پيش از بررسي بودجه سال 97 حتماً بايد صورت وضعيت هدفمندي يارانهها مشخص شود، زيرا وضعيت بهاي حاملهاي انرژي، مصرف اشخاص حقيقي و حقوقي و قاچاق مشخص نيست و به نظر ميرسد در عين حالي كه دولت بهاي حاملهاي انرژي را بالا برده است و از اين محل گويا درآمد هم كسب ميكند اما بهاي اين كالاها به دليل افزايش بهاي دلار در داخل هنوز به قيمت فوب خليجفارس نرسيده است كه دليل آن را را در افزايش مكرر بهای دلار در بازار داخلي بايد جستوجو كرد.
در جريان هدفمندي يارانهها مقرر بود، بهاي حاملهاي انرژي واقعي شود و مبناي قيمتگذاري هم نرخ فوب خليجفارس كالاهايي چون بنزين، گازوئيل، گاز، برق و آب و... لحاظ شد اما نوسان داخلي و خارجي بهاي دلار در اين طرح ديده نشد و همين امر باعث شده با نوسان نرخ دلار تمام محاسبات هدفمندي يارانهها به هم بريزد. بهطوري كه با گذشت هفت سال از اجراي اين طرح هنوز طرح پايان نيافته است و اگر در بازار داخلي همچنان بهاي دلار افزايش يابد و مبناي نرخگذاري حاملهاي انرژي در هدفمندي يارانهها قيمتهاي جهاني و دلاري باشد، بايد گفت كه هيچوقت هدفمندي يارانهها در ايران به پايان نميرسد.
در اين بين، مقرر بود با قطع يارانه عام پرداختي روي كالاها و حاملهاي انرژي پول اين يارانه بين مردم و توليدكنندگان و... تقسيم شود، اما سالهاست كه بهرغم افزايش بهاي حاملهاي انرژي يارانه نقدي افزايش نيافته و نرخ حاملهاي انرژي هم هنوز با قيمتهاي فوب خليجفارس فاصله دارد، بدين ترتيب مصرف حاملهاي انرژي همچنان بالاست و اشخاص حقيقي و حقوقي (بنگاهها) كه بيشترين مصرف را دارند در واقع بيشترين يارانه را هم به خود اختصاص ميدهند. حال اين پرسش مطرح ميشود كه آيا افرادي كه مصرف چنداني از حاملهاي انرژي نميبرند و فقير هستند حقوقشان در اين معامله تضييع نميشود؟
براي درك مقوله مصرفهاي سرسامآور بايد نگاهي به اظهارات مديرعامل توانير انداخت. مديرعامل توانير اعلام كرد، سالانه حدود 70ميليارد ليتر نفت و 70ميليارد مترمكعب گاز در صنعت برق مصرف ميشود. با توجه به اينكه بيش از 90درصد از كل برق توليد شده با استفاده از سوختهاي فسيلي است، بنابراين صرفهجويي در مصرف برق، در ابعاد مختلف، بر كاهش مصرف سوخت نيز تأثيرگذار خواهد بود. كردي با اشاره به اينكه استفاده از كنتورهاي هوشمند امكاني را براي بخشهايي نظير آب و گاز فراهم ميكند كه مصارف مشتركان را مديريت و پايش كنند، گفت: اگر دولت بپذيرد كه هزينههاي اجراي اين طرح از محل منافع آن قابل بازگشت است، ميتوان زمينه اجراي آن را فراهم كرد.
نوبخت: قيمت تكليفي و تمام شده برق متوازن ميشود
سخنگوي دولت كه هفته گذشته تعيين تكليف هدفمندي يارانههاي را به نمايندگان سپرد و مدعي شد كه در جريان بررسي بودجه سال 97 موضوع هدفمندي يارانهها مورد توجه قرار خواهد گرفت از تلاش دولت براي برقراري توازن لازم ميان قيمت تكليفي و تمامشده برق خبر داد.
محمدباقر نوبخت به ايرنا گفت: قانون برنامه ششم اين اجازه را به دولت داده كه براي رساندن قيمت برق به قيمت تمام شده، اقدام كند. البته دولت با وجود اينكه معتقد است بايد نسبت به اقتصادي بودن توليد انرژي الكتريكي اقدام كند، ولي از آنجا كه همواره نگران مصرفكننده هم است، خيلي با احتياط تلاش ميكند كه توازن لازم را برقرار كند.
وي در مورد مطالبات معوق وزارت نيرو به بخش خصوصي نيز گفت: براي اينكه بين عرضه و تقاضا در صنعت برق تعادل برقرار كنيم، بايد زمينه لازم براي مشاركت بخش غيردولتي و خصوصي كه 35 هزار مگاوات از 77 هزار مگاوات ظرفيت توليد برق كل كشور را بر عهده دارند، فراهم شود. با عنايت به اينكه مطالبات بخش خصوصي از وزارت نيرو به صورت معوق باقي مانده، برنامه داريم با وزير نيرو برنامهاي تعريف كرده و نسبت به تعيين تكليف آنها اقدام كنيم.
