محمدرضا سوري تنوع انواع گل درايران موجب شده تا همواره به عنوان يكي از مهترين قطبهاي توليد اين محصول در جهان مطرح باشد ، بااين حال هزينه بالاي توليد دركنار به فروش نرفتن اين محصول در كشور ومحيا نبودن زير ساختهاي صادراتي موجب شده تا اين صنعت پرسود جهان اين روزها دچار مشكل شود ودست اندر كاران آن نتوانند بهره لازم را از زحمات خود بدست آورند؛اين درحالي است كه ورود انواع بذر بي كيفيت وقاچاق ارزان قيمت چيني سبب شده تا توليد كنندگان اين محصولات دچارضرر شوند ومشكلي بر ساير مشكلات اين صنف وارد شود.
*******
ايران با داشتن تنوع اقليمي مناسب يکي از قطب هاي مهم توليد گل و گياه در منطقه و سطح بين المللي باشد،موضوعي كه موجب شده تا هفتمين توليدکننده گل دنيابه شمارآيد، بااين وجود برخي مشكلات موجب شده تا از لحاظ صادرات ، دربين 117كشور ، رتبه 107 را به دست آوريم.
رئیس اتحادیه فروشندگان گل كشور دراين خصوص مي گويد:«با وجود اينكه در زمينه توليد انواع گل وگياه در بين كشورهاي جهان از جايگاه خوبي برخورداريم ،اما ازلحاظ فروش وصادرات به شدت رتبه امان پايين است.»
اکبر شاهرخی مي افزايد:«درحالي كه سالانه بيش از۲ ميليارد شاخه گل دركشور توليد مي شود ، اما ازاين تعداد تنها 200ميليون به خارج از كشور صادر مي شود.»
وي ادامه مي دهد:« اين مهم موجب شده تا دربين 117كشور ، رتبه 107 را به دست آوريم،كه جايگاه قابل توجهي به شمار نمي آيد.»
بالابودن هزينه از توليد تا صادرات
درحالي كه بسياري ازكشورها براي حضور قوي دربازارهاي صادراتي ازانواع حمايتها برخوردارند،اما اين مهم درخصوص بسياري ازتوليد كنندگان دركشورمورد غفلت قرارگرفته است.
درحال حاضر بالابودن هزينه توليد گل ازمرحله كاشت تا برداشت وسپس فروش آن ازجمله مشكلاتي است كه دامن توليد كنندگان را گرفته است وعملا توان رقابت ازآنها را گرفته است
رئیس اتحادیه فروشندگان گل دراين خصوص مي گويد:«درحال حاضر هزينه بالاي كود، سموم مورد نياز،انواع بذرموجب شده تا بهشدت قيمت توليدات بالا برود وعملا توان رقابت از آنها گرفته شود.»
شاهرخی مي افزايد:« نبود حمایت دولت ازتولید گل باعث شده تا دست اندر كاران اين صنعت بدون حمایت یارانه ای و با ارزآزاد توانایی تولید انواع گل را به صورت تخصصی را نداشته باشند.»
وي ادامه مي دهد:«اكنون كمبود منابع آبي موجب شده تا بسياري از پرورش دهندگان گل وگياه به شدت نيازمند تجهيزات نوين آبياري باشند.»
مشكلات عدبده قطب اول گل كشور
آمارها نشان مي دهد استان مركزي با توليد ۲۶۰ میلیون گل شاخه بریده به عنوان مهمترين وبزرگترين توليد كننده گل كشوربه شمار مي رود كه توانسته دراين زمينه حرفهاي بسياري براي گفتن داشته باشد.
معاون مدیریت باغبانی جهاد کشاورزی استان مرکزی دراين خصوص مي گويد:« یک هزار و ۱۵۰ هکتار ازسطح زمينهاي قابل كشت دراين استان به گل وگیاهان زینتی دراستان مرکزی اختصاص دارد كه ازاین میزان ۴۰۰ هکتار آن فضای گلخانه ای است .»
حميد اسدي مي افزايد:« میزان تولید انواع گل های گلدانی هفت و نیم میلیون، گیاهان فصلی و نشائی ۸۵ میلیون بوته و درخت و درختچه های زینتی ۴۰ میلیون اصله است.»
