هادی غلامحسینی
از انعقاد قراردادهاي اقتصادي در شرايطي از سوي دولتيها به منزله فرو ريختن ديوار تحريمهاي ايران ياد ميشد كه طرفهاي اروپايي اين قراردادها يكي پس از ديگري تداوم قرارداد را در گرو اجازه از كدخدا يعني امريكا معرفي ميكنند، بهطوري كه روز گذشته رئيس شركت توتال تداوم قرارداد اقتصادي با ايران را در گرو تحريمها و تصميمهاي جديد كنگره امريكا دانست، بدين ترتيب به نظر ميرسد تعبير دولت از قراردادهاي اقتصادي نهچندان محكم با طرفهاي اروپايي از اساس اشتباه بود.
به گزارش «جوان» دولت يازدهم بلافاصله بعد از تفاهم هستهاي با 1+5 قراردادهايي را با طرفهاي اروپايي مانند خريد هواپيما، قرارداد نفتي توتال، قرارداد با خودروسازي فرانسه و... انعقاد و اين قراردادهاي نه چندان محكم و شفاف براي افكار عمومي را به منزله فرو ريختن ديوارهاي تحريم به مردم ايران معرفي كرد، اما در شرايطی که زمان چندان زيادي از اين قراردادهاي اقتصادي نميگذرد به نظر ميرسد طرفهايي اروپايي براي تداوم اين قراردادهاي اقتصادي گوش به فرمان امريكا هستند و به نوعي نظر امريكاييها در توقف يا تداوم اين قراردادها حداقل براي اروپاييها فصلالخطاب است.
در اين بين نكته قابل تعجب و تأمل آن است كه حسن روحاني رئيسجمهوري محترم دولتهای يازدهم و دوازدهم كه امريكا را كدخداي دنيا معرفي ميكرد چطور از كدخدا بودن امريكا براي اروپاييها بياطلاع بود، بهطوري كه در انعقاد قراردادهاي اقتصادي به نوعي اين قراردادها را منعقد نكرده است كه ايران در شرايط كنوني دچار هزينه و زيان نشود.
براي سرمايهگذاري در ايران منتظر تصميم امريكاييها هستيم
رئيس توتال با بيان اينكه در قرارداد با ايران به آساني تسليم امريكا نخواهد شد، اعلام كرد: خطرات عقبنشيني از قرارداد با ايران را سبك و سنگين كرده و معتقد است اگر به عنوان نخستين شركت پس از لغو تحريمها با ايران قرارداد ببندد به نفعش خواهد بود.
به گزارش فارس به نقل از بلومبرگ، پاتريك پويانه، رئيس شركت توتال اعلام كرد در قرارداد خود با ايران براي توسعه صنايع گاز اين كشور به آساني تسليم امريكا نخواهد شد. حتي در حالي كه ترامپ، رئيسجمهور امريكا تهديد به اعمال تحريمهاي بيشتري عليه ايران ميكند و ميخواهد خود را از قراردادهاي چندجانبه برجام كنار بكشد، اين شركت فرانسوي در نظر دارد تا قبل از اقدام به هر كاري توصيههاي قانوني را دنبال كند. پويانه كه در چتمهاوس لندن صحبت ميكرد، گفت: اگر ما نتوانيم به صورت قانوني اين مسئله را دنبال كنيم، مجبور خواهيم بود آن را متوقف كنيم، اما به هر حال ما به آساني تسليم نخواهيم شد. ما در انتظار اين هستيم كه كنگره امريكا چه تصميمي ميگيرد و چارچوب جديد براي تحريمها چگونه خواهد بود.
بر اساس اين گزارش شركت فرانسوي توتال قراردادي را براي توسعه فاز 11 پارسجنوبي در ايران در ماه جولاي امضا كرد و متعهد شد يك ميليارد دلار سرمايهگذاري كند. ترامپ ماه گذشته موضع سختي را در مقابل ايران اعلام و پايبندي ايران به قرارداد برجام را انكار كرد.
