجار و بازرگانان استان در کشور مطرح شده و به زودي وارد فاز اجرايي
مي شود.
اين در حالي است که چندي پيش پس از مکاتبه و رایزنی
مسئولان استان با مسئولین گمرک کشور و صدور
مجوز، تاسيس دفتر گمرک ریلی خراسان شمالی در
جاجرم به دليل وجود پتانسيل و ظرفيت مهم شبکه ريلي در اين شهرستان به عنوان اولين قدم
اجراي اين طرح انجام شد.
محبی فرماندار جاجرم در اين خصوص گفت: تاسیس این دفتر ثمرات اقتصادی بسیار زیادی را برای
استان به همراه خواهد داشت به طوری که کالاهایی
وارداتی از دیگر کشور ها به منظور توزیع در سطح استان در ابتدای امر وارد شهرستان جاجرم
شده و پس از آن بین شهرستان ها در سطح استان توزیع خواهد شد. همچنين با راه اندازي اين گمرک فرآیند واردات و
صادرات کالا در استان تسريع شده و راه براي
ورود سرمايه گذاران از استان هاي همجوار به خراسان شمالي باز مي شود.
مدیر گمرک استان خراسان شمالي همچنين از انجام 15 درصد از امور گمرکی
کالا در خراسان شمالی به صورت سیار(ارزیابی در محل) خبر داد و گفت: گمرک سیاراز ابتدای
تشکیل گمرک خراسان شمالی در این استان وجود داشته و حالا به منظور تسهیل در امر صادرات
کالا برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان صادرکننده اين بحث نيز بيشتر مورد توجه قرار
گرفته است.
جواد جعفری افزود: کارشناسان گمرکی در محل واحدهای
تولیدی و یا انبار کالاها حضور می یابند و تمام امور گمرکی، ثبت، پلمپ و ... را انجام
می دهند. بنا به گفته اين مسئول این امر تاثیر زیادی در کاهش هزینه های صادرات کالا
خواهد داشت.
بنابه گفته اين مسئول طی سال جاری 51 میلیون و
50 هزار دلار کالا از طریق گمرک خراسان شمالی به خارج از کشور انجام شد که حدود 15
درصد از این میزان به صورت ارزیابی در محل بوده است.