وي ادامه مي دهد: «این استان در تولید گل های گلدانی، گیاهان فصلی و نشایی و درخت و درختچه های زینتی به ترتیب رتبه سوم، رتبه اول و رتبه سوم را در سطح کشور دارد.»
به گفته وي 90 درصد از گل و گیاهان زینتی این استان در شهرستان های محلات و خمین تولیدمي شود كه شامل پتوس، نخل مرداب، پامچال کروتون، گل رز،بید قرمز، بنجامین، دیفن باخیا ،شمشاد نعنایی، ابلق و بسیاری از گل های دیگر به کشورهای حوزه خلیج فارس، آسیای میانه، عراق ، افغانستان، قطر، آلمان و آرژانتین صادر می شود.
با اين وجود درحال حاضر اگر پاي صحبت توليدكنندگان گل دراين استان بنشيني واز آنها بخواهي كه ازمشكلاتشان بگويند خواهند گفت كه كمبودها بسياروگوش شنوا كم است.
با اين وجود به گفته كارشناسان ابن صنعت در حال حاضر منظم نبودن صادرات گل دركنار نبود زير ساختها دراين زمينه واز همه مهمتر سنتي بودن كاشت گلهاي زينتي در بيشترين مناطق اين استان ازمهمترين مشكلات دست اندركاران اين صنعت به شمار مي آيد.
يكي ازفعالان اين صنعت دراين خصوص مي گويد:« نبود بازار صادراتی و زیرساخت مناسب برای صادرات، سنتی بودن روشهای تولید و مشکلات حمل و نقل و ترانزیت هواییاز جمله مشكلات موجود بر سر راه اين صنعت است.»
حسنعلي گنج گلي مي افزايد:«ازآنجا كه پرورش وصادرات گل نقش اساسي در ايجاد اشتغال ودرآمد براي مردم منطقه دارد لذا بايد اين مهم به صورت ويژه مورد رسيدگي قرار بگيرد.»
وي ادامه مي دهد:«ايجاد پژوهشکده ملی گل و گیاهان زینتی ،سامان دادن بازار فروش ، و تسهیلات ارزان قیمت برای نوسازی واحدهای سنتی واستفاده از نظرات كارشناسان ازجمله اقداماتي است كه مي تواند به رونق اين صنعت بيانجامد.»
به گفته وي از آنجا كه گل هاي ايراني خصوصا محصولات توليدي دراستان مركزي ازكيفيت بالايي برخوردار است واين مهم باعث علاقمندي مشتريان شده است لذا اين مهم بايد به شدت مورد توجه قرار بگيرد.
با وجود اين مشكلات در حال حاضر قاچاق بذرهای بی کیفیت خارجی خصوصا ازنوع چيني آن سبب شده تا ضمن ضرر توليد كنندگان ، كساني نيز كه اقدام به خريد اين محصولات بي كيفيت ارزان قيمت مي كنند نتوانند محصول خوبي را به بازار عرضه كنند.
يكي از بزرگترين توليد كنندگان بذر گل در محلات با تاييد اين موضوع مي گويد:« قاچاق بذرهای بی کیفیت خارجی ضربه سنگینی به تولید و معاش تولید کنندگان بذر وارد کرده است . »
داود عطاءالهی مي افزايد:« تولید بذر گل به لحاظ حساسیت، امری دشوار است چرا كه گونه های خوب باید شناسایی و نسبت به بذرگیری اقدام شود، بنابراین با استفاده از تجارب عملی و گاه علمی این فعالیت در دو بازه زمانی شش ماهه و در دو نقطه کشور انجام شود.»
این تولید کننده گل و بذر با اشاره به معضل واردات بي رويه بذرگل بي كيفيت به كشور ادامه مي دهد: « قاچاق بذراز سال 90 به اوج خودرسید ، بذرهای وارداتی F2 از چین و بعضا هلند ضربه بسیار بدی به تولید کنندگان داخلی زده به طوری 500 نفری که در شهرستان محلات از این راه ارتزاق می کردند به دنبال واردات بی رویه این کار را رها کرده وجذب کارهای دیگر شدند.»
به گفته وي اگر بخواهيم در زمينه صادرات غيره نفتي ،وبحث اقتصاد مقاومتي وايجاد اشتغال ودرآمد حرفهايي براي گفتن داشته باشيم چاره اي نداريم جزءاينكه از توليدات داخلي كه طرفداران بسياري در خارج از كشور دارند حمايت كنيم.