پويانه گفت: بسياري از شركتهاي بزرگ نظير توتال سعي ميكنند به تحريمهاي امريكا در برابر ايران احترام بگذارند، اين تحريمها شامل ممنوعيت استفاده از دلار در مبادلات اقتصادي با ايران است، اما توتال توانسته اين تحريمها را با استفاده از داراييهاي خودش به جاي گرفتن فاينانس مالي دور بزند.
تعهدات كاغذي غرب
اتحاديه اروپا در روز اجراي برجام در تاريخ 26ديماه سال 94 متعهد شد تحريمهاي مالي و اقتصادي مرتبط با برنامه هستهاي ايران را لغو كند. اين تحريمها در قالب 2 سند در سالهاي 2010 و 2012 عليه برنامه هستهاي ايران وضع شده و بهطور مستقيم در نظام حقوقي اتحاديه اروپا و كشورهاي عضو آن لازمالاجرا بودند. البته برخي از مفاد مقررات مزبور در روز اجرا به حالت تعليق درآمدند و اختتام آنها در روز انتقال يعني هشت سال ديگر خواهد بود.
علاوه بر اين، اتحاديه اروپا متعهد شد يكسري اشخاص و نهادها را از روز اجرا از فهرست تحريمهاي خود خارج كند. خروج نام برخي اشخاص و نهادها كه مشمول تحريمهاي سازمان ملل متحد نيز قرار داشتهاند در روز انتقال، يعني هشت سال ديگر خواهد بود. امريكا نيز متعهد شد در روز اجراي برجام، تحريمهاي ثانويه مرتبط با مسائل هستهاي را رفع کند.
رفع تحريم در 8 حوزه
مقصود از تحريمهاي ثانويه آن تحريمهايي بودند كه مخاطب آنها اشخاص غيرامريكايي بودند و امريكا با وضع آنها اشخاص و شركتهاي غيرامريكايي را از مبادله و تعامل با ايران منع كرده بود. اين تحريمها شامل هشت حوزه هستند: 1- مسائل مالي و بانكي 2- خدمات بيمه، بيمه اتكايي و پذيرهنويسي 3- صنعت انرژي و پتروشيمي 4- صنعت كشتيسازي و كشتيراني 5- طلا و ساير فلزات گرانبها 6- فلزات و نرمافزار 7- صنعت خودرو و 8- امور مرتبط با هر يك از مسائل فوق.
تحريمهاي فوق در قالب يكسري احكام حقوقي درج شده بودند كه يا به شكل قانوني بودند يا به شكل دستورهاي اجرايي رئيسجمهور يا به شكل مقررات و بيانيههاي خزانهداري. ايالاتمتحده امريكا درخصوص هر يك از اين احكام حقوقي به نحو خاص كه براي دولت مقدور است مقرره مربوط را لغو يا تعليق ميكند. با اين حال در كنار اين احكام حقوقي يكسري فهرستها نيز وجود دارند كه در آنها نام اشخاص و نهادهاي مشمول تحريمها نيز آمده بود.
چه شد
تنها پس از اجراييشدن برجام در تاريخ 26 دي ماه 94، غربيها برنامههاي موشكي ايران را بازيچهاي براي زير پا گذاشتن تعهدات خود پيرامون لغو تحريمها قرار دادند. اين بار برنامه موشكي ايران براي غربيها بهانه تازهاي شد تا تحريمهاي جديد عليه ايران را وضع كنند. دفتر كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا، 11 شخصيت حقيقي و حقوقي مشاركتكننده در برنامه موشكي بالستيك ايران را تحريم كرد. در همين ارتباط، «آدام زوبين» معاون وزير خزانهداري امريكا در امور تروريسم و اطلاعات مالي گفت: «برنامه موشكي بالستيك ايران تهديدي قابل توجه براي امنيت منطقه و جهان است و همچنان تحت تحريمهاي بينالمللي خواهد بود.»
